Processing genitive possessive long distance dependencies in Turkish
Türkçe ilgi - iyelik yapılarından oluşan ayrık ilişkilerin işlemlenmesi
- Tez No: 414518
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HAYRİYE MİNE NAKİPOĞLU DEMİRALP
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Dilbilim, Linguistics
- Anahtar Kelimeler: Dil bilgisi, Dil bilgisi-ekler, Dil bilgisi-tamlamalar, Türkçe, İyelik, Grammar, Grammar-prefix, Grammar-noun phrase, Turkish, Possession
- Yıl: 2015
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Boğaziçi Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Dilbilim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışması Türkçe'de belirtili isim tamlamaları ve yüklemi adlaştırılmış yan tümcelerdeki ilgi-iyelik yapılarının oluşturduğu ayrık ilişkilerin işlemlenmesini ele almaktadır. Bu ayrık ilişkilerin işlemlenme güçlüğünü etkileyebilecek iki etken olan cümlelerde ilgi ekinin varlığı ve de ilgi ve iyelik ekleri arasındaki çizgisel uzaklığı test etmek için kendi hızıyla okuma yöntemi kullanılmıştır. Bu çerçevede deneylerde üç cümle işlemlenmesi modeli karşılaştırılmıştır. Bu modeller, yakınlık modelleri (Hawkins, 1990; 1994; Gibson, 2000), ters-yakınlık modelleri (Konieczny, 2000; Kamide & Mitchell,1999) ve içerik adreslenebilir bellek modelidir (McElree, 2006; Phillips, Wagers, & Lau, 2010). Bulgular belirtili isim tamlamalarının ve yüklemi adlaştırılmış yan tümcelerinin ilgi-iyelik ayrık ilişkilerinin işlemlenmesi konusunda paralellik göstermediğini ortaya çıkarmaktadır. İlgi ekinin cümlede yer alması her iki kategoriyi de aynı şekilde etkilerken ilgi ve iyelik ekleri arasındaki çizgisel uzaklık farklı sonuçlar doğurmaktadır. Belirtili isim tamlamalarında çizgisel uzaklık iyelik eki almış kelimenin işlemlenmesini anlamlı bir şekilde etkilemezken yüklemi adlaştırılmış yan tümcelerde çizgisel uzaklık yüklemin işlemlenmesini kolaylaştırmaktadır. Sonuç olarak bu çalışma her ayrık ilişkinin farklı dengeleri olabileceğini ve de mevcut bir cümle işlemleme modelinin bütün ayrık ilişkilerin işlenlenmesini açıklayamayacağını öne sürmektedir.
Özet (Çeviri)
This study addresses the processing of Genitive (GEN)-Possessive (POSS) long distance dependencies in Turkish in both Noun Phrases (NPs) and non-finite embedded clauses. The self-paced reading paradigm to investigate two factors that might play a role in determining the processing complexity of the dependency at issue: the overt presence of the GEN-marker in the sentence and the linear distance between the GEN-marked noun and the POSS-marked word, which can be a noun or a nominalized verb. To that end, we compare three models on sentence processing; namely locality accounts (Hawkins, 1990; 1994; Gibson, 2000), anti-locality accounts (Konieczny, 2000; Kamide & Mitchell,1999) and content-addressable retrieval (McElree, 2006; Phillips, Wagers, & Lau, 2010). The results indicate NPs and non-finite clauses do not exhibit a complete parallelism with respect to the processing of the GEN-POSS dependencies. While the overt presence of the GEN-marker leads to more processing load on the POSS-marked noun in both domains, the effect of the linear distance between the GEN-marker and the POSS-marker is not uniform. The linear distance does not affect the processing complexity in NPs whereas it eases the processing of the nominalized verb in nonfinite embedded clauses. To conclude, this study shows that each dependency relation might have its own dynamics and a particular processing model might not be able to account for all types of long distance dependencies.
Benzer Tezler
- Çiğit ve ayçiçek yağlarının doğal antioksidan içerikleri ile bu yağların stabilitelerinin arttırılmaları üzerinde araştırmalar
Başlık çevirisi yok
ALİ KEMAL YALNIZ
Doktora
Türkçe
1985
Gıda MühendisliğiEge ÜniversitesiGıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MAHİR ÇOLAKO¦LU
- Ülkemizdeki çeşitli büyüklükteki yerleşim merkezlerinde uygulanabilecek kültür yapısı planlama modeli
The Planning model of the cultural building which applicable at different size of settlement center
MUSTAFA İNCESAKAL
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Şehircilik ve Bölge PlanlamaGazi ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. UMUR ERKMEN
- Ön işlemenin ve askorbik asitin dondurularak depolanan yılan balıklarının (Anguilla anguilla) kalitesine etkileri
Başlık çevirisi yok
H.VOLKAN GÖKSEL
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Gıda MühendisliğiEge ÜniversitesiSu Ürünleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYDIN URAL
- Çeşitli rib örgülerin boyutsal özellikleri üzerine bazı araştırmalar
Başlık çevirisi yok
ARZU YAĞCI
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Tekstil ve Tekstil MühendisliğiEge ÜniversitesiTekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ARİF KURBAK
- İş kazaları: Genel değini ve üç örnek iş kolu incelemesi
Başlık çevirisi yok
SERPİL ERÖZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
- Valsli kurutucuda patates püresi eldesi üzerine çalışmalar
Başlık çevirisi yok
ÜNAL RIZA YAMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Gıda MühendisliğiEge ÜniversitesiGıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. COŞKAN ILICALI