Erzurum yöresindeki tarımsal yapılarda yaygın olarak kullanılan Şenkaya Sarıçamı'nın önemli fiziksel ve mekanik özellikleri üzerine bir araştırma
Başlık çevirisi mevcut değil.
- Tez No: 356611
- Danışmanlar: PROF. DR. E. ÜMİT TURGUTALP
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 1993
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kültürteknik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Ağacın yetişme koşulları ve yeri bünyesinin fiziksel ve mekanik özelliklerini etkiler. Bu nedenle ağaç malzemenin yapıda gereği gibi ve ekonomik bir şekilde kullanılabilmesi için özelliklerinin belirlenmesi gerekiro Bu durum gözönünde bulundurularak, Erzurum yöresindeki tarımsal yapılarda yaygın olarak kullanılan“Şenkaya Sarıçamının önemli' fiziksel ve mekanik Özelliklerinin belirlenmesi ve bu özelliklerin ağaç boyunca değişiminin incelenmesi amacıyla bu araştırma yapılmıştır. -Araştırma materyali olarak Erzurum İlinde bulunan kereste atölyelerinden seçilen iiç adet Şenkaya Sarıçamı tomruğu kullanılmıştır* Fiziksel ve mekanik Özelliklerin belirlenmesinde kullanılacak örneklerin alınmasında, sayılarının saptanmasında ve deneylerin yapılmasında, büyüle Ölçüde, '1'ürk Standartları Enstitüsünce yayınlanan konuyla ilgili standartlara uyulmuştur. Böylece her bir özelliğe ilişkin ortalama değerler ile birlikte çeşitli istatistiksel veriler elde edilmiştir. -Ayrıca örnekler ağaç boyunca eşit olarak ilk, orta ve son diye ayrılan üç parçadan alındığından, çeşitli özelliklerin ağaçta dikey yönde değişimi istatistiksel olarak incelenmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlar aşağıda özetlenmiştir: 1. -Ağacın tam kuru ve hava kuru durumdaki birim ağırlıkları o rt ortalama olarak sırasıyla 0,47 g/cm ve 0,52 g/cm bulunmuştur. Ayrıca birim ağırlığın, ağacın ilk ve orta kısımlarında birbirlerine yakın olduğu ve bunun sona doğru azaldığı görülmüştür. 2. Değişmez boyutlar sağlanıncaya kadar su içinde tutulan örneklerin, buradan alınıp % 65+5 bağıl nem ve 20+2 0° sıcaklık koşullarına sahip ortamda denge nemine ulaşıl mcaya kadar bekletilmesiyle oluşan büzülme -miktarları; radyal doğrultu iyin % 2,63, teğet doğrultu için % 3,68 ve hacim olarak % 8,51 bulunmuştur. Aynı örnekler tam kuru duruma getirildiklerinde ise bu değerler; radyal doğrultuda % 5?89»te-ğet doğrultuda % 9,10 ve hacimsel % 17,30'dur. Tam kuru durumdaki örneklerin normal çevre koşullarında denge nemine getirilmesiyle oluşan genişleme miktarları radyal doğrultu için % 3,18, teğet doğrultu için % 4,73 ve lıacim • ' olarak % 10,15 bulunmuştur. Örnek neminin lif doygunluğu noktasına getirilmesiyle oluşan genişleme miktarları ise yukarıdaki sıraya uygun olarak % 5,58, % 9,17 ve % 19,18'dir. Elde edilen verilerden, büzülme bakımından ağacın son kısmının' ilk ve orta kısmına göre istatistiksel olarak çok önemli farklılığa sahip olduğu görülmüştür. Yani son kısımda, ilk ve orta kışıma göre daha az büzülme olabilmektedir<, Genişleme bakımından ise ilk ve son kısımlar arasında istatistiksel olarak fark olmamakla beraber, orta kısımdaki genişleme miktarı daha fazladır. 3. Liflere dik doğrultudaki basınç dayanımı değeri ortalama 41 kgf/cm bulunmuş tur, Ayrıca bu değer teğet doğrultuda fazla olmakla beraber, ağaç boyunca da istatistiksel bakımdan Önemli farklılığa sahiptir. Buna göre liflere dik doğrultuda basınç .dayanımı ağacın ilk kısmında fazla; orta ve son kısımlarında ise birbirine yakın olmakla birlikte daha azdır. 4. Liflere paralel doğrultudaki basınç dayanımı ortalama 428 o kgf/cm olup, bu doğrultudaki basınç dayanımının ağaç boyunca değişimi istatistiksel olarak önemli bulunmamıştır« 2 *-r 5. Statik eğilme dayanımı ortalama 624 kgf/cm olup, eğilme dayanımının ağaç boyunca değişimi istatistiksel olarak önemli bulunmuş, bu değerin ağacın ilk kısmında en fazla, son kısmında ise en az olduğu görülmüştür. 