Kentsel dirençlilik ile açık ve yeşil alanların erişilebilirliğinin ilişkisi: İstanbul'un kentsel alanları üzerine bir değerlendirme
The relationship between urban resilience and accessibility of open and green spaces: An evaluation of Istanbul's urban areas
- Tez No: 564547
- Danışmanlar: DOÇ. DR. BURCU ÇINGI ÖZÜDURU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Şehircilik ve Bölge Planlama, Urban and Regional Planning
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2019
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kentler, doğal tehlikelere maruz kalmış alanlar olmanın yanı sıra; aşırı yapılaşmanın yarattığı problemlerin, altyapı eksiklikleri ve yoğun nüfus ile birlikte yaşanan planlama ve yönetim açıklıklarının ortaya çıktığı riskli alanlar olabilmektedir. Özellikle Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde nüfus ve yapılaşmanın dinamik etkisi; kentlerdeki fiziksel, sosyal ve ekonomik yapıyı afet risklerine karşı daha korunmasız hale getirmektedir. Bu nedenle son zamanlarda afet ve planlama literatüründe 'Dirençlilik' kavramı üzerinde durulmaktadır. Afete dayanıklı şehirler afet sonrası koşullara hızlı bir şekilde adapte olma ve toplumların korunması için uygun bir kentsel ortam yaratma kabiliyetine sahip olmalıdır. Bu uygun ortamın yaratılmasında ve sürdürülebilirliğinde açık ve yeşil alanlar önem kazanmaktadır. Bu alanlar afetler sonrası toplanma, tahliye, acil barınma alanları olarak kullanılabilmektedir. Bu çalışmada, İstanbul örneği üzerinden, açık ve yeşil alanların kentsel mekânın esnek bir parçası olarak değerlendirilmesi yönünde nüfus ile ilişkili mekansal dağılımlarının ve erişilebilirliklerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Öncelikli olarak açık ve yeşil alanların nüfusa göre yeterlilikleri ortaya konmuştur. Daha sonra mekânsal ağ tasarım analizi (sDNA) ve kümeleme analizi yapılarak açık ve yeşil alanların erişilebilir ağlar üzerinde olup olmadıklarının tespiti ile afet sonrası kullanılabilirliği değerlendirilmiştir. Analiz sonuçlarında birçok ilçenin, erişilebilir yol ağlarına sahip olmasına rağmen, afet sonrası kullanılacak açık ve yeşil alanlarının yetersiz olduğu görülmüştür. Ayrıca, yol ağlarının algılanabilirliğinin ve yürüyerek erişilebilirliğinin yüksek olması, deprem sonrası açık ve yeşil alanların kullanılabilirliğini de arttıracağını göstermiştir. Çalışmada, kentlinin günlük kullandığı güzergâhlar üzerinde, küçük ölçekte yeni açık ve yeşil alan düzenlemelerinin oluşturulması gerektiği ortaya çıkmıştır. Bu araştırma, bu yeni açık ve yeşil alanlar oluşturulmasında, insanların yürüyerek erişilebilirliğini dikkate alarak, kent formu, yeşil alan ve yaya trafiğinin ilişkisinin analizini yorumlamayı kolaylaştırmak hedefiyle yapılmıştır.
Özet (Çeviri)
Cities, as well as being exposed to natural hazards; can be risky areas where over-construction problems, infrastructure deficiencies and densely populated areas appear along with planning and management deficits. The dynamic effect of population and urbanization, in particular in developing countries such as in Turkey makes physical, social and economic structures in cities more vulnerable to disaster risks. For this reason, the concept of 'Resilience' has been discussed recently in the disaster and planning literature. The disaster resilient cities should offer an urban environment that will have the ability to adapt quickly to the changes created by disasters and to protect communities in urban areas. Open and green areas gain importance in sustaining such environments. These areas can be used for gathering, evacuation, and emergency sheltering after disasters. In this study, using Istanbul as the case study, the goal is to analyze the spatial distribution in relation to population and accessibility levels of open and green areas as flexible urban spaces. Initially, the competencies of the open and green areas are demonstrated. Next, using spatial network design analysis (sDNA) and clustering analysis, the accessibility levels of these open and green spaces and their usability after a disaster has been evaluated. The results of the analyses show that most of the districts have accessible street networks but the amount of open and green spaces that can be used after a disaster are in adequate. In addition, the study shows that high perceptibility and pedestrian accessibility of the street networks would increase the use of these open and green spaces after disasters. In this study, it was revealed that new small scale open and green space arrangements should be formed on the daily commuting routes and on the accessible networks utilized by the city dwellers. This research has been undertaken to facilitate the interpretation of the relationship between urban form, open and green areas and the pedestrian traffic analysis, taking into account the accessibility of people in formation of these new spaces.
Benzer Tezler
- Pedestrianization as a tool to create resilient cities through urban open space systems
Kentsel açık alan sistemleri aracılığıyla dirençli kentler yaratmak için bir araç olarak yayalaştırma
ILGIN YILMAZ SAVCI
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiKentsel Tasarım Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MELTEM ERDEM KAYA
- Enhancing building resilience to climate change based on analysis of physical indicators: Çeliktepe case
Fiziksel göstergelere dayalı iklim değişikliğine karşı dirençliliğin geliştirilmesi: Çeliktepe örneği
NASIM HEIDARI
Doktora
İngilizce
2024
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA ERKAN KARAGÜLER
- Yeşil alanların dönüşen peyzajlar kapsamında deprem parkı olarak değerlendirilmesi:Sakarya örneği
Evaluation of green spaces as earthquake parks within the scope of transforming landscapes:the case of Sakarya
GÜLNUR VAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Peyzaj MimarlığıSakarya Uygulamalı Bilimler ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖMER FARUK UZUN
- Sürdürülebilir ulaşım sistemleri ve açık ve yeşil alan ilişkisinin pandemi ve dirençlilik açısından değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship of sustainable transportation systems and open and green areas in terms of pandemic and resilience
ÇAĞATAY ALBAYRAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Şehircilik ve Bölge PlanlamaErciyes ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEMİH HALİL EMÜR
- Kenar ve tampon arayüzleri olarak çeper kuşak alanlarının afet direnci bağlamında değerlendirilmesi: İznik örneği, Bursa
An evaluation of fringe belt areas as edge and buffer interfaces in the context of disaster resilience: the case of İznik, Bursa
RABİA YEŞİL
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiKentsel Tasarım Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İSMAİL EREN KÜRKÇÜOĞLU