Dilbilim kavram ve yöntemlerinin çeviri kuramlarındaki işlemselliği
Performing of linguistic concepts and methods in translation theories
- Tez No: 642220
- Danışmanlar: PROF. DR. EMEL ERGUN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mütercim-Tercümanlık, Translation and Interpretation
- Anahtar Kelimeler: Dil bilim, Metin dil bilim, Çeviri, Çeviri bilim, Çevrim kuramları, Linguistics, Text linguistics, Translation, Science of translation, Cycle theories
- Yıl: 2020
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çeviribilim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çeviri çok uzun yıllardır yapılan bir etkinliktir ancak çeviribilimin akademik bir disiplin olarak özerkliğini kazanması 1970'li yıllara denk gelir. Çevirinin karşılaştırmalı edebiyat, yabancı dil öğretimi ve dilbilim gibi alanlar içerisinde geçirdiği yolculukta dilbilimin payının büyük olduğu yadsınamaz bir gerçektir. Uygulamalı dilbilim altında gerçekleştirilen çeviri çalışmalarının, çeviriyi açıklamada yetersiz kaldığı ve bu açıdan çevirinin kendi olgusallığı içinde ele alınmasına katkı sağladığı belirtilebilir. Dolayısıyla çevirinin herhangi bir disiplinin alt alanı olarak değerlendirilemeyeceği açıktır ancak bu özelliği disiplinlerarası çalışmalara kapalı olduğu anlamını taşımamaktadır. Bu görüşten yola çıkarak çalışmada dilbilim kavram ve yöntemlerinin çeviribilim kuramlarındaki işlemselliğinin sorgulanması amaçlanmıştır. Bu amaçla çalışmanın bütüncesini Çeviri Odaklı Metin Sınıflandırması, Skopos Kuramı, Çoğuldizge Kuramı ve Yorumlayıcı Anlam Kuramı oluşturmaktadır. Betimsel analiz yöntemiyle ele alınan bütünce, Yapısalcılık Kuramının ve metindilbilimin yöntem ve kavramları ışığında incelenmiştir. Bu betimleyici çalışmada, kimi kavram ve yöntemlerin çeviribilim kuramlarında yer alıp işlev gördüğü saptanmıştır. Çeviri öğrencilerine çeviri sürecinde yol gösterici olduğu ve çalışmayı zenginleştireceğini düşünüldüğü için elde edilen veriler akademik çeviri eğitimi kapsamında tartışılıp çeviri uygulamaları üzerinde gösterilmiştir ve uygulamaların sonucunda dilbilimin kavram ve yöntemlerinin akademik çeviri eğitiminde nasıl geliştirilebileceğiyle ilgili öneriler sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
Translation is an activity that has been done for many years, but translation studies gained autonomy as an academic discipline in the 1970's. Linguistics has a large share in the journey of translation in comparative literature, foreign language teaching and linguistics. The translation practices carried out under the branch of applied linguistics are inadequate in explaining the translation and therefore contributes to the translation in its own reality. Consequently, translation cannot be considered as a sub-discipline of any discipline, but this feature does not mean that it is closed to interdisciplinary studies. Based on this view, in this study it is aimed to question the performing of linguistics concepts and methods in translation theory. For this purpose, Translation-Oriented Text Classification, Scopos Theory, Polysytem Theory and Interpretive Theory of Meaning constitute the corpus of the study. The corpus that is dealt with the descriptive analysis is examined by methods and concepts of Structuralism Theory and Textlinguistics. In this descriptive study, it was found that some linguistic concepts and methods were included in the theories of translation. The results obtained were discussed in the scope of academic translation education and shown on translation practices, as it is thought to guide translation students in translation and enrich the study. As a result of translation practices, suggestions were given on how linguistics can be improved in academic translation education.
Benzer Tezler
- Çağdaş Rus dilinde zoonim kavramı içeren deyimlerin çağdaş Türkçe ile karşılaştırılması
A comparison of idioms using the concept of zoonim in the modern Russian language and the modern Turkish language
AYTÜL BAYAR
Doktora
Türkçe
2021
Batı Dilleri ve EdebiyatıAtatürk ÜniversitesiRus Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BAHAR GÜNEŞ
- Türkçe sözcük anlam belirsizliği giderme
Word sense disambiguation for Turkish
BAHAR İLGEN
Doktora
Türkçe
2015
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrolİstanbul Teknik ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EŞREF ADALI
YRD. DOÇ. DR. AHMET CÜNEYD TANTUĞ
- Jack London'ın Âdem'den Önce adlı eserinin Türkçeye çevirisinin Vinay ve Darbelnet'nin çeviri yöntemleri bağlamında incelenmesi ve çeviribilimsel bir değerlendirme
An examination of Turkish translation of Jack London's“Before Adam”according to Vinay and Darbelnet's translation methods and an evaluation in terms of translation studies
ENES TAHİR KEKEÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Mütercim-TercümanlıkSakarya ÜniversitesiÇeviribilim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSEYİN ERSOY
- The Lingiustic analiysis of poetry for translation purposes: Orhan Veli Kanık`s Garip poems and their translations into English
Şiirin çeviri amaçlı dilbilimsel çözümlemesi: Orhan Veli Kanık`ın 'Garip' şiirleri ve İngilizce`ye çevirileri
AYŞE ŞİRİN OKYAVUZ YENER
- Bruno Schulz'un Tarçın Dükkanları ve Klepsydra Altındaki Sanatoryum adlı eserlerindeki öykülerin çevirilerinin eşdeğerlik kuramı bağlamında analizi
An analysis of the translations of Bruno Schulz's The Cinnamon Shops and Sanatorium Under The Sign Of The Hourglass in the context of the theory of equivalence
CAN DOĞA ERDEM
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Batı Dilleri ve Edebiyatıİstanbul ÜniversitesiSlav Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMRAH GAZNEVİ
