Emirhan Yeniki'nin hikâyeciliği
Narration of Emirhan Yeniki
- Tez No: 612058
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ALSOU KAMALIEVA
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Hikaye, Tatar edebiyatı, Yeniki, Emirhan, Story, Tatar literature, Yeniki, Emirhan
- Yıl: 2020
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bartın Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Modern Tatar hikâyeciliğinin önemli isimlerinden biri olan Emirhan Yeniki'nin çalışmaya konu olan otuz yedi hikâyesi incelendiğinde, yazarın özyaşamöyküsünün hikâyelerinin merkezinde yer aldığı görülür. Ben anlatımla kurguladığı hikâyelerinde çocukluk, gençlik ve olgunluk dönemine tanıklık eden yakın çevresi ve yaşanmışlık mekânları tasvirlerle sunulur. İkinci Dünya Savaşı yıllarında kaleme aldığı Bala (1941), Ana hem Kız (1942), Bir gine Segetke (1944), Yalgız Kaz (1944), Mek Çeçegi (1944), Kunakçıl Duşman (1945) ve İkinci Künni (1946) hikâyeleriyle edebiyat dünyasında tanınmaya başlayan yazar, asker olarak katıldığı bu savaşta ölümün soğuk yüzünden ziyade yaşamın kutsiyetini ve kıymetini ön plana çıkarır. Savaş sonrası hikâyelerinde siyasi ve toplumsal temalar yerini yavaş yavaş bireysel temalara bırakır. Bireyin iç dünyasını çözümlemeye yönelik yaptığı psikolojik tahliller Yalgızlık (1957), Şayaru (1959) ve Bir Süz (1970) hikâyelerinde görülür. Yalnızlık, aşk, ayrılık, ihanet gibi temalar başkişi konumundaki kadınlar üzerinden sunulur. Çarlık Rusya'sıyla başlayıp Sovyetler Birliği'yle devam eden siyasi silsilede, Tatar Türkleri'nin başından geçen tüm olaylar onun hikâyelerinde bir film şeridi gibi geçer. Tatar Türkleri'nin zorla Hristiyanlaştırılmaya çalışılması, Çarlığın yıkılışı, 1917 Ekim İhtilâli, kolhozlaşma ve sovhozlaşma süreçleri Kurenhafiz (1964) ve Meçit Cılıy (1967) hikâyelerinde bir problem durumu olarak işlenir. Bu çalışmayla Emirhan Yeniki'nin hikâyeleri kurgu, içerik, zaman, mekân, anlatıcı ve bakış açısı, kişiler, dil ve anlatım gibi teknikler ışığında ele alınmış, Emirhan Yeniki'nin modern Tatar hikâyeciliğindeki konumu belirlenmeye çalışılmıştır.
Özet (Çeviri)
When the thirty-seven stories, which are mentioned in this study, of Emirhan Yeniki, one of the important names of modern Tatar storytelling, are examined, it is seen that the author's autobiography is at the center of the stories. In his stories he fictionalized with the expression I, his immediate surroundings and places of living that witnessed his childhood, youth and maturity are presented with descriptions. The writer, who became known in the literary world with his stories Bala (1941), Ana hem Kız (1942), Bir gine Segetke (1944), Yalgız Kaz (1944), Mek Çeçegi (1944), Kunakçıl Duşman (1945) and İkinci Künni, written during the Second World War which he participated as a soldier, emphasizes the sacredness and value of life rather than the cold face of death. In his post-war stories, political and social themes are gradually being replaced by individual themes. Psychological analysis that he did to discover the individual's inner world is seen in Yalgızlık (1957), Şayaru (1959) and Bir Süz (1970) stories. Themes such as loneliness, love, separation and betrayal are presented through women who are the main characters. In the political range that began with Tsarist Russia and continued with the Soviet Union, all the events the Tatar Turks experienced are given in detail in his stories. The attempt to force Christianization of the Tatar Turks, the collapse of Tsarism, the October 1917 revolution, the process of kolkhozitation and sovhozitation are discussed as a problem in Kurenhafiz (1964) ve Meçit Cılıy (1967). In this study, the stories of Emirhan Yeniki are discussed in the light of techniques such as fiction, content, time, place, narrator and point of view, characters, language and expression, and Emirhan Yeniki's position in modern Tatar storytelling is tried to be determined.
Benzer Tezler
- Tatar yazar Emirhan Yeniki'nin hikâyeleri (Ana Hem Kız-1942, Tugan Tufrak-1959, Tönge Tamçılar-1964, Kuray-1970): Giriş-dilbilgisi incelemesi-metin-çeviri-dizin
The stories of Tatar writer Emi̇rhan Yeni̇ki̇ (Ana Hem Kız-1942, Tugan Tufrak-1959, Tönge Tamçılar-1964, Kuray-1970): Introduction-research-text-translation-index
GİZEM YUNT
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Türk Dili ve EdebiyatıMarmara ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERDAL ŞAHİN
- 20.yüzyıl Türk dünyası hikâyelerinde kadın
Women in 20th century Turkish world stories
DERYA ÖLMEZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Türk Dili ve EdebiyatıAmasya ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BURAK ARMAĞAN
- Aurama: Kurgu-mekânda bir çeşit görme asistanı
Aurama: A kind of optic assistant in the fiction-space
EMİRHAN ALTUNER
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE ŞENTÜRER
- Mahmud Ahmedinejad Dönemi Türkiye-İran ilişkileri
The Relations of Turkey and Iran in the Period of Mahmud Ahmedinejad iresidency
EMİRHAN YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Uluslararası İlişkilerTrakya ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN BERKE DİLAN
- Çağdaş destansı geçmişe yolculuk: Ulis'in Bakışı filminin anlatıbilimsel çözümlenmesi
A journey into the contemporary epic past: A narratological analysis of Ulysses' Gaze
EMİRHAN GÖKDUMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
İletişim BilimleriGalatasaray ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NEBAHAT AKGÜN ÇOMAK