1989-1995 döneminde Türkiye'de işçi hareketleri
Labor movements in Turkey during 1989-1995
- Tez No: 670205
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA GÖRKEM DOĞAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Siyasal Bilimler, Political Science
- Anahtar Kelimeler: Emek süreci, Fabrika rejimi, Neo-liberalizm, Sendikalar, Sosyal hareketler, Türk siyasi tarihi, İşçi hareketleri, İşçi sendikaları, İşçi sınıfı, İşçiler, Labour process, Factory regime, Neo-liberalism, Unions, Social movements, Turkish political history, Workers movements, Labor unions, Working class, Workers
- Yıl: 2021
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İşçilerin yoğun bir sendikal mücadeleyle önemli kazanımlar elde ettikleri 1960-1980 arası dönem ekonomik kriz, politik istikrarsızlıklar ve toplumsal kutuplaşma ortamıyla sona ermekteydi. 1980 yılında ekonomik krize yönelik çözüm olarak sunulan ve 24 Ocak Kararları olarak adlandırılan neoliberal ekonomi programının uygulamaya konulması için gereken politik istikrar ve toplumsal uzlaşı ortamı ise askeri darbe aracılığıyla sağlandı. 12 Eylül Askeri Darbesi ile kurulan otoriter rejim, işçi sınıfının ve sosyalist politikanın aktörlerini ve kurumlarını şiddetli biçimde bastırarak neoliberal programın uygulanması için gereken ortamı yarattı. Neoliberal ekonomik model, çalışma yaşamına getirilen yasal kısıtlamalar ve otoriter kurumsal düzenlemelerle birlikte uygulamaya konuldu. Askeri yönetimin oluşturduğu bu despotik fabrika rejimi, Anavatan Partisi hükümeti boyunca sürdürüldü. Bu nedenle, 1980-1988 yılları arasında grev ve toplu sözleşme haklarını kullanamayan işçilerin reel ücretlerinde önemli bir gerileme meydana geldi. Sınıfsal mücadelenin durgunlaştığı bu yıllarda, sermaye sınıfı işgücü maliyetlerini düşürerek önemli düzeyde büyüme sağladı. Gelir bölüşümünde işçi aleyhine olan dönüşüm 1980 sonrası yıllarda daha fazla neoliberalleşme nedeniyle artmıştır. 1986 yılından itibaren işçi hareketlerinde yerel düzeyde bazı gelişmeler yaşanmaktaydı. Ancak bu gelişmeler işçilerin kazanımlarıyla sonuçlanamadı. 1989 yılının Mart ayında kamu işçilerini kapsayan toplu iş sözleşmesi görüşmelerinde ortaya çıkan uyuşmazlık nedeniyle başlayan ve Bahar Eylemleri olarak adlandırılan işçi hareketleri, fabrika rejiminin karakterinde dönüşüm sağlayacak düzeyde önemli bir etki yarattı. Yerel seçim sürecini de etkileyen işçi hareketleri, hükümetteki Anavatan Partisi'nin yaşadığı oy kaybı sonrasında popülist ekonomik tercihlere kaymasında etkili oldu. Bu doğrultuda, Bahar Eylemleri sonrasında hem işçi ücretleri önemli düzeyde arttı, hem de işçilere mücadele deneyimi kazandırarak sonraki yıllarda gerçekleşecek işçi hareketlerinin önünü açtı. Bu çalışmada, 1989-1995 döneminde gerçekleşen işçi hareketleri ve işçi hareketlerinin askeri rejimin oluşturduğu despotik fabrika rejimine yönelik etkileri incelenecektir.
Özet (Çeviri)
The period between 1960 and 1980, in which the workers acquired significant gains by putting up a good union fight, resulted with economic crisis, political instability and social polarization. The environment of political stability and social consensus, which was offered as a solution for the economic crisis 1980 and necessary for the application of the neoliberal economy program called the January 24 Decisions, was achieved by a military coup. The authoritarian regime established by the September 12 Military Coup created the necessary environment for the implementation of the neoliberal program by violently suppressing the actors and institutions of the working class and the socialist politics. The neoliberal economic model was put into practice alongside legal restrictions and authoritarian institutional arrangements on working life. This despotic factory regime created by the military rule was maintained throughout the Motherland Party government. Therefore, between 1980 and 1988, a significant decline occurred in the real wages of workers who could not exercise their rights to strike and to collective bargaining. In these years when the class struggle was stagnating, the capitalist class achieved a significant growth by reducing labor costs. The transformation which was against the workers in the distribution of income increased after 1980 due to intensification of neoliberalization. After 1986, there were some developments in the labor movements at the local level. However, these developments did not result with workers' gains. The labor movements, which started in March 1989 due to the conflict in the collective agreement negotiation involving public employees and were called the Spring Actions, had a significant impact that would transform the character of the factory regime. The labor movements, which also affected the local election process, led the ruling Motherland Party to turn to populist economic choices after the loss of votes. As a result, after the Spring Actions, both workers' wages increased significantly and these actions gave the workers the experience of struggle, paving the way for the labor movements that were going to follow in the upcoming years. In this study, the labor movements that happened in the period of 1989-1995 and their effects on the despotic factory regime created after 1980 will be examined.
Benzer Tezler
- Yeni Cami'nin akustik açıdan performans değerlendirmesi
Evaluation of the acoustical performance of the New Mosque
EVREN YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVTAP YILMAZ DEMİRKALE
- Doğu ve Güneydoğu Anadolu'da dünden bugüne isyan-terör olayları ve kamu faaliyetleri
Eastern and Southeastern Anatolia past events and public activities in the rebellion-terrorism
GÖKHAN EMİROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
TarihYüzüncü Yıl ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. M. SALİH MERCAN
- The expectations and perceptions of Generation Z toward local public services: Case of Ankara Metropolitan Municipality
Z kuşağının yerel kamu hizmetlerine yönelik beklentileri ve algıları: Ankara Büyükşehir Belediyesi örneği
BÜNYAMİN DAĞ
Doktora
İngilizce
2023
Siyasal Bilimlerİstanbul Medeniyet ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEZAİ ÖZTOP
- Türkiye'de ulusal haritacılığın kurumsallaşma süreci
Institutionalization process of the national mapping in turkey
MUSTAFA ATA
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
CoğrafyaAnkara ÜniversitesiAtatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF.DR. TEMUÇİN FAİK ERTAN
- Türkiye`de para arzı politikasının uygulamaları ve etkinliği
Money supply in Turkey and effects of money supply policy
HAVVA ARABACI