6. Liflere dik doğrultuda çekme dayanımı değeri ortalama 14 o kgf/cm saptanmış, liflere dik doğrultudaki çekme dayanımının ağaç boyunca istatistiksel olarak önemli bir değişiklik gö s t erme di ği a nla şılmış tır. 7. Liflere paralel doğrultuda çekme dayanımı ortalama 575 o kgf/cm^ bulunmuş, bu doğrultudaki çekme dayanımı değerlerinin ağaç boyunca istatistiksel olarak önemli değişiklik gösterdiği anlaşılmıştır. Buna göre çekme dayanımının- ağacın orta kısmında en fazla, ilk kısmında en az olduğu görülmüştür. *v_8. Eğilme etkisindeki örneklere, mesnet açıklığının yarısı uz a kİ ık t a k i a r a 1 ıkl ı yükleme b a ş 1 ıkl arı ile yü k uygulandığın da, elastisite modülü ortalama 95500 kgf/cm ve üçte biri uzaklıktaki aralıklı başlıklarla yük uygulanması durumunda ise bu değer 87800 kgf/cm^ bulunmuş tur o 151 de edilen verilere go-. re elastisite modülünün ağay boyunca istatistiksel olarak önemli bir değişiklik göstermediği anlaşılmıştır. 9. Çarpmada eğilme dayanımı ortalama 0,153 kgfm/cm^ olarak belirlenmiş, bu değer ağaç boyunca istatistiksel bakımdan önemli bir değişiklik göstermemiştir. 10. Liflere paralel doğrultuda makaslama dayanımı ortalama o 61 kgf/cm*”bulunmuş, bu değer de ağav boyunca istatistiksel olarak önemli bir farklılık göstermemiştir. 11. Statik sertlik radyal doğrultuda 258 kgf, teğet doğrultuda 253 kgf ve liflere paralel doğrultuda 405 kgf olarak sap tanmıştır o Ayrıca sertlik değerlerinin ağaç boyunca istatistiksel olarak önemli değişiklik gösterdiği anlaşılmıştır. Buna göre ağacın son kısmı daha sert ve orta kısmı daha yumuşaktır denilebilir. 12. Çarpmada oyulmaya karşı dayanım değerleri ortalama olarak radyal doğrultuda 0,180 kgfm/cm , teğet doğrultuda 0,190 kgfm/cm bulunmuştur. Çarpmada oyulmaya karşı dayanımın agaç boyunca istatistiksel olarak önemli bir değişiklik göstermediği de anlaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
The place and the growing conditions of a tree affect its body*s physical and mechanical properties. So, the tree's properties have to be determined in order to be able to use it for the construction economically and as needed. Considering this, a research has been carried out about Scotch pine which grows in £enkaya and are widely used in agricultural buildings in Erzurum Region. In this research, the • important physical and mechanical properties of the material were determined and the changes of these properties along the tree were also examined. Three £enkaya Scotch pine's logs which were chosen from sawmills in Erzurum were used as research material# In determining physical end mechanical properties, getting the specimens which would be used, and determining numbers and doing experiments, it was mostly obeyed the related standarts which wsre published by Turkish Standardization Institute. So, average values connected with each properties together with various statistical data were obtained. In addition, the vertical changes of various properties of tree were examined statistically) because of getting the specimens at the begining, middle and the end of the tree. The results are as follows: 1. The average unit weight of tree was found 0,47 g/cm^ and rt 0,52 g/cm in oven dry and air dry respectively. In addition, it has been observed that the unit weight was almost the same at the begining and the middle of the tree and this decreased to the end of the tree. 2. The specimens were held in water till getting unchanged dimensions and these were put in a place having 65+5 % relative humudity and 20+2 C° temperature till reaching balance moisture and the shrinkage values were found as 2,63 % at radial, 3,68 % at tangential and volumetric shrinkage 8,51 %. When the same specimens, were in oven dry condition, these values were 5>89 % at radial, 9,10 % at tangential,17>30 % in volume. Having got the specimens in oven dry condition put in balance moisture in normal environmental conditions, the swelling values were 3>18 % at radial, 4»73 % at tangential and 10,15 % in volume. When we got the specimen moisture into fiber saturation point the swelling rates were these 5>58 9>17 %* and 19,18 % respectively* As a result of these data, it has been observed that the shrinkage was significant statistically at the end of the tree rather than at the begining and at the middle of it. Namely, there has been very little shrinkage at the end compared to the begining and middle of the tree. The swelling at the begining and at the end parts is not different but swelling rate at middle is much more than them. 3* l'he value of compressive strength perpendicular to grain o was lound 41 kgf/cm . In addition, this value has a higher in tangential and has an significant difference along the tree. So, compressive strength perpendicular to grain has a higher value at the begining of the tree and is close to each other at the end and middle parts but smaller towards the end. 4. The value of compressive strength parallel to grain was p 428 kgf/cm and the changes of compressive strength along the tree in this direction hasn't been found significant statistically. 