A semantic description of Turkish conditional sentences
Türkçe koşul cümlelerinin anlambilimsel tanımı
- Tez No: 699252
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖMER FARUK DEMİROK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Dilbilim, Türk Dili ve Edebiyatı, Linguistics, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Anlam bilim, Dil bilim, Koşul cümleleri, Türkçe, Semantics, Linguistics, Conditional statements, Turkish
- Yıl: 2021
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Boğaziçi Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Dilbilim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türk Dili Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, temel olarak üç farklı biçimbirimin (geniş zaman, koşul ve geçmiş zaman belirteçleri) yorumlarına odaklanarak, Türkçedeki koşullu ifadeler için anlambilimsel bir açıklama sağlamayı amaçlamaktadır. Göksel ve Kerslake (2005) koşullu yapıların anlamlarının bu belirteçlerden nasıl etkilenebileceğini kısaca açıklasa da, onların anlamsal katkıları hakkında ayrıntılı bir çalışma yapılmamıştır.Bu nedenle, burada onların koşul cümleleri bağlamındaki anlamları için yarı resmi bir açıklama sunuyorum. İlk olarak, öncülde bulunan geniş zaman belirteci için, koşullu ifadedeki kip operatörününün zamanını sözce zamanından geleceğe kaydırabileceğini öneriyorum. Diğer yandan, eğer geniş zaman belirteci geleceğe yönelik okuması yerine karakterize edici okumasını seçerse, durumlar üzerinde nicelleştirme yapan bir operatör olarak işlev görüyor. İkinci olarak, koşul biçimbirimi ile ilgili olarak, farklı anlam katkıları olan iki ayrı belirteç olduğunu savunuyorum. -(y)sA bildirme koşul belirtecinin hem öncülü hem de sonucu için“epistemik olarak olası”önvarsayımı atadığını, buna ek olarak -sA dilek koşul belirtecinin öncül için belirli bir“olasılık”önvarsayımı getirdiğini iddia ediyorum. Son olarak, geçmiş zaman belirteci ile ilgili olarak, her iki koşul türünde de zamansal anlamını koruduğu fikrine katılıyorum. Yine de dilek koşul belirteci ile kullanıldığında, koşul cümlesinin kip zamanı olarak yorumlandığını ve koşul cümlesinin bu bağlamda herhangi bir önvarsayımı olmadığını ileri sürüyorum. Sonuç olarak, geçmiş dilek koşulu ile onun bildirme niteliğindeki karşılığı arasındaki skaler rekabet nedeniyle, geçmiş dilek koşullu yapısı için karşıolgusallık iması ortaya çıkıyor.
Özet (Çeviri)
This thesis aims to provide a semantic description for the conditional statements in Turkish by mainly focusing on the interpretations of three different morphemes: namely the aorist, the conditional, and the past markers. Although Göksel and Kerslake (2005) briefly describe how the interpretation of conditional constructions may be affected by these markers, there has not been any detailed study on their semantic contributions. Therefore, I offer a semi-formal explanation for their interpretations in the context of conditionals here. Firstly, for the aorist marker occurring at the antecedent, I propose that it can shift the time of the modal operator in the conditional statement from the time of utterance to the future. However, if it chooses its characterizing reading instead of the future-oriented one, then it functions as an operator quantifying over situations. Secondly, with respect to the conditional morpheme, I argue that there are two separate markers with distinct meaning contributions. I claim that the indicative conditional marker -(y)sA assigns“epistemically possible”presupposition both for its antecedent and consequent clauses whereas the subjunctive -sA additionally brings in a certain“likelihood”presupposition for the antecedent. Lastly, concerning the past marker, I agree with the idea that it keeps its temporal meaning in both types of conditionals. Nevertheless, I suggest that it is interpreted as the modal time of the conditional statement when it is used with the subjunctive conditional marker and the conditional sentence holds no presuppositions in this context. As a result, due to the scalar competition between the past subjunctive and its indicative counterpart, the counterfactuality implicature arises for the past subjunctive conditional construction.
Benzer Tezler
- Türkçede işteşleştirilebilen eylem tabanlı sözcüklerin seçilim koşulları
Selection conditions of action-based words that can be combined in Turkish
ELİF KARA
- Eski Uygur Türkçesindeki zarf-fiil eklerinin işlevsel analizi
Functional analysis of adverb-verb suffixes in Old Uygur Turkish
FERHAT ASLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Ağrı İbrahim Çeçen ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...
- Sözcük anlambilimi açısından Türkçede sıfatlar: Anlam tercihi ve söylem ezgisi görünümleri
Adjectives in Turkish in terms of lexical semantics: Semantic preference and discourse prosody
AYŞE EDA GÜNDOĞDU
- Syntactic and semantic analysis of positional purpose and reason clauses in Turkish
Türkçede amaç ve neden gösteren ilgeç yantümcelerinin sözdizimsel ve anlambilimsel görünümleri
FİRDEVS ULAŞ
