Geri Dön

Kınalızâde Ali Çelebi'nin Tabakâtü'l-Hanefiyye adlı eserinin tahkik ve tahlili

A critical study and analysis of Tabakâtu'l-Hanefiyye of Kınalizâde Ali Chelebi

  1. Tez No: 511309
  2. Yazar: RAŞİT KOÇ
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MENDERES GÜRKAN
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Din, Religion
  6. Anahtar Kelimeler: Kınalızâde, Tabakâtu'l-Hanefiyye, Tabakât kitapları, Taşköprüzâde, Osmanlı Devleti, Tabaqah books, Kınalızade, Tabaqatu'l-Hanafiya, Taskopruzade, The Ottoman Empire
  7. Yıl: 2018
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Erciyes Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: İslam Hukuku Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: 184

Özet

İslam ilim ve kültür tarihinin ortak kavramlarından biri de 'tabaka'dır. Tabaka arap lisanında hal, mertebe ve derece anlamlarına gelir. Tabakât ise tabaka'nın çoğuludur. Terim olarak tabakât, temelde belirli bir yaş, meslek, görev, nesil, unvan, mezhep, tarikat ve coğrafyaya mensup olmaları dolayısıyla ortak bir grup (tabaka) oluşturan kişilerin biyografilerine verilen bir addır. İslâm tarihinde biyografi yazımının özellikle Hz. Peygamber'in, sahâbe, tâbiîn ve sonraki nesillerin, Resûl-i Ekrem'in hadislerini nakleden râvilerin hayatını tesbit etmek amacıyla orijinal bir tür olarak ortaya çıktığı kabul edilmektedir. Zamanla biyografi türü içerik zenginliği kazanarak toplumun hemen her kesiminden çeşitli alanlarda meşhur kişileri konu edinmiş ve İslâm'ın ilk asırlarından itibaren çok sayıda biyografi kitabı telif edilmiştir. Fukahâ tabakâtı, fıkıh literatürünün tarihî boyutunu tamamlayan en önemli telif geleneğini oluşturmaktadır. Osmanlı Devleti'nin en kudretli asrı olan XVI. yüzyılda yasayan Kınalızâde Ali Efendi (1510/1571) değerli bir ilim adamıdır. Ebu Hanife'nin hayatından söz ederek başlayan Kınalızâde'nin Tabakâtu'l-Hanefiyye'si, İbn Kemal Paşazade'ye kadar geçen Hanefi hukukçular hakkında kısa bilgiler vermektedir. Kınalızâde'nin tabakâtı, Hanefi tabakâtları arasında kısa ve öz olmasına rağmen pek çok Hanefi fakihine yer vermektedir. Eserin yazma nüshaları, İslam dünyası kütüphanelerinde çokça olup bu da bu kitabın değerli olduğunu göstermektedir. Tezimizin birinci bölümünde; Kınalızâde Ali Çelebi'nin hayatı, ilmî şahsiyeti, Türkçe ve Arapça eserlerinden bahsettik ve bu eserlerin neler olduğunu anlatmaya çalıştık. İkinci bölümde, 'Tabakâtu'l-Hanefiyye' adlı eserimizin muhteva yönünden tahlili, müellifimizin eserinin Hanefi Tabakâtı'ndaki yeri, Hanefi tabakât kitapları ve bu kitaplarda kullanılan yöntemler hakkında bilgiler vermeye çalıştık. Ayrıca eserin Taşköprüzâde'ye nisbeti hakkında da bilgi verdik. Son bölümde (Üçüncü Bölümde) ise eserimizin nüshalarının tanıtımını yaptık ve bu nüshalarının hangi kütüphanelerde bulunduğunu tespit ettik. Ayrıca tahkik çalışmamızı yaparken hangi yöntemleri uyguladığımızı ayrıntılı şekilde anlatmaya gayret gösterdik.

Özet (Çeviri)

The tabaqah term is one of the common terms of lslamic science and culture history. Tabaqah in the language of the Arab means rank (class, category) and status, (situation, circumstance). Tabakath is the is the plural of the tabaqah. As a term, Tabakât is a name given to the biographies of people who are basically belonging to a certain age, occupation, duty, generation, title, denomination, sect and geography. Biography writing in Islamic history, especially it is accepted that it has emerged in order to determine the life of the Prophet, sahaba, tâbiîn, subsequent generations and the narrators of hadith of the prophet. In time the type of biography has gained a wealth of content and has taken up the famous people in various fields from almost every part of the society, and many biography books have been copyrighted since the first centuries of Islam. The fukaha tabakat constitutes the most important copyright tradition that completes the historical dimension of fiqh literature. Kınalızâde Ali Efendi (1510- 1571) He is a valuable scholar lived in the century XVI when The Ottoman Empire's was most the strongest. Kınalızâde's Tabaqatu'l-Hanafiya gives the biographies of Hanafi scholars briefly and begins with Imam Abu Hanifa, ends with Kemal Paşazade.In spite of it's brevity, it contains a large numbers of biographies. It's manuscripts are abundant in the Islamic Libraries and this is an evidence that it was in demand. In the first chapter of our study; We talked about Celebi's life, his scientific personality, and his Turkish and Arabic boks, and.we tried to explain what these works are about. In second chapter; we tried to give information about 'Tabakât al-Hanafiyye' and its system, and. the place of our author's work in the Hanafi Tabakât, and we tried analyse of this book and the methods used in the book. In addition, we gave information about The manuscript attributed to Taşköprüzade's Tabaqatu'l-Hanafiya that it's in fact Kınalızâde's Tabaqatu'l-Hanafiya In the last chapter we introduced the copies which we used in the course of our study, gave information about libraries which house them. We also tried to explain the method which we employed in this critical study.

Benzer Tezler

  1. Kınalızâde Ali Çelebi'nin Ahlâk-ı Alâî eserinde ideal insan

    The Ideal Man in the Ethics of Kınalızâde Ali Çelebi

    GÜLNİHAL AKMEŞE

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Eğitim ve Öğretimİbn Haldun Üniversitesi

    Eğitim Kurumları İşletmeciliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. YÜKSEL ÖZDEN

  2. Kınalızâde Ali Çelebi'nin Hâşiye Ala Dürer'il-hükkam adlı eserinin tahlil ve tahkiki

    Başlık çevirisi yok

    ZEYD YILMAZ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    DinZonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. RECEP ÇETİNTAŞ

  3. Kınalızâde Ali Çelebi'nin Ahlâk-ı Alâî çerçevesinde devlet felsefesi

    Qinalizade 'Ali Celebi's state philosophy in the context of Akhlaq-i 'Alai

    SÜMEYRA YOLCU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    DinBursa Uludağ Üniversitesi

    Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ HİDAYET PEKER

  4. Kınalızade Ali Çelebi'nin Ahlak-ı Alai'si ve Niccolo Machiavelli'nin Prens'inde devlet anlayışının bir mukayesesi

    A comparison of the understanding of state in Kınalızade Ali Çelebi's Ahlak-ı Alaisi and Niccolo Machiavelli's Prince

    DENİZ DEMİR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Kamu YönetimiPolis Akademisi

    Uluslararası Güvenlik Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. BAYRAM ALİ SONER

  5. Ahlâk-ı Alâi'de eğitim felsefesi

    Educational philosophy in Ahlak-i Alai

    ABDULLAH BOZKURT

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2010

    Eğitim ve ÖğretimSüleyman Demirel Üniversitesi

    Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. İSMAİL YAKIT