2 5. Static bending strength was 624 kgf/cm on the average and the change of this value along the'tree was found significant. It has been observed that this value was the most at the begining and the least at the end. 6. The value of tensile strength perpendicular to grain was p determined 14 kgf/cm on the average, and it has been found that this hasn't show an significant change along the tree statistically. 7. I'he value of tensile strength parallel to grain was 575 2 kgf/cm and it has been found that the values of tensile strength along the tree in this direction showed significant changes statistically» So, it has been observed that tensile strength was the most at the middle of the tree and the least at the begining. 8* When the specimens under the bending effect were applied load with the loading heads which were the half of the supports space distance, the modulus of elasticity was 95500 p kgf/cm on the average, and when the loading heads were one- 2 third of the supports space distance, this was 87800 kgf/cm. According to the data, it has been found that modulus of* elasticity didn!t show any significant changes along the tree statistically. 2 9. The impact bending strength was determined 0,153 kgfm/cm on the average and this value didn't show any significant changes along the tree statisticallyo 10. Shearing strength parallel to grain was 61 kgf/cm on the average and this value didn't show any significant differences along the tree statistically, too. 11. Static hardness was determined 258 kgf at radial, 253 kgf at tangential and 4-05 kgf at parallel to grain directions. In addition, it has been found that the values of hardness showed an significant change along the tree statistically. So, it might be said that the end of the tree is harder and the middle part is softer. 12. The values of resistance to impact indentation were 0,180 p p kgfm/cm at radial, 0,190 kgfm/cm at tangential on the average. It has been found that the resistance to impact indentition didn't show any significant changes along the tree statistically.
Benzer Tezler
- Farklı katkı malzemeleri kullanılarak Erzurum-Pasinler pomzasıyla üretilen gaz betonun tarımsal yapılarda kullanılabilirliğinin araştırılması
Investigating the usability of gas concrete, produced utilizing various additives from Erzurum-Pasinler pumice, on agricultural buildings
SELÇUK MEMİŞ
Doktora
Türkçe
2013
ZiraatAtatürk ÜniversitesiTarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İBRAHİM ÖRÜNĞ
- Erzurum yöresindeki jeotermal enerji kaynaklarının seraların ısıtılmasında kullanımı ve geliştirilen Excel programıyla yöre koşullarına uygun sera tasarımı
Using geothermal sources at greenhouse heating in Erzurum and greenhouse designing appropriate for region conditions by using developed Excell programme
ÖMER FARUK GECESEFA
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
ZiraatAtatürk ÜniversitesiTarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. A. VAHAP YAĞANOĞLU
- Tarımsal yapılarda kullanılan hafif agregalı beton blokların bazı özelliklerinin iyileştirilmesi olanakları üzerine bir araştırma
A study on improvements of some properties of lightweight aggregate concrete blocks used in agricultural buildings
SIRRI ŞAHİN
Doktora
Türkçe
2002
ZiraatAtatürk ÜniversitesiTarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
PROF.DR. A. VAHAP YAĞANOĞLU
- Doğu Anadolu bölgesindeki doğal hafif ve normal agregalarla üretilen betonların fiziksel, mekanik ve ısı iletkenlik özelliklerinin belirlenmesi ile tarımsal yapılarda kullanılma olanakları üzerine bir araştırma
Determine some physical, mechanical and thermal conductivity properties of concretes produced with natural lightweight and normal aggregates in eastern Anatolia region and to investigate usage probabilities in agricultural buildings
BAHAR KOCAMAN
Doktora
Türkçe
2000
ZiraatAtatürk ÜniversitesiTarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
PROF.DR. MUSTAFA OKUROĞLU