Orhun yazıtlarındaki Türk sözcüğü üzerine fonetik, morfolojik ve semantik açıdan bir inceleme
A inquiry on the word 'Turk' in the Orhun inscriptions in the terms of phonological, morphological and semantical
- Tez No: 433690
- Danışmanlar: PROF. DR. NURETTİN ÖZTÜRK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Orhun, Köktürk, Türk, Kül Tigin, Bilge Kağan, Tonyukuk, runik, Anlam, Anlam bilim, Biçimbilim, Köl Tigin, Orhun Yazıtları, Ses bilgisi, Sözcük anlamlandırma, Türkler, Orhun, Köktürk, Türk, Kül Tigin, Bilge Kağan, Tonyukuk, runic, Meaning, Semantics, Morphology, Köl Tigin, Orhun Inseriptions, Phonetic, Word meaning, Turks
- Yıl: 2016
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Pamukkale Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türk sözcüğü ve kavramı yüzyıllar içinde çeşitli anlamlar yüklenmiş ve zaman içinde bu anlamlarda değişiklikler olmuştur. Sözcüğün zihinde canlandırdığı kavram, büyük bir anlam zenginliğine sahiptir. Türk sözcüğünün baş harfi büyük yazıldığında da, küçük yazıldığında da, göndergesi her zaman birden fazla olmuştur. Bu anlamları iki ana 1-Kronolojik bakımdan halk, yığın, kalabalık, insanlar gibi anlamlara gelen ve 2-Bir sosyal grup adını adres gösteren ve büyük harfle yazılan Türk. Bu iki anlam etrafında başka anlamlar da ortaya atılmıştır. Çeşitli metin ve incelemelerde bazen budun sözcüğü ile birlikte“türküm budunum”biçiminde ikileme ögesi; bazen budun sözcüğünün sıfatı; bazen bir kişiyi veya topluluğu niteleyen güzel veya güçlü anlamında sıfat; bazen tulga veya miğfer anlamında nesne adı; bazen halk veya insan anlamında topluluk adı; bazen töreye bağlı ve hukuka saygılı anlamında sıfat olarak Bu çalışmanın amacı Tonyukuk, Kül Tigin ve Bilge Kağan Yazıtlarındaki Türk sözcüğünün ses, biçim ve sözdizimi açısından tespiti ve anlamının tahlil edilmesidir.
Özet (Çeviri)
The word and the concept of 'Turk', several meanings over the centuries have been installed and there have been changes over the time in these senses. The concept of the word revived in the mind has a great sense of wealth. When the initial of the word 'Turk' written either in capital letter or lowercase letter, the referent has always been more than one. It is possible to collect those senses in two main blocks: 1) 'turk' written n lowercase letters, which means the public, the stack, the crowd 2) 'Turk', addressing a social group name and written in capital letters. Other meanings also been proposed around these two meanings. İn various texts and inquiry, it is sometimes seen as a duplication like 'türküm budunum', sometimes the adjective of the word 'budun', sometimes in the sense of adjective qualifies a person or community as beatiful or powerful, sometimes the iron hat or the helmet in the sense of an object name, sometimes a community name in the sense of public or people and sometimes an adjective in the sense of depending on the customs and to be law abiding. The aim of this study is; the determination pf the word 'turk', in the Tonyukuk, Kül Tigin and Bilge Kağan Inscriptions, in the terms of phonological, morphological and semantical and analyzing the sense of it.
Benzer Tezler
- Ses sembolizmi ve eski Türkçe sözlükbirimlerin ses sembolizmi açısından incelenmesi
Sound symbolism and analysis of old Turkish lexemes in terms of sound symbolism
DENİZ DEMİRYAKAN
Doktora
Türkçe
2026
DilbilimDüzce ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÜMİT ÖZGÜR DEMİRCİ
PROF. DR. CANER KERİMOĞLU
- Orhun ve Yenisey yazıtlarındaki coğrafi terimlerin art ve eş zamanlı dil incelemesi
Diachronic and synchronic linguistic analysis of geographical terms in the Orkhon and Yenisei inscriptions
ESRA YARIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Türk Dili ve EdebiyatıEge ÜniversitesiTürk Dili ve Lehçeleri Ana Bilim Dalı
PROF. İBRAHİM ŞAHİN
- Mardin ve çevresinde dövme geleneği ve giysi tasarımlarına uygulanabilirliği
Tattoo tradition in Mardin and around and applicability to garment designs
HAMDİYE ÖNAL ÇAPIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Güzel SanatlarÇankırı Karatekin ÜniversitesiSanat ve Tasarım Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. H. NURGÜL BEGİÇ
- Oğuzların kökeni ve Yedisu bölgesindeki faaliyetleri (8-12. yüzyıllar)
The Origins of the Oghuz and their activities in the Yedisu region (8th–12th centuries)
KADİR ŞAHİN
- Kök Türk yazıtlarındaki kalıp sözler
Steel words in the root Turkish writings
LOKMAN TOHUMCU
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Türk Dili ve EdebiyatıEskişehir Osmangazi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FERRUH AĞCA