Ortaokul Türkçe ders kitaplarındaki metinlerin PISA ölçütünde metinsellik özelliklerine göre incelenmesi
Examining the texts in the secondary school Turkish textbooks according to the textuality features in PISA criteria
- Tez No: 665522
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AHMET BENZER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Dereceli puanlama anahtarı, Ders kitapları, Metin okuma, Metinsellik, Okuma becerileri, Ortaokullar, Türkçe dersi, Türkçe metinler, Türkçe öğretimi, Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı, Rubric, Textbooks, Text reading, Textualization, Reading skills, Secondary schools, Turkish lesson, Turkish texts, Turkish teaching, Programme for International Student Assesment
- Yıl: 2021
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türkçe Öğretmenliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Araştırmada PISA ölçütünde metinsellik özellikleri tespit edilmiş ve ortaokul (5-8. sınıf) Türkçe ders kitaplarındaki metinlerin bu özellikleri taşıma durumları incelenmiştir. Araştırma nitel araştırma metodolojisine uygun olarak desenlenmiş ve veriler doküman incelemesi yöntemi kullanılarak elde edilmiştir. Araştırma nesnesini 2019-2020 eğitim ve öğretim yılında okutulan ortaokul (5-8. sınıf) Türkçe ders kitaplarındaki PISA'nın“sürekli metin”kategorisinde değerlendirilebilecek 99 okuma metni oluşturmuştur. İncelenen metinler“ölçüt örnekleme yöntemi”ne uygun olarak seçilmiştir. Türkçe Dersi Öğretim Programı'nda (2019) Türkçe ders kitaplarına alınacak metinlerin niteliklerini açıklayan 14 maddeden 2'si metnin anlam boyutuna yöneliktir. Bu araştırmada buna ek olarak PISA raporlarında yer alan iki temel ölçüt olan okuma bilişsel süreçleri ve yeterlik düzeylerinden hereketle“bilgi aktarımı, başlık içerik uyumu, ipuçlarının kullanımı, ana düşüncenin ifade edilişi, yardımcı düşüncelerin kullanımı, metnin yazılış amacı, farklı bakış açılarının kullanılması ve farklı bilişsel becerilerin harekete geçirilmesi”olmak üzere sekiz başlık altında PISA ölçütünde metinsellik özellikleri tanımlanmıştır.Araştırma nesnesi araştırmacı tarafından geliştirilen“PISA Ölçütünde Metinsellik Rubriği (PÖMR)”yardımıyla çözümlenmiştir. Araştırma sonucuna göre PISA ölçütünde metinsellik özelliklerini ortaokul (5-8. sınıf) Türkçe ders kitaplarında incelenen 99 okuma metninin 67'si yeterli, 29'u orta ve 3'ü yetersiz düzeyde taşımaktadır. PÖMR'den aldıkları puana göre 5. sınıf Türkçe ders kitabındaki 11 metin (x̄ = 10,52), 6. sınıf Türkçe ders kitaplarındaki 10 metin (x̄ =11,8), 7. sınıf Türkçe ders kitaplarındaki 13 metin (x̄ = 12,11), 8. sınıf Türkçe ders kitabındaki 8 metin (x̄ = 11,22) ortalama puanın altında kalmıştır. PISA ölçütünde metinsellik özelliklerinin ortaokul (5-8. sınıf) Türkçe ders kitaplarında en iyi düzeyde temsil edildiği sınıf seviyesi 7. sınıf, en kötü düzeyde temsil edildiği sınıf seviyesi 5. sınıftır. PISA ölçütünde metinsellik özelliklerinden“ana düşünce”alt ölçütü ders kitaplarında en iyi düzeyde temsil edilmiş,“farklı bakış açıları”alt ölçütü en kötü düzeyde temsil edilmiştir. Araştırmada Türkçe ders kitaplarına metin seçme kriterlerine PISA ölçütünde metinsellik özelliklerinin de eklenmesi önerilmiştir.
