Arap dilinde sözdizim ve anlamsal yorum (Mukaddem mef'ûl ve Kur'ân'daki uygulamaları)
Syntax and semantic interpretation in Arabic language (foregrounded obcejt and applications in the Qur'an)
- Tez No: 613711
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ M. MÜCAHİT ASUTAY
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Doğu Dilleri ve Edebiyatı, Dilbilim, Eastern Linguistics and Literature, Linguistics
- Anahtar Kelimeler: Anlam, Kur'ân, Mef'ûl, Sözdizim, Takdîm, Anlam bilim, Arapça, Belagat, Dil bilgisi, Dil bilim, Kur'an-ı Kerim, Söz dizim, Meaning, Qur'an, Object, Syntax, Foregrounding, Semantics, Arabic, Eloquence, Grammar, Linguistics, Koran
- Yıl: 2019
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Araştırma bir giriş, üç bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. Birinci bölümde, kavramsal çerçeve verildikten sonra, tarihsel süreçte takdîm olgusu, takdîmle ilgili nahiv ve belâgat âlimlerinin görüşleri ve kuramsal yaklaşım farklılıkları ele alındı. Ayrıca sözdizim teorisi bağlamında tespit edilen çekirdek modların sözdizimsel anlamlarının neler olduğu incelendi. Anlatım güzelliği ve fâsıla uyumu açısından mef'ûlün takdîminin izahı ele alınarak bunun sözdizimsel anlamlarla ilişkisine değinildi. Yine sözdizimsel yöntemden hareketle“belirli sözdizimlerinin belirli anlamları gerektirdiği”sonucu vurgulandı. Bu yargının, aynı sözdizimlerde gelen Kur'ân âyetlerinin açıklanmasında tatbikinin imkânı tartışıldı. İkinci bölümde, sözdizimde mef'ûlün takdîm hükümlerine değinilerek mef'ûl çeşitlerinde görülen takdîm durumları ve anlamsal yorumları incelendi. Üçüncü bölümde ise, Kur'ân'da zâhir isim olarak gelip fiiline ya da fâiline takdîm eden mef'ûllerin geçtikleri âyetler sıralanarak ('1.Şekil: [فاعل+مفعول+فعل '[ve '2.Şekil: [فاعل+فعل+مفعول '[sözdizim modunda devrik olarak gelen bu âyetlerin) takdîmden dolayı hangi standart anlamları yüklendikleri izah edildi. Böylece sözdizimsel yöntemden hareketle Kur'ân'ın dilsel tefsirinin örnek bir uygulaması gösterildi. Ayrıca dilbilimsel açıdan sözdizimsel yöntemin standart anlam modeli mef'ûlün takdîmi bağlamında incelenmiş oldu.
Özet (Çeviri)
The research consists of an introduction, three chapters and conclusions. In the first chapter, after the conceptual framework is given, the phenomenon of foregrounding in the historical process is examined. In thiscontext, the views of grammer and rhetoric scholars regarding the foregrounding of object and differences in theoretical approaches were discussed. In addition, the syntactic meanings of the kernel modes determined in the context of syntax theory were examined. Explaining the case of presentation of object in terms of narrative beauty and the harmony of the chapter was discussed. The relationship between this and syntactic meanings was discussed. Once again, it was emphasized that "certain syntaxes require certain meanings'' based on the syntactic method. The possibility of applying this idea in explaining the Qur'anic verses that in the same syntax was discussed. In the second chapter, the foregrounding situations and semantic interpretations seen in object varieties were examined by referring to the object's foregrounding provison in the syntax. In the third chapter, the verses in the Qur'an that their objects precedence verb and subject ordered as such (1.Form: [فاعل+مفعول+فعل '[ve '2.Form: [فاعل+فعل+مفعول '[these verses, which are inverted sentence in syntax mode) have been explained which standard meanings can be assign due to the precendence. Thus, an exemplary application of the Qur'an's linguistic tafsir was shown by using the syntactic method. In addition, the standard meaning/a model of the syntactic method was examined in the context of the foregrounding of the object.
Benzer Tezler
- Arapça isim tamlamalarında öğeler arası semantik ilişkiler-Mecma'u'l-Emsâl örnekliğinde-
Semantic relationships between elementsof Arabic construct pharases in the example of Macma al Amsal
İSMAİL AKCAOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
DilbilimAnkara ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İBRAHİM FİDAN
- Arap dilinde lam / la / ma edatları ve Kur'an-ı Kerim'deki kullanımları
Prepositions of lam / la / ma in Arabic language and its usage in Holy Quran
EMRE ÇAVDAR
Doktora
Türkçe
2015
Doğu Dilleri ve EdebiyatıNecmettin Erbakan ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TACETTİN UZUN
- Arap dilinde eşdizim
Collocation in Arabic language
ŞEYMA GÜLSÜM ÖNDER
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Doğu Dilleri ve EdebiyatıMarmara ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GALİP YAVUZ
- İbnü's-Serrâc'a göre Arapça sözdiziminde takdim ve tehir (El-Usûl örneği)
Fronting and delaying in Arabic syntax according to Ibn Sarrāj(The example of al-Usul)
NEŞE ÇETİNOVALI BAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Dilbilimİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EYUP AKŞİT
- İşlevsel dilbilgisi çerçevesinde Arap dilinde edimbilimsel sözdizim ve Cürcânî'deki temelleri
Pragmatic syntax in Arabic within the frame of functional grammar and its foundations in Al-Jurjānī
HÜSEYİN ÇİÇEK
Doktora
Türkçe
2025
Doğu Dilleri ve EdebiyatıAnkara Sosyal Bilimler ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET ALİ KILAY ARAZ