Travma sonrası stres bozukluğu ve depresyon arasındaki ilişkide ontolojik iyi-oluşun aracılık etkisi: Bir yapısal eşitlik modellemesi çalışması
The mediation effect of ontological well being in the relationship between post traumatic stress disorder and depression : A structural equation modeling study
- Tez No: 620419
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ÖMER FARUK ŞİMŞEK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2016
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Arel Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Psikolojik travma, bireylerin yaşamında önemli olumsuz etkiler bırakabilen bir rahatsızlıktır. Sıradan yaşam akışını bozan ve bireyin dünyayı, kendini algılamasında sağlıksız duygu ve bilişler ortaya çıkaran travmatik deneyimlerin ardından en sık görülen psikiyatrik bozukluk Travma sonrası stres bozukluğudur. Ancak çoğu zaman TSSB'nin tek başına bulunmadığı, depresyon, anksiyete bozuklukları başta olmak üzere, bir çok klinik tablonun bu bozukluğa eşlik ettiği literatür çalışmalarında görülmektedir. Bir pozitif psikoloji yaklaşımı olan öyküsel psikoloji perspektifinden bakıldığında, insan yaşamının hayat hikayesi formunda yapılandığı; otobiyografik bellek ve dil aracılığıyla gerçekleşen bu yapılanmanın bütünlüklü bir kendilik ve dünya algısına gereksinim duyduğu söylenebilir. Öyküsel psikolojik yaklaşıma göre, psikolojik travma bu bütünlük ve uyum durumunda bir kırılmaya neden olur ve denge yeniden kurulamadığında psikopatolojiler doğurur. Yaşamı hikaye formunda yapılanmış bir“proje”olarak değerlendiren ontolojik iyi oluş (OWB) teorisine göre, travmatik deneyimlerin yaşam projesinde yarattığı olumsuz etki, kişinin geçmiş, bugün ve gelecek değerlendirmelerini negatif yönde etkiler; hedefler, memnuniyet ve umut gibi alanlarda zayıflamasına neden olur. Bu çalışmanın amacı, bir proje olarak insan yaşamında travmatik deneyimlerin yarattığı negatif etkileri ve bunun depresyon düzeyinde ne düzeyde aracılık rolü üstlendiğini araştırmaktır. Araştırmada PCL-C, OWBS, BDE ölçekleri ve sosyodemografik bilgi formu kullanılmış ve ölçekler 303 kişiye uygulanmıştır. Katılımcılardan 151 (%49,8) kişi PCL-C ölçeğinde TSSB tanı kriterlerini karşılamakta, 152 (%50,2) kişi ise karşılamamaktadır. Veriler SPSS 15.0 ve Lisrel 8.51 istatistik programları ile analiz edilmiştir. Buna göre, TSSB ve OWB (0,73), TSSB ve Depresyon (0,78), OWB ile Depresyon (0,84) arasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Yapısal eşitlik modellemesinde, başlangıçta (0,78) olan TSSB ile Depresyon İlişkisinin OWBS'nin aracılık etmesi ile (0,36) ya gerilediği bulgulanmıştır. Buna göre TSSB tanı kriterlerini karşılayan bireylerin yaşam projesinde bulunan,“anlamsızlık, umut, pişmanlık, etkinlik”gibi boyutların depresyona aracılık ettiği bulgulanmıştır. Bu araştırma, öyküsel psikoloji perspektifinde psikolojik travmanın yaşam hikayesine etkileri ve sonuçları bakımından literatüre katkı sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
Psychological trauma is a disorder that causes negative effects on individuals life. Post truamatic stress disorder (PTSD) is the most common disorder seen when individuals confront a traumatic experience that causes failure of ordinary life stream and it causes damages on individuals' perception about the world and themselves. PTSD also causes unhealthy emotions and cognitions. PTSD is generally not observed as a single disorder but together with other disorders like depression, anxiety disorders in clinical frame. From the perspective of narrative psychology individuals' life is constructed as a life story; organized by autobiographic memory and language; needs a coherent selfdom and world perception. According to narrative psychology, psychological trauma causes a break on this coherence and consistence. If individuals can not provide the equation, it may cause psychopathology. According to OWB theory which considers life as a project, traumatic experiences which cause negative effects on life project, breaks individuals past, present and future perceptions and cause failure on life goals, satisfaction and hope. This study's purpose is to search negative effects of traumatic experiences on individuals' life project and their influence on depression severity. On this study PCL-C, OWBS, BDI scales and Questionnaire of Demographic Characteristics were applied to 303 participants. 