Geri Dön

19. yüzyılın sonlarında İstanbul'da yazmacı-basmacı esnafı (6185 No'lu Esnaf Sayım Defterine göre)

Hand printing-block printing craftsmen in İstanbul at the end of the 19th century (According to Census Book No. 6185)

  1. Tez No: 688113
  2. Yazar: ELİF YÖRÜR
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SAMETTİN BAŞOL
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Tarih, History
  6. Anahtar Kelimeler: Osmanlı Devleti, İstanbul, Esnaf Sayım Defteri, Yazmacı/Basmacı Esnafı, 19. Yüzyıl, Basmacılık, Esnaflar, Osmanlı Dönemi, Yazmacılık, Ottoman Empire, Istanbul, Craftsman's Census Book, Craftsman dealing with Fabric Hand Printing/Block Printing, Fabric Hand Printing, 19th Century, 19. century, Block printing, Artisans, Ottoman State, Ottoman Period, Hand printed tissues
  7. Yıl: 2021
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu tez çalışmasında, 19. yüzyılın sonlarında yapılan esnaf sayımına göre İstanbul'da iş tutan yazmacı/basmacı esnafı kaleme alınmıştır. Çalışmada, 6185 numaralı (R. 1307; M. 1891) esnaf sayım defterinden faydalanılmıştır. Doküman analizi yöntemiyle defterde yer alan yazma/basmacılıkla ilgili toplam beş esnaf grubu kaydı incelenmiştir. Kayıtlardan yola çıkılarak yazmacı/basmacı esnaf grubunda çalışanların tespiti, bu esnafların İstanbul'daki dağılımı ve örgütlenmesi, Osmanlı Devleti'nin sosyal, kültürel ve ekonomik yapısına olan katkılarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışma; giriş, dört ana bölüm ve sonuç kısmı olmak üzere toplam altı bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında; konunun amacı, önemi, kapsamı ve yöntemi açıklanarak, çalışmada faydalanılan kaynaklar ve çalışmalar kısaca tanıtılmıştır. Ayrıca bu kısımda esnaf sayım defterleri ve esnaf sayımına değinilerek, 6185 numaralı esnaf sayım defteri tanıtılmıştır. Birinci bölümde; Osmanlı Devleti'nde lonca sistemi ve esnaf teşkilatı, esnaf yöneticileri ve çalışanları ile Osmanlı Devleti'nde yazmacı/basmacı esnafı işlenmiştir. İkinci bölümde; yazmacılık/basmacılık sanatının tanımı, tarihçesi ve Anadolu'da ve farklı yörelerde gelişimi açıklanmıştır. Üçüncü bölümde; 6185 numaralı esnaf sayım defterine göre İstanbul'da yazmacı/basmacı esnaf gruplarının mekânsal örgütlenmesi değerlendirilmiştir. Dördüncü bölümde; 6185 numaralı esnaf sayım defterinde kaydı bulunan yazmacı/basmacı esnaf gruplarının çalışanları hakkında detaylı bilgiler verilerek değerlendirilmiştir. Sonuç kısmında ise; yazmacı/basmacı esnafı hakkında yapılan çalışmanın tamamından yola çıkılarak elde edilen veriler kapsamında bu esnaf gruplarının şehirdeki sosyal ve ekonomik faaliyetleri, genel çerçevede değerlendirilmiştir.

Özet (Çeviri)

In this thesis, craftsmen working in Istanbul and dealing with fabric hand printing/block printing, according to the craftsman's census of the late 19th century, are discussed. In the study, the craftsman's census book numbered 6185 (R. 1307; M. 1891) was used. Records of a total of five craftsman groups who dealt with fabric hand printing/block printing in the book were examined by the document analysis method. Based on the records, it was aimed to determine workers within the craftsman group dealing with fabric hand printing/block printing, to reveal the distribution and organization of these craftsmen in Istanbul, and to evaluate their contributions to the social, cultural, and economic structure of the Ottoman Empire. The study consists of a total of six sections, including the Introduction, four main sections, and Conclusion. In the Introduction section, the purpose, importance, scope and method of the subject are explained, and the sources used in the study and the studies on the subject are briefly introduced. Moreover, in this section, craftsman's census books and craftsman's census are mentioned, and the craftsman's census book numbered 6185 is introduced. In the first section, the Guild System and craftsmen's organization, managers and workers of craftsmen and craftsmen dealing with fabric hand printing/block printing in the Ottoman Empire are discussed. In the second section, the art of fabric hand printing/block printing is defined, and its history and development in Anatolia and different locations are explained. In the third section, the spatial organization of craftsman groups dealing with fabric hand printing/block printing in Istanbul, according to the craftsman's census book numbered 6185, is evaluated. In the fourth section, detailed information about the workers of craftsman groups dealing with fabric hand printing/block printing and registered in the craftsman's census book numbered 6185 is given, and workers are evaluated. In the Conclusion section, the social and economic activities of these craftsman groups in the city are evaluated within a general framework, within the scope of the data obtained from the whole study conducted on craftsmen dealing with fabric hand printing/block printing.

Benzer Tezler

  1. Yıldız Sarayı kompleksi duvar resimleri

    Mural paintings in the complex of Yıldız Palace

    AYŞE PELİN ŞAHİN TEKİNALP

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    1999

    Güzel SanatlarHacettepe Üniversitesi

    Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. GÜNSEL RENDA

  2. 19. yüzyıl sonu 20. yüzyıl başlarında İstanbul`da Alman mimarların yaptıkları mimari eserler

    The architectural works in Istanbul by the German architects at the end of the nineteenth and beginning of the twentieth century

    MEHMET YAVUZ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2001

    Sanat TarihiAtatürk Üniversitesi

    Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HAMZA GÜNDOĞDU

  3. New interpretations of domestic space and life: The emergence of apartment buildings in nineteenth century İstanbul

    Konut mekanı ve yaşamı üzerine yeni yorumlar: Ondokuzuncu yüzyılda İstanbul'da apartmanların ortaya çıkışı

    DİLŞAD GÖZÜBÜYÜK MELEK

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2004

    Sanat TarihiOrta Doğu Teknik Üniversitesi

    Mimarlık Tarihi Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. LALE ÖZGENEL

  4. 19. yüzyılda Batı Anadolu`da tarım üretiminde değişmeler

    Changes in agricultural production in Western Anatolia in the 19 th. century

    SELDA GÖKÇE

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2001

    TarihHacettepe Üniversitesi

    DOÇ.DR. MEHMET SEYİTDANLIOĞLU

  5. Eğlence kavramının İstanbul`da geçirdiği değişim süreci ve mekana etkisi

    The evaluation process of entertainment concept in İstanbul and effects on place

    FEYZA CEYLAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2004

    Mimarlıkİstanbul Teknik Üniversitesi

    Mimarlık Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. METE ÜNÜGÜR