Farabî ve Sühreverdî'de kategorilerin karşılaştırmalı analizi
The analysis of comparative category at Al-Farabî and Suhreverdî
- Tez No: 506359
- Danışmanlar: PROF. DR. EYÜP BEKİRYAZICI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Cevher, Farabi, Karşılaştırmalı analiz, Kategori, Varlık, İslam felsefesi, Şihabuddin Sühreverdi, Ore, Farabi, Comparative analysis, Category, Asset, Islamic philosophy, Şihabuddin Sühreverdi
- Yıl: 2018
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmamızda, meşşâi ekolüne mensup Farabî ile işrâki ekolunün kurucusu olarak telakki edilen Sühreverdî'nin kategoriler konusundaki düşünceleri ele alınmıştır. Hem felsefenin hem de mantığın ilgilendiği kategorilerle ilgili, farklı felsefi ekole mensup bu iki filozofun, kategorilerle ilgili görüşlerinin benzer, ortak ve farklı yanlarının neler olduğu mukayeseli olarak ortaya konmaya çalışılmıştır. Meşşâi filozofu Farabî, Aristo'da olduğu gibi var olanların ancak on kategori ile nitelenebileceğini ve bunun dışında herhangi bir sınıflamanın kabul edilemeyeceğini ileri sürmüştür. Yine onun görüşlerini benimseyerek kategorileri şöyle sınıflandırır: Cevher, nicelik, nitelik, izafet, zaman, mekân, durum, sahip olma, edilgi ve etki. İşrâk filozofu Sühreverdî ise on kategoriye değinmekle birlikte, onları mutlak bir şekilde on olarak kabul etmenin kesin bir bilgi olmadığını, şayet istenirse bazı kategorilerin, diğerlerine indirgenerek farklı bir biçimde de tasnif edilebileceğini öne sürer. Sühreverdî; zaman, mekân, durum ve mülk kategorilerinin ancak nispetle düşünülebileceğini ve bu yüzden izafet kategorisinin içinde olacağını, etki ve edilgide ise yenilenme ve hareket olduğu için, hareket kategorisinin altında değerlendirilebileceğini ifade eder. Böylece kategorilerin sayısı cevher, nicelik, nitelik, izafet ve hareket olmak üzere beş olur.
Özet (Çeviri)
In this study, the opinions of Al-Farabî, a member of the school of peripateticism, and Suhreverdî, known as the founder of the school of Illuminationism, on categories were investigated. It was aimed to comporatively reveal the similar, common, and different aspects of the views on categories, which is a topic concerning both philsophy and logic, of these two philosophers from different philosophical schools. As Aristotle, the peripateticist philosopher Al-Farabî argues that the existing can only be modificated with ten categories and no other classification than this would be acceptable. Adopting Aristotle's views, he classifies the categories as fallowing: Essence, quantity, quality, relation, time, place, state, possession, passion and effect. Suhreverdî, the Illuminationist philosopher, on the other hand, though mentioning ten categories, claims that it is not obligatory to accept their number as ten, and that some of the categories can be classied by being reduced to others if necessory Suhreverdî states that the categories of time, place, state and property can be contemplated pro rata thus should be classified under the category of relation, and that activity and passivity schould be classified under the category of motion, since they involve motion. Therefore, the number of the categories is reduced to five, such as essence, quantity, quality, relation and motion.
Benzer Tezler
- Şehrezûrî metafiziği
Shahrazuri's metaphysics
AYGÜN AKYOL
Doktora
Türkçe
2009
FelsefeAnkara ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAYRANİ ALTINTAŞ
- Fârâbî ve Sühreverdî'de kötülük sorunu ve ilâhî adalet
The problem of evil and divine justice in al-Fārābī and Suhrawardī
EMİNE SARIHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DinVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HAKAN HEMŞİNLİ
- Sühreverdî'de âlemin Tanrı'dan sudûru
The emanation of the world from God in Suhrawardi
EROL EKER
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Dinİstanbul ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. VEYSEL KAYA
- Şehrezûrî'nin tenasüh anlayışı
Al-Shahrazuri's understanding of reincarnation
MEHMET DURAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
DinErciyes ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET KAMİL CİHAN
- İşrak geleneğinde ahlak
Ethics in the tradition of ishraq
BETÜL ÖZCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
DinAnkara ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İBRAHİM MARAŞ