Farklı engel türüne sahip bireylerin dijital eşitsizlik deneyimleri üzerine nitel bir araştırma
A qualitative study about digital inequality experiences of individuals who have different disability
- Tez No: 643005
- Danışmanlar: PROF. DR. ESRA BURCU SAĞLAM
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sosyoloji, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Engelli kişiler, Sayısal eşitsizlik, Toplumsal eşitsizlik, Disabled persons, Digital inequality, Social inequality
- Yıl: 2020
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, toplumsal eşitsizlik tartışmalarını yeni bir alana taşıyan dijital eşitsizliklerin engeli olan bireyler tarafından nasıl deneyimlendiğini, engellilik ve dijital eşitsizlik kavramlarının ilişkisi çerçevesinde anlamayı konu edinmektedir. Bilgi ve iletişim teknolojisi araçlarına erişmekte karşılaşılan güçlüklerin ve kullanıma ilişkin problemlerin oluşturduğu dijital eşitsizliklerin, engeli olan bireyler tarafından nasıl deneyimlendiğini anlamak için araştırma kapsamında, görme ve bedensel engeli olan bireylerin bilgi ve iletişim teknolojileri kullanım deneyimlerine odaklanılmıştır. Nitel yöntem ile gerçekleştirilen çalışmamızda; dördü görme, dördü bedensel engelli olmak üzere toplam sekiz katılımcı ile derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Çalışmamızın kuramsal çerçevesi, engellilik sosyolojisinin engelliliği açıklayan modellerden biri olan işlevsel-çevreci model etrafında şekillenmiştir. Araştırmamızın sonucunda engeli olan bireylerin toplum içerisindeki eşitsiz konumlarının göstergeleri olan ekonomik güçlüklerin, kamusal alanlara erişim bariyerlerinin ve olumsuz kültürel tanımlamaların hem dijital eşitsizliklerin kaynağını oluşturduğuna hem de dijital eşitsizlikler sebebiyle yeniden üretilebildiğine ilişkin bilgiler sunan dikkat çekici temalara ulaşılmıştır. Aynı zamanda araştırmanın ilgisi dahilinde, farklı engel türüne sahip olmanın pek çok dijital eşitsizlik deneyimini farklılaştırabileceği bulunmuştur. Bu farklılaşmanın ana kaynağı, engeli olan bireylerin teknolojik araçların tasarım sürecinden dışlanmasıdır. Bu durumun engeli olan bireylerin teknolojiye erişimine uygun bir çevre yaratılmasını engellediği bu sebeple dijital ortamlara katılımı güçleştirerek engellenmişlikleri yaratabileceği sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
This research focuses on digital inequalities, which brings the discussions of social inequalities to a new field, within the framework of the relationship between disability and digital inequality concepts to understanding how digital inequalities are experienced by individuals with disabilities. Digital inequalities arise as a result of problems related to ICT access and use. In order to understand how these digital inequalities are experienced by people with disabilities, this research focused on the information and communication technology usage experiences of individuals with visual and physical disabilities. In this study, a qualitative research method was employed and in-depth interviews were conducted with a total of eight participants, four of whom were visually impaired and the other four were physically disabled. The theoretical framework of our study is shaped around the functional-environmental model, which is one of the models that explain disability in the sociology of disability. As a result of our research, it was found that economic difficulties, access barriers to public spaces, and negative cultural definitions, which are indicators of the unequal position of individuals with disabilities in society, both constitute the source of digital inequalities and can be reproduced due to digital inequalities. Findings on this subject were conveyed within the remarkable themes reached within the research. It was concluded that this situation creates a barrier to an accessible environment regarding technology and might make digital inclusion difficult for individuals with disabilities, therefore creating handicaps.
Benzer Tezler
- Modeling socio-spatial change: Impact of socio-technological factors on future urban space configuration
Sosyo-mekansal değişimin modellenmesi: Sosyo-teknolojik faktörlerin geleceğin kentsel mekan kurgusuna etkisi
ASLI ULUBAŞ HAMURCU
Doktora
İngilizce
2021
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATİH TERZİ
- Özel gereksinimi olan bireylerin annelerinin depresyon ve yılmazlık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between depression and resilience levels of mothers of individuals with special needs
YILDIR KARAGÜL
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
PsikolojiBahçeşehir ÜniversitesiAile Danışmanlığı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BÜLENT ÖNGÖREN
- Effects of the physical environment on fear of crime and self-protective behaviors through city parks
Fiziksel çevrenin suç korkusu ve suça karşı kendini koruma davranışlarına etkilerinin şehir parkları üzerinden değerlendirilmesi
GİZEM CİHANLI
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiKentsel Tasarım Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. İSMAİL EREN KÜRKÇÜOĞLU
- Ortaokul öğrencilerinin sosyal problemlerini çözmede algıladıkları sosyal desteğin okul sosyal hizmeti perspektifinden değerlendirilmesi: Adıyaman ili örneği
Evaluation of the perceived social support of secondary school students in solving their social problems from the perspective of school social service: The case of Adıyaman province
PERİHAN ŞİMŞEK
Doktora
Türkçe
2025
Sosyal HizmetAdıyaman ÜniversitesiSosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT ŞAKİR CEYHAN