İran pigment lüsterleri ve uygulamalı araştırılması
Iran pigment lustres and practical research
- Tez No: 331029
- Danışmanlar: PROF. MELTEM KAYA ERTL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Güzel Sanatlar, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: Lüster, Pigment Lüster, Zerrinfam, Redüksiyon, Aktif Pigment Yöntemi, Pasif Pigment Yöntemi, Lüsterli sırlar, Pigmentler, Seramikler, İran, Lustre, Luster secretes, Pigments, Ceramics, Iran
- Yıl: 2012
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Seramik ve Cam Tasarımı Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Lüsterli seramikler seramik tarihinde en etkileyici uygulamalar arasında yer almaktadırlar. Günümüze dek özellikle pigment lüster tekniği İslam seramiklerinde kullanılmış olan en gizemli ve şaşırtıcı tekniklerden biri olarak bilinmektedir. Uygulandığı formun yapımında kullanılan çamur, altta yer alan sırda olması gereken belirgin özelliklerin yanı sıra pigment reçetesi, hazırlanması, uygulanması ve pişirim aşamalarında son derece dikkat ve ustalık gerektirmektedir. Yapılacak küçük bir hata lüster oluşumu üzerinde olumsuz sonuçlara yol açmaktadır.4. ve 5. yy.'lardan itibaren Mısır'lı cam ustaları tarafından bu tekniğin cam üzerinde uygulandığı bilinmektedir. Konu hakkındaki teknik detaylara 1301'de Abulkasım Abdullah Kaşani tarafından el yazması olarak kaleme alınmış olan ?Arayis ol cavaher fi nafayes ol atayeb ? de yer verilmiştir.Bu çalışma pigment lüsterin 9-17. yy.'lar arasında Orta Doğu'da -Irak, Mısır, İran ve Suriye- tarihsel gelişimi üzerine odaklanarak yapılan teorik araştırma ve uygulamaları kapsamaktadır.Zerrinfam/pigment lüster redüksiyon pişirimi uygulanmış sırüstü dekorlu lüsterler grubunda yer almaktadır. Bu tezde çamur, sır ve pigment lüster karışımı Abulkasım'ın reçetesi baz alınarak pigment lüster karışımları/reçeteleri geliştirilmiş ve bu karışımlarla sırlı yüzeyler üzerinde dekor uygulanmıştır. Pigment lüster denemeleri oksidasyon atmosferde iki farklı sıcaklıkta (620oC ve 650oC) pişirilmiş ve bu derecelere ulaşıldığında pişirim sona erdirilerek yaklaşık 45dk.redüksiyon işlemi uygulanmıştır.Birinci bölümde çalışmanın amacı, kapsamı ve yöntemi belirtilmektedir.İkinci bölümde, Lüsterin tanımı ve sınıflandırılması yapılmaktadır.Üçüncü bölümde, pigment lüsterin 9. ve 17. yüzyıllar arasında Irak, Mısır, İran ve Suriye'de tarihsel gelişiminden bahsedilmektedir.Dördüncü bölümde, Lüsterin fırın ortamına göre sınıflandırması yapılarak indirgen ortam lüsterleri ve yükseltgen ortam lüsterleri hakkında bilgi verilmektedir.Beşinci bölümde, Abulkasım'ın el yazması belgesinde yer alan çamur ve sır özellikleri verilmektedir.Altıncı bölümde, İran pigment lüsterinin/Zerrinfam'ın yapısında yer alan bileşikler ve yardımcı maddeler ele alınarak Abulkasım'ın Zerrinfam reçetesi ile fırınlar ve pişirim anlatılmaktadır.Yedinci ve son bölümde ise, teorik bilgilere dayalı olarak yapılan uygulama çalışmalar ve sonuçları yer almaktadır.
Özet (Çeviri)
Lustrewares stand among the most impressive techniques in the history of ceramics. Until today, especially the pigment lustre technique is known as the most mystical and amazing technique used in Islamic ceramics. The body used in the making of the form it is applied on and the glaze underneath should have significant properties. Also, the receipt of pigment, its preparation, application and firing processes require extreme attention and craftsmanship. The smallest mistake may lead to negative consequences on lustre formation.This technique is known to be used on glass from 4th and 5th centuries by Egyptian glass-workers. In 1301, the manuscript ?Arayis ol cavaher fi nafayes ol atayeb ? by Abu?l-Qasim has given technical details about the subject.This study covers the theoretical researches and applications that focus on the historical evolution of pigment lustre through 9th and 17th centuries in the middle East-Iraq, Egypt, Iran and Syria.Zerrinfam/ pigment lustre is placed in the group of reduction fired overglazed decorated lusters. In the study; the body, glaze and pigment lustre mixtures/ prescriptions were developed on the basis of Abu?l-Quasim?s prescription and were used to apply decoration on glaze surfaces. Pigment lustre trials were fired in oxidation otmosphere in two different tempratures (620oC and 650 oC). After reaching these tempratures firing was ended and a reduction process was applied for 45 minutes.In the first chapter, explains the purpose, scope and method of the research.In the second chapter, the definition and classification of lustre is done.In the third chapter, the historical development of pigment lustre between the 9th and 17th century in Iraq, Egypt, Iran and Syria is discussed.In the fourth chapter, lustre is classified according to firing and information about reduction lustres and oxidation lustres is given.In the fifth chapter, Abu?l-Qasim?s body properties and glaze formula and information about the raw materials used in the glaze are given.In the sixth chapter, the compounds and supplementary materials in the structure of Iranian pigment lustre /Zerrinfam are taken into consideration while kilns and firing with Abu?l-Qasim?s Zerrinfam formula are given.In the seventh and last chapter, applications based on theoretical information and their conclusions are given.Key Sentences: Lustre, Pigment Lustre, Zerrinfam, Reduction, Active Pigment, Passive Pigment
Benzer Tezler
- Doğu Karadeniz sahil plaserlerinde siyah pigment olarak yararlanılması
The Use of the east Black Sea coastal plasers as black pigment
DURALİ MENDİL
- Kriminal amaçlı olarak araba boyalarının pigment analizi
Pigment analysis of car paints for criminal purposes
HASAN BAYRAM
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Kazalarİstanbul Kültür ÜniversitesiFizik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVİM AKYÜZ
PROF. DR. HÜSEYİN BÜLENT ÜNER
- Synthesis and characterization of fluorescent zinc phthalocyanine pigments and its combination pigment with mica titania pigment
Floresans çinko ftalosiyanin sentezlenmesi; özelliklerinin belirlenmesi ve mika titan pigmentle birleşim pigmenti
SEVİNÇ SEVİM KAHYA
Yüksek Lisans
İngilizce
2012
Kimya MühendisliğiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiKimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜNGÖR GÜNDÜZ
YRD. DOÇ. DR. BORA MAVİŞ
- Fenol ve bor esaslı pigment sentezi ve deniz canlılarından korumalı boyada kullanılabilirliği
Phenol and boron based pigment synthesis and usability in protected paint from marine creatures
ŞEYMA OLGUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Kimya MühendisliğiGazi ÜniversitesiKimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. METİN GÜRÜ
- İran - İsfahan Harun Velayat Türbesi Eyvan cephesindeki kağıt süslemelerin korunmasına yönelik arkeometrik analizler ve örnek uygulama çalışmaları
Archeometric analyses and pilot application studies for the conservation of paper decorations in entrance facade of Harun Velayat tomb in Isfahan - Iran
NEGIN DERAKHSHAN HOUREH
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
ArkeometriAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiKültür Varlıklarını Koruma ve Onarım Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ AKIN AKYOL