Dikkat eksikliği ve hiperaktivite belirtileri gösteren temel eğitim öğrencilerinde içe yönelim ve dışa yönelim sorunlarının bazı sosyo-demografik değişkenlere göre incelenmesi
The investigation of internalizing and externalizing problems of secondary school students with symptoms of attention deficit and hyperactivity according to some socio-demographic variables
- Tez No: 468343
- Danışmanlar: YRD. DOÇ. DR. ALİ DAYİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Eğitim ve Öğretim, Psychology, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Dışa dönüklük, Eğitim psikolojisi, Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu, Sosyodemografik değişkenler, Sosyodemografik özellikler, Ölçme-değerlendirme, Öğrenciler, İlköğretim, İlköğretim öğrencileri, İçe dönüklük, Extroversion, Education psychology, Attention deficit disorder with hyperactivity, Sociodemographic variables, Socio-demographic characteristics, Measurement and evaluation, Students, Primary education, Primary education students, Introversion
- Yıl: 2017
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Beykent Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çocuk ve ergenlerde gözlemlenen uyumsuz davranışların temelinde genetik etkiler, aile dinamikleri, bilişsel yetiler ve çarpıtmalar bulunmaktadır. Bunun yanı sıra, bu davranışların ortaya çıkmasında sosyoekonomik ve sosyokültürel faktörler ve bazı aile içi ilişkiler de önem taşımaktadır. Bu davranışlar Thomas Achenbach tarafından dikkat sorunları, içe yönelim sorunları ve dışa yönelim sorunları olarak üç temel psikolojik bozukluk kategorisinde değerlendirilmiştir. Ülkemizde dikkat sorunlarını, içe yönelim ve dışa yönelim sorunları ve riskli davranışlarla karşılaştıran birçok araştırma bulunmasına rağmen ortaokul öğrencilerine yönelik literatürde çok fazla çalışmaya rastlanmamıştır. Bu çalışma, dikkat ve hiperaktivite sorunları yaşayan temel eğitim öğrencilerinin yeterlik (etkinlik, akademik başarı, sosyal yeterlik), içe yönelim ve dışa yönelim problemleri arasındaki ilişkiyi ortaya koyması ve bazı riskli davranışlarla karşılaştırması açısından önem taşımaktadır. Araştırma, Balıkesir'in Burhaniye ilçesinde Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı bulunan 10 temel eğitim kurumunun 8.sınıf öğrencileri üzerinde yapılmıştır. 11-18 Yaş Gençler İçin Kendini Değerlendirme Ölçeği (YSR) ile araştırmacı tarafından oluşturulan kişisel veri formu kullanılmıştır. Toplam 428 örneklem üzerinde uygulanmış, 350 geçerli anket değerlendirmeye alınmıştır. Araştırmaya katılan örneklemlerin %11.1'i (n=39), dikkat eksikliği, %11.4'ü (n=40) ise hiperaktivite belirtisi taşımaktadır. Sosyodemografik etkenler, cinsiyet, sosyal yeterlik, içe yönelim ve dışa yönelim sorunları ve akademik başarı düzeyiyle dikat eksikliği ve hiperaktivite belirtileri arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Bunun yanı sıra, alt ölçeklerde anlamlı farklılıklar olduğu bulunmuştur. Ergenlerin ailesiyle geçinme düzeyinin içe yönelim ölçeğiyle anlamlı bir ilişki içerisinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Kız öğrencilerin içe yönelim puanlarının erkek öğrencilere göre, erkek öğrencilerin ise karşıt gelme davranış puanının kız öğrencilere göre daha yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Gelir düzeyi arttıkça da okul başarısında artış olduğu sonucu ortaya çıkmıştır. Bu çalışmanın sonucu göstermektedir ki, dikkat eksikliği ve hiperaktivite belirtileri, içe yönelim ve dışa yönelim sorunları üzerinde ayrıştırıcı bir özelliğe sahip olmamakla birlikte, sosyodemografik, sosyal yeterlik ve akademik başarı özelliklerine bakılarak da farklılaştığı söylenemez. Ancak anne baba tutumlarının çocukların duygusal ve davranışsal süreçlerini etkilediği saptanmıştır. Bu doğrultuda küçük yerleşim yerlerinde yaşayan anne babalara yönelik psikolojik danışmanlık ve psikoterapi hizmetleri arttırılabilir.
