Geri Dön

Sanat ve işlevi bakımından Platon, Marxizm, frankfurt okulu

Başlık çevirisi mevcut değil.

  1. Tez No: 27105
  2. Yazar: ADVİYE ERBAY
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. SITKI M. ERİNÇ
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Felsefe, Philosophy
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 1993
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Felsefe Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: 111

Özet

ÖZET Felsefe tarihinde, sanatın ne olduğu ve nasıl bir işlev yüklenebileceği öteden beri ele alınmış ve bu konuda birçok fikir ileri sürülmüştür. Sanata kimileri toplumsal, kimileri bireysel bakımdan işlev yüklemişlerdir. Kimileri de sanatın işlevinin kendisi olduğunu ileri sürmüşlerdir. Hegel gibi bazı düşünürlerse sanatın son bulabileceğini bile iddia etmişlerdir. Sanata toplumsal bir işlev yükleyen görüşlerin başlıcaları Plâton'a, Marxizme ve Frankfurt Okulu'na aittir. îdeal bir devletin koruyucularının yetiştirilmesinde ve ideal bir devlet düzeninde, sanata nasıl bir yer verilmesi gerektiğini tartışan Platon' dan, sanat yapıtlarının mal haline gelmesini toplumsal bakımdan çözümleyen ve varolan toplum düzeninin eleştirisine yönelten Marxizme, sanata“yanlışlıklar ve bölünmüşlükler içinde bir sığınma yeri olarak bütünselliğin ve doğruluğun ülkesi”şeklinde bakan Adorno'ya kadar, sanatı bir toplum biçimi ile ilişkisinde ele almada ortak ve farklı olan yönler vardır. Ayrıca“sanat için sanat”şeklinde formüle edilen anlayışın bile toplumsal bir başkaldırı niteliği taşıdığı gözönünde bulundurulursa, sanatın toplumsal bakımdan işlevsizliğinden söz etmek zorlaşır. Sanatın -özellikle müzik, sinema ve resim alanında- tarihin hiçbir döneminde görülmediği kadar endüstrileştiği ve ulusal sınırlar dışında, dünya çapında insanlık durumunu, insan için ortak sayılan sorunları ele aldığı günümüzde, bu olguları gözönünde bulundurarak, felsefe tarihinde sanata toplumsal işlev yükleyen bu görüşlerin oluşturduğu sorunsala yaklaşmaya çalışılacaktır.11 Bu amaçla, birinci ana bölümde, sanatın taklitten ibaret olduğunu ve insanın tutkusal yanına hitap ettiğini, bu yüzden de ideal bir devlet düzeninde kabul edilebilirliği olmadığını; ancak“kendini haklı gösterebilecek”sanatların ve müziğin kabul edilebilirliğini savunan Platon'un görüşleri alınmıştır. İkinci ana bölümde, Marxizmin sanata yaklaşımı ve onu kapitalist toplum düzeni içinde değerlendirmesi ele alınmıştır. Burada Marx'in, Plekhanov'un, Troçki'nin ve Lukacs'ın görüşlerine yer verilmiştir. Kısaca belirtmek gerekirse, Marx-Engels ve onları izleyen düşünürler, sanatı, temelde, insani ve toplumsal gerçekliğin ifade edildiği bir alan olarak görürler. Sanatın bir yandan kapitalist toplum içerisindeki yerini saptarlar; bir yandan da gelecek toplum idealleriyle bağlantılı olarak işlev yüklerler. Onlara göre insanın gerçek varlığını ortaya koyabileceği bir toplum düzeninde, insan, sanata son derece yakın olacaktır. Üçüncü bölümde ise, Frankfurt Okulu düşünürlerinden Adomo ve Marcuse'nin görüşlerine yer verilmiştir. Her iki düşünür de genel olarak ileri endüstri toplumlarında sanatın durumunu incelemişlerdir. Onlara göre, ileri endüstri toplumlarında sanat, teknolojik ilerlemenin de bir sonucu olarak, büyük ölçüde, endüstriyel üretimin bir parçasıdır. Ancak“özerk”diye adlandırdıkları sanat türü, toplumsal eleştiri içerdiğinden“doğru”sanat sayılabilir. Çalışmanın sonucunda, bu yaklaşımların temelinde belirli bir insan, toplum, devlet ve ahlak anlayışının bulunduğu görülmekte ve tasarlanan bir devlet modeline uygun olarak biçimlenmesi istenen insanın yaratılmasında sanatın kullanılmasının gerekli bulunduğu anlaşılmaktadır.

