Koroner arter hastalarında sağlık okuryazarlığı düzeyi ile psikososyal ve davranışsal faktörler arasındaki ilişki
The relationship between health literay level and psychological and behavirol factors in coronary artery patients
- Tez No: 638934
- Danışmanlar: DOÇ. DR. GÜLAY YILMAZEL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Halk Sağlığı, Public Health
- Anahtar Kelimeler: Davranış, Kalp hastalıkları, Koroner arter hastalığı, Psikososyal faktörler, Sağlık okuryazarlığı, Behavior, Heart diseases, Coronary artery disease, Psychosocial factors, Health literacy
- Yıl: 2020
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hitit Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, koroner arter hastalarında sağlık okuryazarlığı düzeyi ile psikososyal ve davranışsal faktörler arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla yapıldı. Tanımlayıcı ve kesitsel türdeki bu araştırma Mart 2019-Mart 2020 tarihleri arasında Kastamonu Devlet Hastanesi'nde yatarak tedavi gören 50 yaş ve üzeri 275 koroner arter hastası ile tamamlandı. Araştırmanın verilerinin toplanmasında Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği-32 ve Beck Depresyon Envanteri kullanıldı. Verilerin değerlendirilmesinde yüzdelik, ortalama, ki-kare testi, Fisher's Exact test ile binary lojistik regresyon analizi kullanıldı. Analizlerde p<0,05 değeri istatistiksel açıdan anlamlı kabul edildi. Araştırma grubunun genel indeks puanı ortalaması 31,78,4 olup %59,3'ünde sağlık okuryazarlığı düzeyinin yetersiz/sorunlu olduğu belirlendi. Sağlık okuryazarlığı düzeyi yetersiz olanların oranı 65 yaş ve üzeri grupta %58,3 iken 50-64 yaş grubunda %41,7 bulundu (p<0,05). Sağlık okuryazarlığı yeterli düzeyde olanların oranı erkeklerde %62,5 ve kadınlarda %37,5 bulundu (p<0,05). Evliler, herhangi bir işte çalışmayanlar, kentsel alanda yaşayanlar, ekonomik durum ve sağlık algısı orta düzeyde olanlar, alkol tüketmeyenler, bireysel koruyucu uygulamaların gereğine inananlar daha yeterli sağlık okuryazarlığı düzeyine sahipti (p<0,05). Komorbitide, aile öyküsü, anjiografi öyküsü, sağlık kontrollerini düzenli yaptırmayanlar, sağlık hizmetlerinden yararlanmada öncelikle devlet/özel hastaneyi tercih edenler, sigara içenler, orta/şiddetli depresif belirtisi olanlar daha yeteriz/sınırlı sağlık okuryazarlığına sahipti (p<0,05). Sonuç olarak, koroner arter hastalarının sağlık okuryazarlığı düzeyinde kısıtlılıkların yaygın olduğu belirlendi. Yaş, cinsiyet, medeni durum ile bireysel koruyucu uygulamalara inanma yeterli sağlık okuryazarlığı üzerinde etkili olan değişkenlerdi. Koroner arter hastalarında kardiyovasküler bilgiyi geliştirmede sağlık okuryazarlığı odaklı müdahalelerin benimsenmesi önerilebilir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to investigate the relationship between the level of health literacy and psychosocial and behavioral factors among coronary artery patients. This descriptive and cross-sectional study was carried out between March 2019 and March 2020 with 275 coronary artery patients aged 50 years or older who received inpatient treatment at Kastamonu State Hospital. Turkish Health Literacy Scale-32 and Beck Depression Inventory were used in data collection of the research. Percentage, average, chi-square test, Fisher's Exact Test, and binary logistic regression analysis were used in the evaluation of the data. In the analyses, p<0.05 value was considered statistically significant. The general index score of the study group was 31.78.4 and the rate of those with inadequate/problematic health literacy level was 59.3%. While the rate of those with insufficient health literacy level was 58.3% in the 65 and older group, it was 41.7% in the 50-64 age group (p<0.05). The proportion of those with adequate health literacy was 62.5% in males and 37.5% in females (p<0.05). Those who are married, those who do not work, those who live in urban areas, those with moderate economic and health perception, those who do not consume alcohol, and those who believe in the necessity of individual protective practices have more adequate health literacy levels (p<0.05). Those with comorbidity, those who have a family history, those who have had angiography performed, those who do not have regular health checks, those who primarily prefer state/private hospitals to benefit from health services, those who smoke, and those with moderate/severe levels of depressive signs have more inadequate/limited health literacy (p<0.05). As a result, in this study, it has been determined that the limitedness in the level of health literacy of coronary artery patients are common. Believing in individual preventive practices along with age, gender, and marital status were determined as variables that are effective on adequate health literacy. In order to develop cardiovascular information in patients with coronary artery, adoption of health literacy-based interventions may be recommended.
Benzer Tezler
- Koroner arter bypass greft (KAGB) ameliyatı olan hastalarda sağlık okuryazarlığının anksiyete ve öz yeterlilik ile ilişkisinin belirlenmesi
Determining the relationship between health literacy, anxiety, and self-efficacy in patients undergoing coronary artery bypass graft (CABG) surgery
İREM AKDOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
HemşirelikDokuz Eylül ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MERYEM ÖZTÜRK HANEY
- Koroner arter hastalarında sağlık algısı ve sağlık okuryazarlığı arasındaki ilişki
The relationship between health perception and health literacy in coronary artery patients
BURHAN PALA
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
HemşirelikOrdu ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ASLIHAN ÇATIKER
- Koroner arter hastalığı olan bireylerin sağlık okuryazarlık düzeyleri, hasta ilaç uyumu ve aktiflik düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of health literacy levels, patient medication compliance and activity levels of individuals with coronary artery disease
ARZU OZAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
HemşirelikBursa Uludağ ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEDA PEHLİVAN
- Koroner arter hastalığı olan bireylerde tamamlayıcı-alternatif tedavi kullanımı ile sağlık okuryazarlığı ve yaşam kalitesi ilişkisi
The relationship between complementary- alternative treatment use and health literacy and quality of life in individuals with coronary artery disease
MÜGE UYSALOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
HemşirelikDokuz Eylül ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MERYEM ÖZTÜRK HANEY
- Perkütan koroner girişim uygulanan hastalarda sağlık okuryazarlığı ve öz yeterlilik düzeyi arasındaki ilişki
The relationship between health literacy and self-efficacy level in patients undergoing percutaneous coronary intervention
SEVDA KABAK