Multi criteria decision making techniques in environmental impact assessment
Çevre etki değerlendirmesinde kullanılan çok kriterli karar verme teknikleri
- Tez No: 686812
- Danışmanlar: PROF. DR. HAKKI ZİYA ULUKAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği, Industrial and Industrial Engineering
- Anahtar Kelimeler: Bulanık TOPSIS, PROMETHEE yöntemi, Sezgisel bulanık mantık, Çok kriterli karar verme, Fuzzy TOPSIS, PROMETHEE yöntemi, Intuitive fuzzy logic, Multi criteria decision making
- Yıl: 2021
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Galatasaray Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Endüstriyel emisyonlar, atıkların yetersiz bertarafı, madencilik, ormansızlaşma, artan fosil yakıt kullanımı ve tarımsal faaliyetler nedeniyle çevre kirliliği hızla artmakta ve modern dünyanın en ciddi sorunlarından biri haline gelmektedir. İnsanlar, yaşam kalitesine olumsuz etkileri nedeniyle kirli şehirlerde yaşamaktan kaçınmaya çalışmaktadır. Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) tekniklerinin kullanılması, tüm alternatifler arasından en uygun seçeneğin seçilmesinde kilit bir rol oynadığından, bu çalışma büyük şehirleri en az kirli olandan en kirli olana doğru sıralamak için karma bir ÇKKV yöntemi önermektedir. Çalışmada, niteliksel ve niceliksel verileri yorumlamadaki üstün yeteneği nedeniyle, Sezgisel Bulanık (SB) kümeler kullanılmakta ve bu kavramların bazı önemli özellikleri incelenmektedir. Çalışmada yer verilen entegre yöntem, kirlilik türlerinin ağırlıklarını belirlemek için SB ortamında kullanılan Basit Toplamlı Ağırlıklandırma (SB-BTA) yöntemi ile büyük şehirleri sıralamak için SB ortamında kullanılan PROMETHEE tekniğini birleştirir. Sıralama aşamasında, klasik PROMETHEE'nin SB ortamında değiştirilmesi ve iyileştirilmesi doğru bir şekilde uygulanmaktadır. Belirsiz bir ortamda, hem nicel hem de nitel faktörlerle ilgilenen bir Grup Karar Verme (GKV) süreci geliştirilmektedir. Önerilen metodolojinin etkinliği ve uygulanabilirliği, büyük şehirlerdeki gerçek çevre kirliliği verileriyle sayısal olarak gösterilmiş ve çalışma SB-PROMETHEE yönteminin çevre kirliliği probleminde verimli bir yöntem olarak kullanılabileceğini TOPSIS gibi diğer bazı ÇKKV tekniklerle karşılaştırılarak göstermiştir.
Özet (Çeviri)
Due to the industrial emissions, poor disposal of wastes, mining, deforestation, increased use of fossil fuels and vicious agricultural activities, environmental pollution rapidly arises and becomes one of the most serious problems of the contemporary world. Humanity tries to abstain from living in polluted cities because of its effects adversely to quality of life. As the utilization of Multi-Criteria Decision Making (MCDM) techniques plays a key role in choosing the most suitable option between all feasible alternatives, this work proposes a hybrid MCDM method to rank the major cities from the least polluted to the most polluted according to the types of pollution. Owing to the capability to tackle imprecise and uncertain decision information, Intuitionistic Fuzzy (IF) sets are employed as well as some of the important properties of these concepts are studied. An integrated method combines IF Simple Additive Weighting (IF-SAW) for determining the weights of the types of pollution and IF Preference Ranking Organization Method for Enrichment Evaluations (PROMETHEE) technique for ranking the major cities. In ranking phase, modification and improvement of classical PROMETHEE into the IF environment is accurately implemented. A Group Decision Making (GDM) process which deals with both quantitative and qualitative factors in an uncertain environment is developed. The effectiveness and applicability of the proposed methodology is numerically illustrated with real world data of environmental pollution in major cities and the study showed that IF-PROMETHEE method could be used in environmental pollution problem as an efficient method.
Benzer Tezler
- Temiz üretim uygulamalarında mevcut en iyi tekniklerin belirlenmesi için yeni çok kriterli karar verme metodu geliştirilmesi
Development of a novel multi-criteria decision method for determining the best available techniques in cleaner production applications
ELİF ŞİMŞEK YEŞİL
Doktora
Türkçe
2025
Çevre MühendisliğiSüleyman Demirel ÜniversitesiÇevre Teknolojileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET KİTİŞ
PROF. DR. EMRAH ÖZTÜRK
- Integrating GIS and multi-criteria decision making techniques (AHP and TOPSIS) for earthquake hazard map generation and analysis: Case of Kucukcekmece region
Cbs ve çok ölçütlü karar verme tekniklerinin (AHY ve TOPSIS) deprem tehlike haritası üretimi ve analizi odaklı bütünleştirilmesi: Küçükçekmece örneği
PENJANI HOPKINS NYIMBILI
Yüksek Lisans
İngilizce
2017
Jeodezi ve Fotogrametriİstanbul Teknik ÜniversitesiGeomatik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TURAN ERDEN
- Çok kriterli karar verme yöntemleriyle İç Anadolu Bölgesi illerinin sürdürülebilirliklerinin değerlendirilmesi
Sustainability assessment of the Central Anatolia Region provinces using multi-criteria decision making methods
ŞENGÜL DERİNGÖL
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
İşletmeNiğde Ömer Halisdemir Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞE TOPAL
- An application of z-number theory based multi choice bwm, copras and rafsi to evaluate carbon footprint calculators
Karbon ayak izi hesaplayıcılarını değerlendirmek için z-sayısı teorisine dayalı çoklu seçim bwm, copras ve rafsı uygulaması
BEGÜM BÜŞRA İYİKESİCİ
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiGaziantep ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SÜLEYMAN METE
- Investigation of managed aquifer recharge site suitability through multi-tiered decision making approach
Yönetilen akıfer besleme sahası uygunluğunun çok kriterli karar verme yaklaşımı ile incelenmesi
RACHID MOHAMED MOUHOUMED
Doktora
İngilizce
2023
İnşaat Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ÖZGER