Epilepsi hastalığında uyku bozukluklarının değerlendirilmesi
Evaluation of sleep disorders in epilepsy
- Tez No: 648426
- Danışmanlar: DOÇ. DR. DEMET İLHAN ALGIN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Nöroloji, Neurology
- Anahtar Kelimeler: Epilepsi, Uyku bozuklukları, Psikiyatrik komorbiditeler, Anket Çalışması, Komorbidite, Psikiyatri, Uyku, Uyku kalitesi, Epilepsy, Sleep Disorders, Psychiatric comorbidities, Questionnare Study, Comorbidity, Psychiatry, Sleep, Quality of sleep
- Yıl: 2020
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Nöroloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Epilepsi hastalarında psikiyatrik komorbiditeler ve uyku bozukluklarının görülme sıklığının sağlıklı kişilere oranla arttığı bilinmektedir. Fakat ülkemizdeki epilepsi hastalarında psikiyatrik ve uyku ile ilişkili komorbiditelerin sıklığı net bilinmemektedir. Ayrıca epilepsi, psikiyatrik komorbidite ve uyku bozukluklarının birçok noktada birbirlerini etkilediği bilinmekle birlikte, literatürde bu ilişkilerle ilgili farklı bilgiler mevcuttur. Biz de bu çalışmamızda hastanemiz epilepsi polikliniğinde takip edilen hastalar üzerinden uyku bozuklukları ve psikiyatrik komorbiditelrin bu hastalardaki prevalansı saptamayı ve etkileyen faktörleri incelemeyi amaçladık. Çalışmamıza epilepsi polikliniğimizde takipli olan, psikiyatrik hastalığı veya altta yatan uyku bozukluğuna neden olabilecek sistemik hastalığı bulunmayan 100 hasta ve bunlarla uyumlu 50 sağlıklı kontrol grubu alındı. Hastalara ve kontrollere Epworth Uykululuk Ölçeği, Beck Depresyon Ölçeği, Bbeck Anksiyete Ölçeği, Huzursuz Bacaklar Tanı Kriterleri Anketi, SWISS Narkolepsi Ölçeği, STOP-BANG ölçeği, REM uyku davranış bozukluğu anketi uygulandı. Obstruktif uyku apnesi sendromu riskini epilepsi hastalarında, özellikle sol TLE epilepsisi olan, erkek ve yaşı ileri olan hastalarda belirgin artmış saptadık. OUAS riski artmış saptanan epilepsi hastalarının, aynı zamanda anksiyete ve depresyona da daha yatkın bulduk (p=0,02). Narkolepsi riskini de epileptik hastalarda artmış saptadık; fakat narkolepsi semptomları epileptik nöbetlerle oldukça sık karışabileceği için detaylı bir öykü alınması oldukça önemlidir. Çalışmamıza göre HBS'nin epilepsi hastalarında prevalansı artmış olup, kadın epileptiklerde risk daha fazladır ve HBS mevcudiyeti depresyon ve anksiyete riskini arttırmaktadır. VPA kullanımı da HBS için olumlu sonuçlar veren bir AEİ olabilir; fakat çalışmalara ihtiyaç vardır. Hastalarımızın %30'unda artmış gün içi uykululuğu saptadık ve bu hastaların %50'ye varan oranda son 6 ayda nöbetleri mevcuttu. Gün içi uykululuğu, gece nöbetleri olabilen frontal lob epilepsisi olan hastalarda daha yüksek oranda saptandı (p=0,01). Verilerimizden, karbamazepin kullanımıyla da gün içi uykulukta artış gözlemledik (p=0,01). Fokal epilepsisi, özellikle frontal lob epilepsisi olanlarda artmış RDB gözlemledik (p=0,04) ve RDB mevcudiyetinin depresyon ve anksiyete riskini de arttırdığını saptadık (p=0,02). Epilepsi hasta grubumuzda insomniyi %33 oranında saptadık. Yaş, cinsiyet ve kullanılan AEİ sayısıyla insomni arasında bir ilişki saptamazken; insomni varlığının, anksiyete için bir risk faktörü olduğunu gördük. Çalışmamızdaki epilepsi hastalarında orta şiddette ve şiddetli depresyon oranını, toplumdan belirgin artmış şekilde, %45 olarak saptadık. Kadın olmak ve son 6 ayda nöbet olması, depresyonu arttıran değişkenlerdir (p=0,03) ve depresyon varlığı da gün içi uykululuğu arttırmaktadır (p=0,05). Fokal epilepside, özellikle TLE'lerde depresyon oranı belirgin olarak artmaktadır ve mutlaka sorgulanıp tedavi edilmelidir. Anksiyete hastaların %50'sinde mevcuttu ve kadın cinsiyet, fokal epilepsi ve son 6 ayda nöbet varlığın anksiyeteyi arttırmaktaydı (p<0,01). Ayrıca HBS olan hastaların da anksiyeteye daha yatkın olduğunu gördük. Sonuç olarak, uyku bozuklukları, psikiyatrik komorbiditeler ve epilepsi arasında kompleks bir ilişki mevcuttur ve bu komorbiditelerin varlığı hastaların yaşam kalitelerini belirgin bozabilmektedir. Çok yönlü olan bu ilişkiyi anlayabilmemiz için, daha homojen gruplarla ve daha çok hastayla karşılaştırmalı çalışmalar yapılmasına ihtiyaç vardır. Bu konularda geliştirilecek, klinik şartlara uygun ve efektif anket formları da ileride bu açıdan kullanılabilir gibi görünmektedir.
