Yas deneyimi yaşamış bireylerde travma sonrası büyümeyi yordayan değişkenler: Geçmiş yas deneyimleri, kontrol odağı ve psikolojik belirtiler
The predictors of post-traumatic growth in individuals who have expreienced grief: Past experiences, locus of control and psychological symptoms
- Tez No: 670123
- Danışmanlar: PROF. DR. OKAN CEM ÇIRAKOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Denetim odağı, Psikolojik belirtiler, Travma sonrası büyüme, Yas, Yas tutma, Ölçekler, Ölüm, Locus of control, Psychological symtoms, Post-traumatic growth, Mourning, Bereavement, Scales, Death
- Yıl: 2021
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Başkent Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın birinci amacı, son iki yıl içerisinde bir kayıp yaşamış bireylerde geçmiş yas deneyimleri, kontrol odağı, kayıp sonrasında oluşan psikolojik belirtiler ve travma sonrası büyüme arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Çalışmanın ikinci amacı, travma sonrası büyümeyi yordayan faktörlerin bulunmasıdır. Örneklem, son iki yıl içerisinde bir yakınını kaybetmiş 276 katılımcıdan oluşmaktadır. Katılımcılar 18-65 yaş aralığında olup katılımcıların 139'u (%50.4) kadın, 137'si (%49.6) erkektir. Katılımcıların demografik bilgilerini toplamak adına sosyo demografik bilgi formu; geçmiş yas deneyimleri hakkında bilgi sahibi olmak adına Geçmiş Yas Deneyimleri Ölçeği (GYDÖ); travma sonrası büyüme durumlarıyla ilgili bilgi almak için Travma Sonrası Büyüme Ölçeği (TSBÖ); olaylar karşısında yaptıkları atıfların türünü anlamak amacıyla Kontrol Odağı Ölçeği (KOÖ) ve yasın şiddetini ölçmek adına ise Kısa Semptom Envanteri (KSE) uygulanmıştır. İstatistiksel analizler; araştırmanın değişkenlerinden olan kontrol odağı, travma sonrası büyüme ve psikolojik belirtiler arasında anlamlı ilişkiler olduğunu göstermektedir. Geçmiş yas deneyimleri değişkeniyle araştırmanın diğer değişkenleri arasında istatistiksel olarak anlamsız bir ilişki olduğu bulunmuştur. Sonrasında travma sonrası büyümeyi yordayan faktörler incelenmiştir. Analiz sonuçları; dış kontrol odağı, psikolojik belirtiler, kayıpla beraber geçirilen süre, cinsiyet ve yaşın travma sonrası büyümeyi yordayan faktörler olduğunu göstermiştir. Bulgular ilgili alanyazın ışığında tartışılmış, araştırmanın alanyazın ve klinik uygulama için önemi vurgulanmıştır. Son olarak araştırmadaki kısıtlılıklar incelenerek gelecek araştırmalar için önerilerde bulunulmuştur.
Özet (Çeviri)
The first aim of the present study is to examine the relationship between past grief experiences, locus of control, psychological symptoms and post-traumatic growth in individuals who have experienced a loss in the last two years. Secondly, it is aimed to find the predictors of post-traumatic growth in the study. The sample consisted of 276 participants who lost a relative in the last 2 years. Participants were between the ages of 18-65 and 139 (50.4%) of the participants were women and 137 (49.6%) of them were men. Socio-demographic information form to collect demographic information of the participants; Past Grief Experiences Scale (PGES) to gain information about past grief experiences; Post-Traumatic Growth Scale (PTGS) to get information about whether they showed traumatic growth after trauma; Locus of Control Scale (LCS) was used to understand the type of references they made to situations, and the Brief Symptom Inventory (BSI) were applied by the participants to measure the severity of grief. The statistical analyses show that; there are significant relationships between the variables of the study which are locus of control, posttraumatic growth and psychological symptoms. It was found that there is a statistically insignificant relationship between the past grief experiences variable and the other variables of the study. Next, the predictors of post-traumatic growth were investigated. Analyses show that; external locus of control, psychological symptoms, time spent with the loss, gender and age of the participants are the predictors of post-traumatic growth. The findings were discussed in the light of the relevant literature, and the importance of the research for the literature and clinical practice was emphasized. Finally, the limitations of the study were examined and suggestions were made for future research.
Benzer Tezler
- Kayıp yaşayan bireylerde yas sürecini destekleyen faktörler ve dışavurumcu sanat terapisi temelli yas destek programının etkisi: Bir karma yöntem araştırması
Supporting factors in the grief process of bereaved individuals and the effectiveness of an expressive arts therapy-based grief support program: A mixed method study
MERVE NUR ÇINAR
- Meme kanseri hastalarında yakın çevre ve toplumdan gelen sosyal destek, duygu düzenleme ve travma sonrası büyüme arasındaki ilişki
Relationship between social support from close environment and societ, emotion reggulation and posttraumatic growth in breast cancer patients
ASLI BİRLEŞEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiAcıbadem Mehmet Ali Aydınlar ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞEYDA TÜRK
- Temel inançların ve bilişsel esnekliğin travma sonrası büyümedeki yordayıcı etkisinin incelenmesi
The predictive effect of core beliefs and cognitive flexibility on post-traumatic growth
FATMA TÜRKAN PEHLİVAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiKonya Gıda ve Tarım ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ELMAS MERVE MALAS
- Kayıp deneyimi yaşamış bireylerde travma sonrası büyümede kabul ve kararlılık terapisi yönelimli psiko-eğitim programının etkisinin incelenmesi
Examining the effects of an acceptance and commitment therapy-oriented psycho-education program on post-traumatic growth in individuals experiencing loss
MERVE GÜRSEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Psikolojiİstanbul Aydın ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MERYEM KARAAZİZ
- 6 Şubat deprem deneyimi yaşamış bireylerin deprem sonrası travma, aşkınlık ve kendini toparlama gücü düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between post-earthquake trauma, transcendence and resilience levels of individuals who experienced the February 6 earthquake
AYYÜCE AKDOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
PsikolojiBaşkent ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NAZİFE ÜZBE ATALAY