Koroner arter hastalığı olan bireylerde tamamlayıcı-alternatif tedavi kullanımı ile sağlık okuryazarlığı ve yaşam kalitesi ilişkisi
The relationship between complementary- alternative treatment use and health literacy and quality of life in individuals with coronary artery disease
- Tez No: 805019
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MERYEM ÖZTÜRK HANEY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Kardiyoloji, Halk Sağlığı, Nursing, Cardiology, Public Health
- Anahtar Kelimeler: Alternatif tıp, Kalp hastalıkları, Koroner arter hastalığı, Sağlık okuryazarlığı, Tamamlayıcı tedaviler, Tıp-geleneksel, Yaşam kalitesi, Alternative medicine, Heart diseases, Coronary artery disease, Health literacy, Complementary therapies, Medicine-traditional, Quality of life
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Halk Sağlığı Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı koroner arter hastalığı olan bireylerde tamamlayıcı-alternatif tedavi (TAT) kullanma, sağlık okuryazarlığı (SOY) ve yaşam kalitesi arasındaki ilişkiyi belirlemektir. Tanımlayıcı, kesitsel ve korelasyonel türde olan araştırmanın örneklemini İzmir'de bir eğitim araştırma hastanesinin kardiyoloji ve kardiyoloji anjio servisinde yatarak tedavi alan 317 hasta oluşturmuştur. Veriler Tanıtıcı Soru Formu, Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği ve SF-12 Yaşam Kalitesi Ölçeği ile elde edilmiştir. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, ki-kare testi, mann whitney u testi, kruskal-wallis testi, spearman korelasyon analizi kullanılmıştır. Hastaların yaş ortalamaları 62.92 ± 11.90 olup %63.1'i erkek ve %65.6'sının öğrenim düzeyi ilkokul ve altı idi. Katılımcıların %88'i TAT yöntemlerini bildiğini, % 63.1'i TAT yöntemlerini kullandığını belirtmiştir. TAT kullanan katılımcıların %86.5'inin bitkisel tedavi yöntemlerini, %22'sinin arı sütünü ve %20.5'inin meditasyonu kullandığı belirlenmiştir. Hastaların yaşı, cinsiyeti, eğitim düzeyi, herhangi bir işte çalışma durumu, sağlık durumu algısı, koroner arter hastalığı tanısını alma süresi ile TAT kullanma durumu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p<0.05). Katılımcıların SOY toplam puan ortalamaları 95.00±20.77 olarak belirlenmiştir. TAT kullanan katılımcıların SOY düzeyinin TAT kullanmayanlara göre daha düşük olduğu saptanmıştır. Katılımcıların FBÖ-12 (fiziksel bileşen özet) puan ortalamaları 39.47±12.71 ve MBÖ-12 (mental bileşen özet) puan ortalamaları 51.59±8.09 olarak belirlenmiştir. TAT kullanan katılımcıların FBÖ-12 ve MBÖ-12 puan ortalamaları TAT kullanmayanlara göre daha düşük olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Katılımcıların yaşı, cinsiyeti, medeni durumu ve yaşadıkları yer ile katılımların SOY düzeyi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki belirlenmiştir. Katılımcıların SF-12 Yaşam Kalitesi Ölçek puanları ile yaş, cinsiyet ve ikamet yeri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki belirlenmiştir (p<0.05). Bulgular sağlık okuryazarlığı ve yaşam kalitesi düzeyi düşük olan hastaların TAT kullanımına daha fazla yönlendiğini göstermektedir. Koroner arter hastalığı olan bireylerin SOY ve yaşam kalitesi düzeylerinin belirlenmesi, özellikle düşük SOY ve yaşam kalitesine sahip hastaların sağlık okuryazarlığının geliştirilerek yaşam kalitelerinin desteklenmesi, bilinçli ve akılcı TAT kullanımının sağlanması önerilir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to determine the relationship between using complementary-alternative therapy (CAM), health literacy (HL) and quality of life in individuals with coronary artery disease. The sample of the descriptive, cross-sectional and correlational study consisted of 317 patients who received inpatient treatment in the cardiology and cardiology angio service of a training and research hospital in İzmir. Data were obtained with the Descriptive Questionnaire, the Health Literacy Scale, and the SF-12 Quality of Life Scale. Descriptive statistics, chi-square test, Whitney U test, Kruskal-Wallis test, Spearman correlation analysis were used in the analysis of the data. The mean age of the patients was 62.92 ± 11.90 years, 63.1% of them were male and 65.6% of them were primary school or below. 88% of the participants stated that they knew CAM methods, and 63.1% stated that they used CAM treatment methods. It was determined that 86.5% of the participants using CAM use herbal treatment methods, 22% use royal jelly and 20.5% use meditation. A statistically significant relationship was found between the patients' age, gender, education level, employment status, perception of health status, duration of diagnosis of coronary artery disease and CAM use (p<0.05). The mean SOY total score of the participants was determined as 95.00±20.77. It was determined that the level of HL of the participants who used CAM was lower than those who did not use CAM. The mean FBÖ-12 score of the participants was 39.47±12.71 and the mean of the MBÖ-12 score was 51.59±8.09. It was determined that the mean scores of PCS-12 and MCS-12 of the participants who used CAM were lower than those who did not use CAM (p<0.05). A statistically significant relationship was determined between the age, gender, marital status and place of residence of the participants and the HL level of the participants. A statistically significant relationship was determined between the participants' SF-12 Quality of Life Scale scores and age, gender and place of residence (p<0.05). Findings show that patients with low health literacy and quality of life are more likely to use CAM. It is recommended to determine the HL and quality of life levels of patients with coronary artery disease, and to ensure conscious and rational use of CAM by improving health literacy and supporting their quality of life, especially in patients with low HL and quality of life.
Benzer Tezler
- Determination of the validity and reliability of the one minute sit-to-stand test in overweight and obese children and adolescents
Obez ve fazla kilolu çocuk ve adölesanlarda bir dakika otur kalk testinin geçerlilik ve güvenirliliğinin belirlenmesi
NESRINE BENKHALIFA
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Fizyoterapi ve Rehabilitasyonİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÖKŞEN KURAN ASLAN
- Kronik hastalığı olan 60 yaş ve üzeri bireylerin sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının ve kardiyovasküler risk faktörleri bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluati̇on of healthy li̇festyle behavi̇ors and cardi̇ovascular ri̇sk factors knowledge levels of i̇ndi̇vi̇duals 60 years and older wi̇th chroni̇c di̇sease
AHMET TOPTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
SporMersin ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NEVZAT DEMİRCİ
- Development of mirna biomarkers for the differentiation between gingivitis and periodontitis: A pilot study
Gingivitis ve periodontitis ayrımı için mirna biyobelirteçlerinin geliştirilmesi: Pilot çalışma
DHAFIR LATIEF FAYADH FAYADH
Doktora
İngilizce
2023
BiyokimyaSüleyman Demirel ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA CALAPOĞLU
- Miyokard perfüzyon sintigrafisinde iskemi pozitif olan hastalarda aortik sertlik parametreleri ile gensını skoru arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between aortic stiffness parameters and gensini score in patients with positive ischemia on myocardial perfusion scintigraphy
CİHAD KAYA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
KardiyolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiKardiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN KUTSİ KABUL
- Ana karotis arter intima media kalınlığının koroner arter hastalığı ile ilişkisinin değerlendirilmesi; postmortem çalışma
Evaluation of the relationship between common carotid artery intima–media thickness and coronary artery disease: A postmortem study
ECE ERGÜN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Adli Tıpİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiAdli Tıp Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET TOKDEMİR