Özet (Çeviri)

SUMMARY In the history of philosophy, the nature of art and its function have been frequently discussed. Some philosophers have regarded art as a social phenomenon, some others have regarded it as individual. Still others said that the aim of art was itself. Some, like Hegel, thought that art could even come to an end. The main views that attribute a social function to art belong to Plato, Marxism and the Frankfurt School. There are comon as well as different points to be observed when the relation of art to a form of society is taken into consideration, ranging from Plato, who discusses what kind of function can be given to art in an“ideal”state system and in the bringing up of the guardians of an ideal state, to Marxism, which analyses how works of art become salable commodities and wants art to be a critique of the prevailing social order, and to Adorno, who regards art as a shelter for the bourgeois individual and as an“area of truth”. Furthermore, when one considers that even a view like“art for art's sake”expresses an objection to a prevailing situation it becomes difficult to speak of art as something that does not have a social function. Today, at a time when arts have a most industrialized character never seen before in history and are taking up the human condition as their subject, on a worldwide scale, we shall consider how we can approach the problems created by the views that attribute social function to art.IV With this aim in mind, in the first section we examine Plato's view of art. According to him, art consists of“mimesis”and addresses itself to the passionate side of the human being. Art is not acceptable in the“ideal”state system. However, music and arts that“justify themselves”are acceptable. In the second section we take up the Marxists' approach to art and their evaluation it in the capitalist society. Here are reviewed the approaches of Marx-Engels, Plekhanov, Trotsky, Lukacs. Marx, Engels and the other thinkers basically accept art as an area for expression of social and human reality. On the one hand, they determine the situation of art in the capitalist society, and on the other, they attribute to it a function in accordance with a future model of society. For them Man will stand very close to art within a social order allowing him to express his real self. In the third section, we study Adorno and Marcuse, members of the Frankfurt School. Both analyse the situation of art in advanced industrial societies. According to them, in these societies art becomes a part of industrial production as a result of technological developments. But the type of art that they call“autonomous”can also be qualified as“correct”as it includes social critism. As a conclusion, these approaches basically include a certain understanding of Man, society, state and morality. It is obvious that they consider art is necessary for shaping human beings in accordance with a state model.

Benzer Tezler

  1. Eski Yunan'da tragedyanın siyasal rolü

    The Political role of Greek tragedy in ancient Greece

    BANU KILAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1998

    Siyasal BilimlerAnkara Üniversitesi

    Kamu Yönetimi ve Siyaset Bilimi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MEHMET ALİ AĞAOĞULLARI

  2. Die Suche nach einer terminologischen Äquivalenz zum Begriff Der Metapher im Türkischen durch Vergleich von Rhetorik und belâgat

    Metafor Kavramına Retorik- Belâgat Mukayesesi İçinde ve Belâgat Terminolojisinde Kavramsal Karşılık Arayışları

    MEHMET AKİF DUMAN

    Doktora

    Almanca

    Almanca

    2018

    DilbilimJohannes Gutenberg-Universität Mainz

    Türkoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HENDRİK BOESCHOTEN

  3. Gereksiz ve işlevsiz bir varlık hali olarak değerli nesne: Çağdaş mücevher alanında değerlilik algısı oluşturma sürecine malzeme ve biçimlendirme tekniklerinin etkisi

    Nonessential and dysfunctional precious object as a mode of being: The impacts of materials and fabrication methods on the formation of the sense of preciousness in the field of contemporary jewellery

    NEVZAT KÜRŞAT İNAN

    Sanatta Yeterlik

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    El SanatlarıÇukurova Üniversitesi

    Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı

    PROF. SUAT KARAASLAN

  4. Une autre fidélité ; le retour d'Alain Badiou à Platon et sa transformation de Platon face aux problèmes philosophiques contemporains

    Bir başka sadakat; Alain Badiou'nun çağdaş felsefe problemleri karşısında Platon'a dönüşü ve onun dönüştürüşü

    ÖZHAN ÖZTÜRK

    Yüksek Lisans

    Fransızca

    Fransızca

    2023

    FelsefeGalatasaray Üniversitesi

    Felsefe Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖMER ORHAN AYGÜN

    DR. ÖĞR. ÜYESİ HAKAN YÜCEFER

  5. Diyarbakır Ziya Gökalp İlkokulu koruma projesi

    Diyarbakır Ziya Gökalp Primary School conservationproject

    ŞULE ERGÜN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    MimarlıkDicle Üniversitesi

    Mimarlık Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. FATMA MERAL HALİFEOĞLU