Özet (Çeviri)
Genetic effects, family dynamics and cognitive abilities and distortions are the basis of maladaptive behaviours of children and adolescents. Additionally, socio-economic and socio-cultural factors and domestic relations have importance on the occurance of these behaviours. They are categorised by Thomas Achenbach as three psychological disturbances; attention problems, internal problems and external problems. Although there are variousstudies comparing attention problems and internal problems, external problems and risky behaviours among adolescents in Turkey, there are not enough research on middle school students.The importance of the present study was to investigate the relations of efficiency (efficacy, academic achievements, social efficiency), external problems and internal problems and the comparison to some risky behaviors of students with attention and hyperactive problems. This study was conducted among 8th grade students from ten basic study agencies belonging to Ministy of Education in Burhaniye district of Balıkesir. Youth Self Report for Ages 11-18 and personal data form which was developed by the researcherand was conducted in 428 samples and 350 samples were evaluated. Among the research sample, 11.1% (n=39) is consisted of the adolescents with attention deficit sypmtoms, and 11.4% (n=40) of samples is with hyperactivity symptoms. Sociodemographical factors, gender, social efficiency, internalizing and externalizing problems, level of academic achievements have no significant correlation with symptoms of ADHD. Additionally, it was found that there is significant variation between sub-scales. It is concluded that there is a meaningful relation between the level of adolescents getting along with their families and internalizing scale. It is found out that the rate of female students' internalizing problem is higher than male students as well as male students' oppositional defiant rate is higher compared to the female students. The more level of income increases, the higher academic success is achieved. It is concluded from this research that ADHD symptoms do not have discriminatingcharacteristics on internalizing and externalizing problems; what is more, it does not change according to socio-demographic, social competence and academic success. However, parents' attitudes affect children's emotional and behavioural process. Therefore, psychological counselling and psychotherapy support for parents living in small residential areas can be increased.
Benzer Tezler
- Ergenlerde öz düzenleme ile akademik erteleme arasındaki ilişkide kısa video bağımlılığı ve dikkat eksikliğinin aracılığının incelenmesi
Investigating the mediating role of short video addiction and attention deficit in the relationship between self-regulation and academic procrastination in adolescents
GÖZDENUR SEZGİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YUSUF SARIKAYA
- Patolojik internet kullanımı olan ve olmayan dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanılı ergenlerde mizaç özellikleri, proaktif-reaktif saldırganlık ve prososyal davranışların incelenmesi
An examination of temperament traits, proactive–reactive aggression, and prosocial behaviors in adolescents with attention-deficit/hyperactivity disorder with and without pathological internet use
FATMA BİLGE KILIÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. İPEK SÜZER GAMLI
- Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu tanısı olan çocukların ebeveynlerinin modern psikotravmatoloji ve psikopatoloji açısından değerlendirilmesi
Evaluation of parents of children diagnosed with attention deficit and hyperactivity disorder in terms of modern psychotraumatology and psychopathology
KEREM ÇETİNKAYA
Doktora
Türkçe
2024
Psikolojiİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaSosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERDİNÇ ÖZTÜRK
- Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu tanılı erişkinlerde yavaş bilişsel tempo semptomlarının depresif belirtiler ve duygu düzenleme güçlüğü ile ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship of sluggish cognitive tempo symptoms with depressive symptoms and emotion regulation difficulties in adults diagnosed with attention deficit and hyperactivity disorder
CENGİZ GÖKCE
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ENGİN EMREM BEŞTEPE
- Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) belirtileri gösteren ve göstermeyen sağlıklı erişkinlerde dikkat süreçlerinin EEG ile incelenmesi
The investigati̇on of attention processes on participants with and without attention deficit hyperactivity disorder symptoms: An EEG study
ESRA KISACIK
Doktora
Türkçe
2018
PsikolojiAnkara ÜniversitesiSinir Bilimleri Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. CANAN KALAYCIOĞLU