151 of participants have PTSD diagnosis criteria on PCL-C scale, and 152 of participants don't have. Study data were analyzed by SPSS 15.0 and Lisrel 8.51 statistical programmes. According to the results of the study, it was found that PTSD and OWB correlation is (0,73), PTSD and Depression correlation is (0,78), OWB and Depression correlation is (0,84). According to the structural equation modeling results, PTSD and Depression correlation was (0,78) at first, and then decreased to (0,36). The results have shown that dimensions like“nothingness, hope, regret, activation”in the life project of individuals who have PTSD diagnosis criteria, mediated depression. This study's purpose is to contribute to the literature about effects and results of psychological trauma on individuals life projects, in the context of narrative psychology.
Benzer Tezler
- Meme ve jinekolojik kanser tanılı hastalarda travma sonrası büyüme gelişimi ile serotonin transporter gen promotor bölge polimorfizmi ve psikososyal faktörler arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between posttraumatic growth development and serotonin transporter gen promotor region polymorphism and psychosocial factors in patients with breast and gynecological cancer
BURÇİN GÜLER USLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
OnkolojiEge ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZEN ÖNEN SERTÖZ
DR. ÖZLEM KUMAN TUNÇEL
- Remisyonda meme kanseri hastalarında posttravmatik stres belirtileri, başa çıkma stratejileri, olumsuz yaşam olayları, algılanan sosyal destek ve posttravmatik kognisyon ile travma sonrası büyüme arasındaki ilişkilerin incelenmesi
An investigation of the relationships between posttraumatic stress symptoms, coping strategies, negative life events, perceived social support, and posttraumatic cognitions with posttraumatic growth in breast cancer patients in remission
GİZEM GÖNÜL TÜRKEÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
PsikiyatriDokuz Eylül ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN CAN CİMİLLİ
PROF. DR. TUĞBA YAVUZŞEN
- 6 Şubat Kahramanmaraş merkezli depremleri yaşamış ergenlerde travma sonrası stres bozukluğu ile depresyon arasındaki ilişkide duygu düzenlemenin çoklu aracılığı
The multiple mediation role of emotion regulation in the relationship between posttraumatic stress disorder and depression among adolescents who experienced the Kahramanmaraş-centred earthquakes on February 6, 2023
FERAY BAYIR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimAdıyaman ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ALİ YILDIZ
- Kahramanmaraş Depremleri'ni yaşamış yetişkinlerin bağlanma biçimi ile travma sonrası stres bozukluğu belirtileri, depresif belirti düzeyi ve umutsuzluk düzeyi arasındaki ilişkide zaman perspektifinin ve dissosiyasyon düzeyinin aracı rolünün incelenmesi
Examining the mediating role of time perspective and dissociation level in the relationship between attachment style and post-traumatic stress disorder symptoms, depressive symptoms, and hopelessness level in adults who have experienced the Kahramanmaraş Earthquakes
ÜMMÜ GÜLSÜM ALACA
- The role of world assumptions and coping strategy in understanding the relationship between attachment, trauma, depressive and post traumatic stress symptoms
Dünyaya ilişkin varsayımlar ile başetme becerilenin bağlanma, travma ve depresif ile travma sonrası stres bozukluğu semptomları arasındaki ilişkideki rolü
KÜBRA ÇİNKILINÇ
Yüksek Lisans
İngilizce
2018
PsikolojiBahçeşehir ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. ILGIN GÖKLER DANIŞMAN