Geri Dön

Dogmatizm ve sosyal baskınlık yöneliminin Suriyeli sığınmacılara yönelik önyargılar ile ilişkisinde ahlaki temellerin aracı rolü

The mediating role of moral foundations on the relationship between dogmatism, social dominance orientation and prejudice towards Syrians

  1. Tez No: 633061
  2. Yazar: OLCAY BOZKUŞ
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. SERAP AKGÜN
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Psikoloji, Psychology
  6. Anahtar Kelimeler: Ahlaki Temeller Kuramı, Dogmatizm, Göçler, Göçmenler, Mülteciler, Sosyal baskınlık, Suriyeliler, Uluslararası göç, Ölçekler, Önyargı, Moral Foundations Theory, Dogmatism, Migrations, Emigrants, Refugees, Social dominance, Syrians, International migration, Scales, Prejudice
  7. Yıl: 2020
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Mersin Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışmanın amacı ahlaki temeller, dogmatizm, sosyal baskınlık yönelimi ve Suriyeli sığınmacılara yönelik önyargılar arasındaki ilişkileri sınamaktır. Ahlaki Temeller Kuramı altı ahlaki sezgi tanımlamıştır: bakım, adalet, özgürlük, sadakat, otorite ve kutsallık. Bireylerin haklarını ve iyi oluşlarını korumak ile ilgili olan bakım, adalet ve özgürlük temelleri bireyselleştirilmiş ahlaki temeller olarak adlandırılırken; sadakat, otorite ve kutsallık birleştirici ahlaki temeller olarak adlandırılır ve içgrubun çıkarlarını koruma ve grup sargınlığının artışı ile ilişkilidirler. Alan yazında birey düzeyindeki farklılıkların, belirli durumlarda hangi ahlaki değerlerin veya standartların uygulanacağına dair belirli bir örüntü sağladığı önerilmiştir. Dahası çalışmalarda ahlaki temellerin dışgruplarla ilgili tutumları yordadığı gösterilmiştir. Bu doğrultuda şimdiki çalışmada dogmatizm ve sosyal baskınlık yönelimi ile Suriyeli sığınmacılara yönelik önyargılar arasındaki ilişkide ahlaki temellerin aracı rolü sınanmıştır. Veriler 235 gönüllü üniversite öğrencisinden toplanmıştır. Katılımcılar Dogmatizm Ölçeği, Sosyal Baskınlık Yönelimi Ölçeği, Ahlaki Temeller Ölçeği ile Gruplarası Kaygı Ölçeği, Gerçekçi Tehditler Ölçeği, Sembolik Tehditler Ölçeği ve olumsuz kişilik özellikleri listesinden oluşan önyargı ölçümlerini tamamlamışlardır. Yapısal Eşitlik Modeli analizleri, dogmatizm ve sosyal baskınlık yönelimi ile önyargılar arasında birleştirici temellerin tam aracı rolü olduğunu gösterirken; bireyselleştirici ahlaki temellerin bu ilişkide aracı rolü olmadığını göstermiştir. Diğer yandan bu sonuçlar ahlaki temelleri ölçmede kullanılan Ahlaki Temeller Ölçeğinin özellikleriyle sınırlı olabileceği için ikinci bir çalışma daha yürütülmüştür. Ikinci çalışmada veriler daha geniş bir örneklemden (438 gönüllü üniversite öğrencisi) toplanmıştır ve ilk çalışmadan farklı olarak ahlaki sezgiler Ahlaki Temeller Senaryoları ile ölçülmüştür. Bulgular, ilk çalışma ile tutarlı olarak dogmatizm ve sosyal baskınlık yönelimi ile önyargı arasındaki ilişkide bireyselleştirici ahlaki temellerin aracı rolü olmadığını tekrarlamıştır. Ayrıca bu ilişkide birleştirici temellerin kısmı aracı rolü olduğu görülmüştür. Böylece araştırmanın bulguları, yüksek düzeyde dogmatizm ve yüksek düzeyde sosyal baskınlık yöneliminin, birleştirici ahlaki temelleri desteklemede artışı ve bunun karşılığında Suriyeli sığınmacılara yönelik önyargılarda artışı yordadığını göstermiştir.