Özet (Çeviri)
In the study conducted, the textuality characteristics of the PISA criteria were deter-mined, and then it was examined whether the texts in middle school (5th-8th grade) Turkish textbooks presented these characteristics. The study was conducted in accordance with quali-tative research methodology, and data was collected using the document review method. The object of the study consisted of 99 reading texts studied in the 2019-2020 academic year in middle school (5th-8th grade) Turkish textbooks, which can be evaluated in PISA's“conti-nuous text”category. The texts examined are selected in accordance with the“criteria samp-ling method.”In the Turkish Language Curriculum (2019), 2 out of the 14 articles stating the qualities of the texts to be included in Turkish textbooks are aimed at the meaning dimension of the text. In addition to this, based on the reading cognitive processes and competence le-vels, which are the two primary criteria included in PISA reports, in this study, the textuality characteristics in the PISA criteria were identified under eight headings:“information trans-fer, title-content compliance, expression of main idea, use of auxiliary thoughts, purpose of text, use of different perspectives, and activation of different cognitive skills.”The object of the study was resolved by employing the“Textuality Rubric in PISA Criteria (PÖMR)”, which was developed by the researcher. According to the result of the study, of the 99 rea-ding texts examined in middle school (5th-8th grade) Turkish textbooks, 67 feature adequate textual characteristics in the PISA criteria, while 29 are moderate and 3 are insufficient. Ac-cording to their PÖMR score, 11 texts in the 5th grade Turkish language textbooks (x̄ = 10.52), 10 texts in the 6th grade Turkish language textbooks (x̄ =11.8), 13 texts in the 7th grade Turkish language textbooks (x̄ = 12.11), and 8 texts in the 8th grade Turkish language textbook (x̄ = 11.22) were below the average score. The grade level in which the textuality characteristics in the PISA criteria are best represented in middle school (5th-8th grade) Tur-kish language books is the 7th grade, while it is represented the worst at the 5th grade level. Among the textuality characteristics in the PISA criteria,“main idea”is the sub-criteria best represented in the textbooks, while“different perspectives”is the worst represented sub-criteria. The study also suggests including the textuality characteristics in the PISA criteria to the text selection criteria for Turkish textbooks.
Benzer Tezler
- Türkçe 6, 7, 8. sınıf öğretim programının uluslararası öğrenci değerlendirme programı'nda (PISA) yoklanan“Okuma becerileri”açısından analizi (Zonguldak örneği)
Analysis of the Turkish 6th, 7th, 8th. grades curricula in terms of“Reading skills”in the programme for international student assessment (PISA) (Zonguldak sample)
MURAT İNCE
Doktora
Türkçe
2016
Eğitim ve ÖğretimAnkara ÜniversitesiEğitim Programları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA DİLEK GÖZÜTOK
- Ortaokul Türkçe ders kitaplarındaki metinlerin olumlu davranış kazandırma açısından incelenmesi
A study of texts in secondary school Turkish textbooks in terms of making the students gaining positive behaviour
HALİL SEVİCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Eğitim ve ÖğretimAtatürk ÜniversitesiTürkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. LOKMAN TURAN
- Ortaokul Türkçe ders kitaplarındaki metinlerin okunabilirlik ve anlaşılabilirliği
The readability and understandability of the texts in secondary school Turkish course books
KEVSER KÜBRA BOLAT
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Eğitim ve ÖğretimAbant İzzet Baysal ÜniversitesiTürkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HALİT KARATAY
- Ortaokul Türkçe ders kitaplarındaki metinlerin kültürdilbilimsel açıdan incelenmesi ve bu metinlerin kültürdilbilim olguları açısından yeterliliğine ilişkin öğretmen görüşleri
İnvestigation of the texts i̇n middle school Turkish textbooks i̇n terms of cultural linguistics and teacher opinions regarding the sufficiency of these texts in terms of cultural linguistics
ABDULLAH GÜNEŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
DilbilimFırat ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET TURAN SİNAN
- Ortaokul Türkçe ders kitaplarındaki metinlerin bağdaştırma ve sapmalar açısından incelenmesi
Examining the texts in secondary school Turkish textbooks in terms of reconciliation and deviations
YAĞMUR DEMİRTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimFırat ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞENER DEMİREL