Akademik çeviri eğitimi bağlamında çeviri amaçlı metin çözümlemesi dersi
Translation oriented text analysis course in the context of translator training
- Tez No: 434495
- Danışmanlar: PROF. DR. MİNE YAZICI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mütercim-Tercümanlık, Translation and Interpretation
- Anahtar Kelimeler: Metin, Çeviri, Çeviri bilim, Çeviri eğitimi, Üniversiteler, Text, Translation, Science of translation, Translation education, Universities
- Yıl: 2016
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çeviribilim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çeviri amaçlı metin çözümlemesi, işlev odaklı bir çeviri anlayışıyla kaynak metnin çözümlenmesidir. Her çeviri eylemi farklı değişkenlerle şekillenen bir çeviri sürecini beraberinde getirdiğinden, çevirmenin süreci çözümleyerek yönetebilmesi gerekir. Kaynak metnin içinde yer aldığı kültür bağlamında çözümlenmesi, işveren ve erek kitle beklentisinin somutlaştırılması, üretilen erek metne işlev kazandırır. Bu anlayışla çeviri sürecini yönlendirebilen bir çevirmenin çeviri edincine sahip olduğu söylenebilir. Sözü edilen çeviri edinci, akademik çeviri eğitimi kapsamında yer alan derslerle öğrenciye kazandırılması hedeflenen bir kavramdır. Bu çerçevede, çeviri eylemini kuşatan amaç, işlev, metin, kültür, iş tanımı, süreçte yer alan aktörler gibi öğeleri kapsayan çeviri amaçlı metin çözümlemesi dersi, öğrenciye çeviribilimin hem kuramsal hem de uygulamalı alanlarına ilişkin temel bir bakış açısı kazandırmaya yönelik bir derstir. Öğrencilerin, bu bakış açısı ile çeviri eğitiminde yer alan uygulamaya ve kurama yönelik dersler arasında bağlantı kurabileceği düşünülmektedir. Bu doğrultuda, çalışmanın konusu işlevsel yaklaşımlarla kuşatılan çeviri amaçlı metin çözümlemesi dersidir. Çalışmanın birinci bölümünde, akademik çeviri eğitiminin amaçları ele alınmış, bu bağlamda çeviri edinci kavramı somutlaştırılmıştır. İkinci bölümde, işlevsel yaklaşımlar çerçevesinde çeviri amaçlı metin çözümleme yöntemi incelenmiştir. Öte yandan, kaynak metni kuşatan öğelerin çözümlenmesi sürecinde amaç, işlev, kültür, metin, çeviri süreci aktörleri gibi kavramlar değerlendirilmiştir. Üçüncü bölümde, bu yöntemin derse yansıması incelenmiş, işlevsel bir ders tasarlama süreci ele alınarak yapılan uygulama çalışmalarına örnekler verilmiştir. Çalışmanın uygulama ve gerekçelendirme bölümleri için Yaşar Üniversitesi Mütercim-Tercümanlık Bölümü 2014-2015 ve 2015-2016 Akademik yıllarında yer alan Çeviri Amaçlı Metin Çözümlemesi, Yazılı Çeviriye Giriş ve Çeviri Kuramları derslerinin ödev ve sınavlarından bir bütünce oluşturulmuştur. Çeviri Amaçlı Metin Çözümlemesi dersinin işlevselliği, bütünce kapsamında belirlenen derslere ilişkin ödev ve sınavlar üzerinden, belirlenen değerlendirme ölçütleriyle irdelenmiş ve çeviri edinci ile bağlantılı olarak ele alınmıştır.
Özet (Çeviri)
Translation Oriented Text Analysis is a function oriented approach which focuses on analysing the source text. As each act of translation is shaped by different variables, the translator should be able to analyse the translation process accordingly. By analysing the cultural context of the source text, determining expectations of the commissioner and the target audience, translator gives the target text its function. The translator who does so and control the translation process has translation competence. Translation competence is also one of the key concepts in translator training. It involves elements such as purpose, function, text, culture, translation brief, and actors partaking in the translation process, and its main aim is to familiarize students in both theoretical and applied fields of Translation Studies. Students taking this course are expected to see the relationship between theoretical and applied fields of Translation Studies. Therefore, this study focuses on Translation Oriented Text Analysis course whose main framework consists of functional approaches. The first chapter of this study explains the purposes of translator training on the academic basis, namely, translation competence. The second chapter frames the Translation Oriented Text Analysis with functional approaches. Moreover, concepts like purpose, function, culture, text and actors of translation process are taken into consideration. The third chapter explores the application of the approach on the actual course and gives examples from practices which were designed with a functional purpose in mind. The corpus of the descriptive study consists of homework and exam papers of such courses as Translation Oriented Text Analysis, Introduction to Translation, Translation Theory, which take place in the 2014-2015 and 2015-2016 curricula of the Department of Translation and Interpreting, Yaşar University. Functionality of the Translation Oriented Text Analysis course is tested on the aforementioned courses in consideration for the criteria concerning translation competence.
Benzer Tezler
- Akademik çeviri eğitiminde yazınsal, görsel ve görsel-işitsel araçlarla uygulamalı çalışmaların çeviri edincine katkısı
Contribution of applied studies with literary, visual and audio-visual tools in academic translation training to translation competence
ARZU MERİÇ
Doktora
Türkçe
2016
Mütercim-Tercümanlıkİstanbul ÜniversitesiÇeviribilim Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SEVİL ÇELİK TSONEV
- عبد الكريم المدرس و قصيدته الوردية
Abdulkerim al-Muderris and Verdiyye Ode
MOHAMAD ALSHIHAN
Yüksek Lisans
Arapça
2025
DilbilimMardin Artuklu ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HAMİT SALİHOĞLU
- Dîvân-ı Kebîr'in yazma nüshaları ve Türkçe tercümeleri
Manuscript copies and Turkish translations of Dīvān-ı Kabīr
GÜNGÖR LEVENT MENTEŞE
Doktora
Türkçe
2024
Mütercim-TercümanlıkAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiMütercim Tercümanlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ADNAN KARAİSMAİLOĞLU
- Erken cumhuriyet dönemi harf inkılabından önce yazılmış psikoloji kitaplarının eğitim programları ve genel öğretim ilkeleri bağlamında analizi
Analysis of psychology books written before the early republic period letter revolution in the context of educational programs and general educational principles
NİHAT KÖSE
Doktora
Türkçe
2021
Eğitim ve Öğretimİnönü ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET KARA
- İletişim fakültesi öğrencilerinin yapay zekâ okuryazarlık düzeyleri: Sakarya Üniversitesi örneği
Artificial intelligence literacy levels among communication faculty students: A case study of Sakarya University
AYSUN GÖKMEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
İletişim BilimleriSakarya Üniversitesiİletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET ESKİCUMALI