Bağımsızlık sonrası Özbekistan'da İslâm
Islam in post-independence Uzbekistan
- Tez No: 660025
- Danışmanlar: PROF. İHSAN TOKER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Din sosyolojisi, Dini hareketler, Orta Asya, Radikalleşme, Özbekistan, İslami radikalizm, İslamiyet, Religious sociology, Religious movements, Central Asia, Radicalism, Uzbekistan, Islamic radicalism, Islam
- Yıl: 2020
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Din Sosyolojisi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada Sovyetler Birliği'nin çöküşüyle bağımsızlığını kazanan Özbekistan'ın ulus devlet inşa sürecinde İslâm'la ilişkileri ele alınmıştır. Üç bölümden oluşan çalışmada Sovyet hakimiyeti öncesinde Özbekistan'da nasıl bir İslâm anlayışının cari olduğunu anlayabilmek için tarihi arka plana bakılmıştır. Sovyet dönemi din politikalarının incelendiği ikinci bölümde İslâm'ın maruz kaldığı ideolojik saldırılara odaklanılmıştır. Son bölümde, bağımsızlık sonrası Sovyet baskısından kurtulup canlanmaya başlayan İslâm'a yönelik politikaları hangi dinamiklerin belirlediği anlaşılmaya çalışılmıştır. Özbekistan bağımsızlık sonrası milli kimliğin inşasında İslâm'a merkezi bir rol vermiştir. Laik devletin teşvik ettiği bir İslâm'a dönüş ve İslâm'ın canlandırılması süreci yaşanmıştır. Ulus devlet otoritesini tehdit etmeyen, siyasi talepleri olmayan bir“Milli İslâm”formu oluşturulmaya çalışılmış, özellikle siyasi talepleri olan İslâm yorumları tehdit olarak algılanmıştır. Afganistan ve Tacikistan gibi çevre ülkelerde konuşlanan radikal İslâmcı grupların oluşturduğu terör tehdidi de Özbek yönetimini söz konusu formları bir güvenlik problemi olarak ele almaya sevketmiş ve sert politikalar uygulamasına sebep olmuştur. Bağımsız Özbekistan'ın kurucu iradesi İslâmofobik değildir.
Özet (Çeviri)
In this study, the Uzbek Government's relationship with Islam after gaining independence with the collapse of Soviet Union and during the process of becoming a nation state is discussed. This study consists of three chapters. In the first chapter in order to analyze the prevalent understanding of Islam in the pre-Soviet rule era, the historical background is examined. In the second chapter religious policies of Soviet rule and also the ideological attacks are focused. In the last chapter, the dynamics determining the policies towards Islam after independence are tried to be understood. Uzbekistan gave Islam a central role in the process of constructing a national identity after independence. A process where the secular state encouraged reverting back Islam and reviving it was experienced. A form of National Islam which wasn't threatening to the nation state authority and doesn't have political demands was tried to be established. Islamic approaches that have political demands were perceived as threat. The terrorist threat posed by radical Islamist groups in neighboring countries such as Afghanistan and Tajikistan also prompted the Uzbek administration to consider these approaches as a security problem and caused strict policies to be implemented. The founding will of independent Uzbekistan was not Islamophobic.
Benzer Tezler
- Özbekistan'da bağımsızlık sonrası dönemde din görevlilerinin yetiştirilmesi ve istihdamı (1991-2021)
Training and employment of religious officials in Uzbekistan after independence (1991-2021)
AZIZJON KURBONOV
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
DinAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEKİ SALİH ZENGİN
- Özbekistan'da dört tarz siyaset ve Özbek modernleşmesi: Ruslaşmak, Sovyetleşmek, Özbekleşmek ve İslamlaşmak
Four different types of policy in Uzbekistan and Uzbekistan's modernization process: Russification, divided into 4 periods. Those periods are named as follows: Tsarist Russia administration, Soviet era, construction of Uzbek ethnicity and re-Islamization
MEHMET ERKAN KILLIOĞLU
Doktora
Türkçe
2020
Uluslararası İlişkilerMarmara ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERHAN DOĞAN
- The formation of national identity in Uzbekistan: Imperial, Soviet and post Soviet policies
Özbekistan'da ulusal kimliğin oluşumu: İmparatorluk, Sovyet ve Sovyet sonrası politikalar
SAIDAKHROR MAKHSUDOV
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Siyasal Bilimlerİstanbul Kent ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZAFER ÇELER
- Özbekistan`da ulusal kimlik-dış politika ilişkisi
National identity-foreign policy relationship in Uzbekistan
TURHAN DİLMAÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Uluslararası İlişkilerAnkara ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA AYDIN
- Özbekistan'ın büyük güçlerle ilişkileri 1991-2016
Relations of uzbekistan's with the great powers 1991-2016 / озбекистандын улуу державалар менен мамилелери 1991-2016 / взаимоотношения узбекистана с великими державами 1991-2016
KAYAHAN KÜÇÜK
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Uluslararası İlişkilerKırgızistan-Türkiye Manas ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALTINBEK COLDOŞOV