Öğretmenlerin güdülenme türünün, kullandıkları duygusal emek stratejilerinin ve yordayıcılarının incelenmesi
Investigating the teachers' motivation types, use of emotional labor strategies and their predictors
- Tez No: 481734
- Danışmanlar: PROF. DR. SELAHİDDİN ÖĞÜLMÜŞ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Güdülenme, duygusal emek, özgecilik, kişilik özellikleri, Motivation, emotional labor, altruism, personality types
- Yıl: 2017
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitimde Psikolojik Hizmetler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Psikolojisi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: 195
Özet
Bu araştırmada öğretmenlerin kullandıkları duygusal emek stratejilerini, öğretmenlerin güdülenme türlerinin yordayıp yordamadığı ile öğretmenlerin güdülenme türü ve kullandıkları duygusal emek stratejilerini, öğretmen özgecilik davranışları ve kişilik özelliklerinin hangi düzeyde yordadığı incelenmiştir. Ayrıca, öğretmenlerin güdülenme türleri ve kullandıkları duygusal emek stratejilerinin, öğretmenliği seçme nedenleri, mesleğe devam etme nedenleri, cinsiyet, deneyim yılı, okul türü, öğretim kademesi ve eğitim durumuna göre farklılaşıp farklılaşmadığı da incelenmiştir. Bu araştırmanın örneklemini, tabakalı örnekleme yöntemi ile seçilen 2015-2016 öğretim dönemi II. Yarıyılında Ankara'da ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapan 596 öğretmen oluşmuştur. Araştırmada kullanılan Öğretmen Güdülenme Ölçeği araştırmacı tarafından Türk kültürüne uyarlanmıştır. Analiz sürecinde, mesleği seçme ve mesleğe devam etme nedenleri, cinsiyet, okul türü, eğitim durumuna göre öğretmenlerin güdülenme türlerinin ve öğretmenlerin kullandıkları duygusal emek stratejilerinin farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek için bağımsız örneklemler için t-testi kullanılmıştır. Deneyim yılı ve görev yaptıkları öğretim kademesine göre öğretmenlerin güdülenme türlerinin ve kullandıkları duygusal emek stratejilerinin farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek için ise MANOVA yapılmıştır. Öğretmen özgecilik davranışları ve kişilik özelliklerinin duygusal emek stratejilerini ve öğretmenlerin güdülenme türünün duygusal emek stratejilerini yordayıp yordamadığını belirlemek için ise yol analizi yapılmıştır. Yol analizi sonucunda, öğretmen özgecilik davranışlarından acil durumlarda yardımseverlik ve bağışta bulunmanın duygusal emek stratejilerinden hem otomatik düzenleme/duygusal sapma hem de rol yapma stratejisi kullanımını yordadığı, güncel durumlarda yardımseverlik davranışının ise sadece rol yapma stratejisi kullanımını manidar düzeyde yordadığı görülmüştür. Öğretmen kişilik tiplerinden duygusal dengesizliğin, otomatik düzenleme/duygusal sapma ve rol yapma stratejisi kullanımını manidar düzeyde yordadığı saptanmıştır. Öğretmenlerde dışsal güdülenme türünü, özgecilik davranışlarından güncel durumlarda yardımseverlik, acil durumlarda yardımseverlik ve bağışta bulunmanın; içe yansıtılmış güdülenme türünü bağışta bulunma ve sosyal sorumluluk/paylaşmanın ve son olarak özerk güdülenme türünü, sadece sosyal sorumluluk/paylaşmanın manidar olarak yordadığı görülmüştür. Kişilik tiplerinden duygusal dengesizliğin dışsal güdülenme türünü ve özerk güdülenme türünü farklı yönlerde manidar şekilde yordadığı saptanmıştır. Son olarak ise, otomatik düzenleme/duygusal sapma stratejisi kullanımını yalnızca dışsal güdülenme türünün, rol yapma stratejisi kullanımını ise dışsal güdülenme, içe yansıtılmış güdülenme ve özerk güdülenme türlerinin manidar düzeyde yordadığı görülmüştür.
Özet (Çeviri)
This study investigates whether the types of emotional labor strategies used by teachers are predicted by their motivation types and at what level teachers' altruistic behaviours and personality types predict their motivation type and the type of emotional labor strategies they use. In addition, this study investigates if teachers' motivation types and the types of emotional labor strategies they use differ according to their reasons for choosing teaching as a career and for continueing their career, gender, length of experience, the school type and school level they are working at and graduation. The data were collected from 596 teachers working at primary, secondary and high schools in Ankara in the 2015 - 2016 spring term. The participants were choosen with the stratified sampling method. Teacher Motivation Scale that was used in this study was adapted into Turkish culture by the researcher. To analyse whether teachers'motivation types and the types of emotional labor strategies they use change according to their reasons for choosing teaching as a career and for continueing their career, gender,school type and graduation, independent samples T test was used. On the other hand, MANOVA was carried out to examine whether teachers' motivation types and the types of emotional labor strategies they use change according to the length of their experience and the level of schools they are working work at. A path analysis was conducted to explore the relationships among teacher altruistic behaviours, personality types, motivation types and the use of emotional labor strategies. The findings pointed out that emergency helping and donation predict both acting and automatic emotion regulation/ emotional deviance. However, everyday helping only predicts acting. Among the personality types, only neuroticism predicts automatic emotion regulation/ emotional deviance and acting sinificantly.In addition, everyday helping, emergency helping, donation are the significant predictors of external motivation. Introjected motivation is significantly predicted by social responsibility- sharing and donation while autonomous motivation is only predicted by social responsibility- sharing . It is also found that neuroticism is the only personality type that predicts both external motivation and autonomous motivation in different ways significantly. Lastly, external motivation predicts automatic emotion regulation/ emotional deviance while acting is predicted by both external motivation, introjected motivation and autonomous motivation.
Benzer Tezler
- Türkiye'de yabancı dil öğretmenlerinin özyeterlilik algılarındaki farklılıklar
Differences in self-efficacy beliefs of foreign language teachers in Turkey
BARAN ARIŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve Öğretimİstanbul ÜniversitesiYabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TUNCER CAN
- Öğrenme yönetim sistemlerinde öğrenen-değerlendirme etkileşiminin incelenmesi
The investigation of learner-assessment interaction in learning management systems
ADEM ÖZGÜR
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Eğitim ve ÖğretimHacettepe ÜniversitesiBilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HALİL YURDUGÜL
- Öğretmenlerin tükenmişlik düzeyleri ile yöneticileri için algıladıkları dönüşümcü ve etkileşimci liderlik stilleri arasındaki ilişki (Karabük ilköğretim okulları örneği)
The relationship between the burnout levels of teachers and their perception of transformational and transactional leadership styles for their school administrators (The sample of Karabük primary schools)
YELDA DURSUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiEğitim Bilimleri Bölümü
YRD. DOÇ. DR. AYŞE KORKMAZ
- İlköğretim okularının sahip oldukları örgütsel, kültür özelliklerinin öğretmen görüşlerine göre belirlenmesi
Identifying the primary schools' features of organizational culture according to the opinions of the teachers
HAVVA TOPRAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Eğitim ve ÖğretimAnadolu ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. TURAN AKMAN ERKILIÇ
- Ortaokul öğretmenlerinin güdülenme ve iş doyumu düzeyleri arasındaki ilişki
The relationship between motivation and job satisfaction levels of secondary school teachers
MERYEM YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Eğitim ve ÖğretimAdnan Menderes ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ERKAN KIRAL
PROF. DR. RUHİ SARPKAYA
DOÇ. DR. MEHMET METİN ARSLAN