Nâsıruddin el-Beyzâvî'nin kelâmî görüşleri ve Osmanlı kelâm geleneğindeki yeri
Naser Addin al-Baidawi's theological thought and his place on Ottoman theology tradition
- Tez No: 431432
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET EVKURAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Kelâm, el-Beyzâvî, EĢ‟arîlik, Tavâli‟, Osmanlı, Beyzavi, Eş`ari, Kelam, Osmanlı Devleti, Osmanlı Dönemi, Tavali`u`l-Envar, İslamiyet, Theology, al-Baidawi, Asha‟irah, Tavâli‟, Ottoman, Beyzavi, Eş`ari, Islamic theology, Ottoman State, Ottoman Period, Tavali`u`l-Envar, Islam
- Yıl: 2016
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hitit Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İslâmi ilim dallarının tamamına yakını ile ilgili birçok eser telif eden el-Beyzâvî güçlü bir ilmî şahsiyettir. Tefsir ve kelâm alanlarında verdiği eserler İslâm coğrafyasında çok etkili olmuş, yüzyıllarca kendinden söz ettirmiştir. Osmanlı padişahlarının sırf el-Beyzâvî Tefsiri okumak için“huzur dersleri”adı verilen ve üst düzey devlet adamlarının katıldığı dînî sohbetler düzenlediğini yine onun kelâm kitabının uzun yıllar Osmanlı medreselerinde okutulduğunu biliyoruz. Biz de bu çalışmamızda, el-Beyzâvî'nin kelâm kitapları Tavâli'u'l-Envâr ve Misbâhu'l-Ervâh temelinde kelâmî görüşlerini incelemeye çalıştık. Çalışmamızın giriş bölümünde, müellifimizin hayatı ve eserleri hakkında bilgi vermeye çalıştık. İlk bölümünde, kelâm ilminin temel prensipleri ve mantık kuralları incelenmiştir. İkinci bölümde, âlem görüşü ele alınmıştır. Üçüncü bölümde Allah, sıfatları ve fiilleri ele alınmıştır. Dördüncü bölümde peygamberlik, cennet-cehennem, imâmet konuları incelenmiştir. Beşinci bölümde ise, el-Beyzâvî'nin görüşlerinin Osmanlı kelâm geleneğindeki yeri araştırılmıştır.
Özet (Çeviri)
al-Baidawi who made reviews about all of the Islamic branches, is a strong scientific personality. His studies that about commantary and Islamic theology have hardly been effected on Islamic geography. We know that The Ottoman sultans had organized religious conversations which are called as“Peace lessons”and important state men participated in these lessons. And we also we know his theological books had been studied in Ottoman madrasahs for long years. In this study we have tried to examine theological thoughts of al-Baidawi according to his books, Tavâli'u'l-Envâr and Misbâhu'l-Ervâh. In the introduction of this study I focused on al-Baidawi's life, historical and social period in which he lived and the works of al-Baidawi. In the first part; I tried to give informations about principles of theological epistemology and the logic. In the second part, universals-possible realities were studied. In the third section: We have attempted to examine al-Baidawi commentary in the esence of God, attributes of God and acts of God. In the fourth section: we tried to give informations about Prophethood, Garden and Fire and supreme leadership of the muslim community. In the fifth section: al-Baidawi's comments about Islamic theology and his place at the Ottoman theology tradition has been researched.
Benzer Tezler
- حاشية عبد الله بن عمر بن عثمان الحنفي مستجي زاده (ت. 1150/1737) على تفسير البيضاوي (من الورقة 56 إلى الورقة 111): دراسةً تحقيقاً
Abdullah B. Ömer B. Osman El-Hanefî Mestçîzâde'nin (1150/1737) Tefsîru'l-Beyzâvî Üzerine Yazdığı Haşiyenin Tahkik ve Tahlili (56. Varaktan 111. Varağa Kadar)
BASAM ALBAEATE
Yüksek Lisans
Arapça
2026
DinTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ENVER BAYRAM
- حاشية حسن بن محمد الصفوري البوريني (ت. 1024/1615) على تفسير البيضاوي من بداية الكتاب إلى الورقة (60/أ) دراسةً وتحقيقاً.
Hasan b. Muhammed es-Safûrî el-Bûrînî'nin Beyzavî Üzerine Yazdığı Haşiyenin Tahkik ve Tahlili (Kitabın Başından 60. Varağa Kadar)
AHMED AL-LUHAIBI
Yüksek Lisans
Arapça
2026
DinTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiTemel Bilimler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SÜLEYMAN PAK
- حاشية محمد بن ولي بن رسول القيرشهري الإزميري (ت. 1165 هـ/1753م) على تفسير البيضاوي (ت. 1165 هـ/1753م) من الورقة (255/ب) إلى الورقة (307/ب): دراسة وتحقيقاً
MUHAMMED B. VELÎ B. RESÛL EL-KIRŞEHÎRÎ EL-İZMÎRÎ'NİN (1163/1753) TEFSÎRU'L-BEYZÂVÎ ÜZERİNE YAZDIĞI HAŞİYENİN TAHKİK VE TAHLİLİ (255. VARAKTAN 307. VARAĞA KADAR)
MOHAMMED FARAJ
Yüksek Lisans
Arapça
2026
DinTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET ÖZDEMİR
- Arapca Adı girilemedi
Ğani Zâde Nâdirî Diye Bilinen Muhammed b. Abdülğaniy elErdebîlî'nin Beydavî Tefsiri Üzerine Yaptığı Haşiyenin Tahkik veTahlili (368. Varaktan 441. Varağa Kadar)
NAMEER BASHOO
Yüksek Lisans
Arapça
2025
DinTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FAYSAL ARPAGUŞ
- أحمد بن محمد التوقادي القاز آبادي وحاشيته على أنوار التنزيل تحقيقاً ودراسة
Tokatlı Ahmed b. Muhammed el-Kazâbâdî'nin“Hâşiye'Alâ Envâri't-Tenzîl”adlı eserinin tahkik ve tahlili (Ahmed bin Mohammed al-Tuqati al-Qāzābādī and his“Hashyat Ala Anwar al-Tanzil”critical edition and studying)
AHMAD AKIL
Yüksek Lisans
Arapça
2020
DinAğrı İbrahim Çeçen ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MESUT IŞIK