Özet (Çeviri)

The aim of the present study was to examine the relationships between moral foundations, dogmatism, social dominance orientation and the prejudice towards Syrian refugees. Moral Foundations Theory identified six foundations for moral intuitions: care, fairness, liberty, loyalty, authority, and sanctity. Care, fairness and liberty are called individualizing foundations that are related to protecting individuals' rights and well-being whereas loyalty, authority, and sanctity are referred as binding foundations that are related to the need of in-group promotion and cohesion. The literature suggests that personal dispositions provide a specific pattern about which moral values or standards are applied at the individual level. Furthermore, recent studies indicated that moral foundations predicted outgroup evaluations. In this context, we examined the mediating role of moral concerns on the relationship between dogmatism, social dominance orientation and prejudice towards Syrians. The data were collected from 235 volunteered university students. The participants completed the Dogmatism Scale, Social Dominance Orientation Scale, Moral Foundations Questionnaire, and prejudice measures consisted of Intergroup Anxiety Scale, Realistic Threats Scale, Symbolic Threat Scale, and a negative trait list. Structural Equation Modeling analyses revealed that binding foundations mediate fully the relationships between dogmatism, social dominance orientation and prejudice whereas individualizing foundations did not play any mediating role. A second study has been conducted since these results may be related to the characteristics of the Moral Foundations Scale that we use to measure moral foundations. In the second study, the data were collected from a larger sample (438 volunteer university students) and moral intuitions were measured by the Moral Foundations Scenarios. The findings reveal that consistent with the first study, individualizing moral foundations did not mediate between dogmatism and social dominance orientation and prejudice. Moreover, it is shown that the binding foundations have a partial mediating role in this relationship. Our results suggested that high level of dogmatism and social dominance orientation associated with higher binding intuition which, in turn, predict high prejudice towards Syrian asylum seekers.

Benzer Tezler

  1. Farabi'de determinizm

    Başlık çevirisi yok

    RAHMİ KARAKUŞ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1987

    Felsefeİstanbul Üniversitesi

    Türk-İslam Düşüncesi Tarihi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. NİHAT KEKLİK

  2. Yunus Emre ve Soren Kierkegaard'ta insanın“iman”zemininde varoluşu:“Derviş”ve“İman Şövalyesi”mukayesesi

    Existence of the human on the ground of 'faith' in Yunus Emre and Soren Kierkegaard: A comparison of the 'Dervish' and the 'Knight of Faith'

    BÜŞRA SEVGİLİ ÜNAL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    FelsefeAfyon Kocatepe Üniversitesi

    Felsefe Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ ENES TAŞ

  3. Deleuzian lines of flight in the English novel

    İngiliz romanında Deleuze'sal kaçış hatları

    FARUK KÖKOĞLU

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2010

    İngiliz Dili ve EdebiyatıEge Üniversitesi

    İngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. GÜNSELİ SÖNMEZ İŞÇİ

  4. Arnold Wesker'in oyunlarındaki kadınlarda toplumsal bilinç ve duyarlık

    Başlık çevirisi yok

    Ş.NÜVİT MORTAN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    1990

    Sahne ve Görüntü Sanatlarıİstanbul Üniversitesi

    Sahne Sanatları Ana Sanat Dalı

    PROF. DR. CEVAT ÇAPAN

  5. Theodor Fontane ve Ahmed Rasim'in eserlerinde 19. yüzyılın sosyo-kültürel panoraması

    Das Sozio-kulturelle panorams des 19.jhs. in werken von Th.Fontane und Ahmed Rasim

    MELİK BÜLBÜL

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    1995

    Alman Dili ve EdebiyatıAtatürk Üniversitesi

    Alman Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı

    DOÇ.DR. AHMET AKYOL