Ortaçağ'da Cend Şehri (X-XIII. Yüzyıllar)
Cend City in the Middle Ages (X-XIII. Centuries)
- Tez No: 505573
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜRSOY SOLMAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Cend, Oğuz Yabguluğu, Selçuklular, Şah Melik, Hârezmşahlar, Harezmşahlar, Kent tarihi, Orta Çağ, Sultan Melikşah, Jand, Oghuz Yabghu, Seljuk Empire, Shah Melik, Khorezmshah, Cend, Khwarazmshah, Urban history, Middle Ages, Seljuks, Sultan Melikşah
- Yıl: 2018
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Arkeolojik araştırmalara göre M.S. I. yüzyılda kurulmuş olan ve İç Asya'da ticari faaliyetlerde önemli bir ambar görevi gören Cend, Sır Derya boyunda bulunan önemli Oğuz şehirlerindendir. Cend şehri, Maverâünnehir ve Hârezm şehirlerini Kıpçak bozkırlarına bağlayan yollar üzerindeki ana kervan duraklarından biri olup, Hârezm ile olan bağlantısı önemlidir. Günümüzde Kazakistan'da bulunan Kızılorda şehrine yakın bir yerde bulunmasından dolayı bozkırdaki konargöçer Türklerin, İslâm dünyasına entegre edilmesinde önemli bir rol oynamıştır. X. yüzyılda Oğuz Yabgusuna tâbi olan şehir, Selçuk Bey'in, Oğuz Yabgusu ile arasının açılması ve buraya göç etmesi sonucu Selçuklu hakimiyetine geçmiştir. Selçuk Bey'in burada Müslümanlığı kabul edip, devletinin sancağını yükseltmesi sonucu, Türk-İslâm devletinin kurulduğu bir hudut şehri olarak, tarihî ve siyasî önemi daima takdir edilen bir şehir olmuştur. X-XII. yüzyıllar arasında bulunduğu konum itibariyle birçok devletin birbirleriyle siyasÎ mücadele içerisine girdiği bir bölge olan Cend, bu süreçte Oğuz Yabguluğu, Selçuklular, Şah Melik, Kıpçaklar, Hârezmşahlar, Moğol Büyük Hanları ve Çağataylar arasında el değiştirmiştir. Özellikle Hârezmşahlar döneminde, Sır Derya bölgesi ve Mangışlak yarımadası ile birlikte gayrimüslim topluluklardan olan Kıpçaklar'a karşı yapılan gazalarda en önemli uc şehirlerinden biri olmuştur. XIV. yüzyıldan sonra ise kaynaklarda, şehir hakkında bilgiye rastlanmamaktadır. Çalışma konusu olarak ele aldığımız Cend şehri hakkında bugüne kadar derli toplu bir çalışma yapılmamıştır. Bu çalışma ile tarihteki bu boşluğu doldurmaya katkı sağlamak amaçlanmıştır.
Özet (Çeviri)
According to archeological researches, Jand established in the 1st Century A.D. and acted as a storehouse in commercial activities in central Asia, is one of the important Oghuz Tribe cities. Jand city is one of the main caravan stops on the roads, linking Ma wara'un-nahr and Khorezm cities to Kipchak steppes, and its connection with Khorezm is significant. As it is located near Kızılorda city in Kazakhstan today, it played a significant role in the integration of Turkish nomads into the Islamic World. The city was dependent on Oghuz Yabghu in the 10th century and then came under the domination of Seljug Empire as a result of Selçuk Bey's falling out with Oghuz Yabghu and following his immigration to Jand. As a result of Selçuk Bey's embracing Islam here and raising the Sanjak, it became a border city appreciated everlastingly in respect of its historic and political significance. Being a city for which so many states had political struggles with each other due to its location, it changed hands among Oghuz Yabghu, Seljug Empire, Shah Melik, Kipchaks, Kharzem Shah State, The Mongol Empire and Chagatay. Especially in the era of Khorezm Shah State, it was one of the most significant frontier city during the holy wars made together with Syr Darya district and Mangyshlak Peninsula against Kipchaks belonging to non muslim groups. After the 14th century, there has been no information about the city in sources. There has been no well-coordinated study about the Jand city that we took as a subject of study. With this study, we aimed to contribute filling this gap in history.
Benzer Tezler
- Selçuklular döneminde Kazvin
Qazvin during the Seljuk period
ZEYNEP ZEHRA COŞKUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Tarihİnönü Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BİLAL GÖK
- Bizans İmparatorluğu Döneminde Trabzon (Siyasi, iktisadi ve idari tarihi 395-1204)
Trebizond at the Period of Byzantine Empire (Political, economic and administrative history 395-1204)
ALİ GENÇ
Doktora
Türkçe
2019
TarihManisa Celal Bayar ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞÜKRAN YAŞAR
- Atatürk Üniversitesi Kampüsü peyzaj planlamasında ortaya çıkan problemler ve çözüm yolları üzerinde bir araştırma
Başlık çevirisi yok
KAYHAN KAPLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1996
Peyzaj MimarlığıAtatürk ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KAMURAN GÜÇLÜ