Özet (Çeviri)
It has been known that psychiatric comorbidities and sleep disorders are commonly seen in epileptic populations. Yet, exact prevelance of these comorbidites in our country are not known. Also, it is known that psychiatric problems, sleep disorders and epilepsy are in a complex interaction but data about this relationship in literature is diverse and can be different. Hereby in our study, we aimed to determine the prevelance and confounding factors of psychiatric comorbidites and sleep disorders in epilepsy patients, who were treated in our epilepsy outpatient clinic. A hundred epilepsy patients from our clinic, without any known psychiatric problems and systemic disorders which can cause sleep disorders, and 50 healthy controls were included in our study. Both the patients and controls were given questionnares manually, including Epworth Sleepiness Scale, Beck Depression Scale, Back Anxiety Scale, Restless Legs Diagnosis Criteria Questionarre, Swiss Narcolepsy Scale, STOP-BANG Scale, REM Sleep Behaviour Disorder Scale. Risk of obstructive sleep apnea was found to be higher in epilepsy patients, especially in older, male and left temporal lobe epilepsy patients. Epilepsy patients with a higher risk for OSAS were also more prone to depression and anxiety. Narcolepsy risk was found to be higher in epileptics; but it shoud be kept in mind that epilepsy symptoms can be misinterpereted as narcolepsy, which makes a detailed medaical history very important in clinical setting. In our study, epilepsy patients, especially women had a higher risk of restless legs sydrome. Furthermore, depression and anxiety scores are found to be higher in case of presence of restless legs syndrome. Valproic acid usage may have positive outcomes on RLS symptoms, but further studies are needed. Thirty percent of our patients reported excessive day time sleepiness and %50 of these patients have had an epileptic seizure in the past 6 months. Furthermore, excessive daytime sleepiness rates were higher in frontal epilepsy patients who are known to be more prone to night time seizures (p=0,01). Our data also showed that carbamazepine usage can have a negative effect on daytime sleepiness (p=0,01). Patients with focal epilepsy, especially frontal lobe epilepsy, showed higher REM Sleep behaviour disorder scores and presence of RSBD increased depression and anxiety scores (p=0,02). Insomnia preveleance was found to be %33 in epilepsy group and no relationship between age, gender,number of antiepileptics used and insomnia were found. Yet, presence of insomnia significantly increased the risk for anxiety. Our study showed that depression prevelance is higher in epilepsy patients, which is %45, than healthy controls. Being female and seizure presence in the last 6 months were found to be risk factors for depression (p=0,03) and depression is found to have a negative effect on daytime sleepiness scores (p=0,05). Depression rates are found to be higher in focal epilepsy, especially temporal lobe epilepsy, therefore these patients must be always questioned and treated for depression. Anxiety prevelance in epileptics was found to be %50 and being female, focal epilepsy and seizure presence in last 6 months were risk factors for anxiety (p<0,01). Also patients with RLS symptoms had higher anxiety scores. As a result, a complex relationship is present between psychiatric comorbidities, sleep disorders and epilepsy and presence of these comorbiditeis in epileptic patients can significantly detoriate quality of life scores. To be able to assess this multidirectional relationship, further studies with more patients and more homogenous groups are needed. Easy-to-use and effective questionnares which can be used in clinical settings can be helpful in detection and treatment of these comorbidites in the future.
Benzer Tezler
- Epilepsi hastalarında uyku bozukluklarının polisomnografi ile değerlendirilmesi
Polysomnographic evaluation of sleeping disorders in epileptic patients
DURUL ÜSTÜN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
NörolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiNöroloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. PINAR ORTAN
- Epilepsi tanısı ile izlenen çocuklarda uyku ve davranış bozukluklarının değerlendirilmesi
Evaluation of sleep and behavior disorders in childrenfollowed with the diagnosis of epilepsy
TUĞÇE ÖZEK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSelçuk ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FUAT BUĞRUL
- Uyku ile ilişkili solunum bozuklukları (primer horlama-ağır obstruktif apne sendromu) ile epilepsinin ve tedavilerinin birbirlerine olan etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of sleep-related respiratory disorders (primary snoring-severe obstructive apnea syndrome) and epilepsy and their treatment on each other
ÜZEYİR ÖZTÜRK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
NörolojiManisa Celal Bayar ÜniversitesiNöroloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HİKMET YILMAZ
DOÇ. DR. AYŞIN KISABAY AK
- Yoğun bakım ünitesinde izlemi gereken kronik nörolojik hastalıklarda uyku yapısının değerlendirilmesi
The assessment of sleep patterns in cases of chronic neurological conditions that require monitorization in the intensive care unit
MELİKE BATUM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2011
NörolojiCelal Bayar ÜniversitesiNöroloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HİKMET YILMAZ
- Obstrüktif uyku apne sendromlu hastaların orta kulak basıncının ve östaki tüp fonksiyonlarının değerlendirilmesi
Evaluation of middle ear pressure and eustachian tube functions in patients with obstructive sleep apnea syndrome
ERDOĞAN ÖZGÜR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2013
Kulak Burun ve BoğazCelal Bayar ÜniversitesiKulak Burun Boğaz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ASIM ASLAN