Ödül ilişkili yeme ölçeğinin Türkçe geçerlilik ve güvenilirlik çalışması
Validity and reliability study of reward-related eating scale into Turkish
- Tez No: 703272
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEHRA GÜLSÜNOĞLU KONUŞKAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Ödül ilişkili yeme, hedonik açlık, obezite, Beslenme, Beslenme incelemeleri, Güvenilirlik ve geçerlilik, Hedonizm, Türkçe uyarlama, Ödül, Ölçekler, Reward related eating, hedonic hunger, obesity, Nutrition, Nutrition surveys, Reproducibility of results, Hedonism, Turkish adaptation, Reward, Scales
- Yıl: 2021
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Aydın Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı Ödül İlişkili Yeme Ölçeği (Reward Related Eating Red-13)'ni akademik ve dil uzmanları ile birlikte Türkçe'ye çevirerek, Türk toplumunda geçerli ve güvenilir olduğunu incelemektir. Metodolojik türdeki bu çalışma, Ocak 2020-Aralık 2020 tarihleri arasında İstanbul'da online olarak Google Forms aracılığıyla yürütüldü. Çalışmanın evreni 18-65 yaş arasındaki bireylerden oluşmaktadır. Çalışmanın örneklemi, çalışmaya alınma kriterlerini sağlayan ve gönüllü olan 400 kişi oluşturmuştur. Veri toplama sürecinde“Sosyodemografik Bilgi Formu”ve“Ödül İlişkili Yeme Ölçeği Red-13' ün Türkçe sorularının bulunduğu tek form kullanıldı ve e-posta aracılığıyla veriler elde edildi. Verilerin istatistiksel analizlerinde IBM SPSS Statistics for Windows (Version 25.0) ve Amos (Version 23.0) programlarıı kullanılmıştır. Ölçeğin geçerliği; dil ve kapsam geçerliği, madde geçerlik analizi, açıklayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi ile test edildi. Güvenilirlik ise Cronbach alfa katsayısı metoduyla analiz edildi. Ölçeğin zamana karşı değişmezliğini belirlemek için test-tekrar test yöntemi uygulandı. Ölçeğin iç tutarlılık güvenilirliği analizinde, 13 madde için hesaplanan cronbach alfa ( ) güvenilirliği katsayısı 0,909 olarak bulundu. Cronbach alfa katsayısı 0,80'in üzerinde olan çalışmalar güvenilir kabul edilmektedir. Bu sebeple çalışmada uygulanan ölçeğin yüksek derecede güvenilir olduğu söylenebilir. Madde toplam korelasyon değeri 0,624 ile 0,763 arasında değişmektedir. Madde toplam korelasyonunun değeri 0.30'dan düşük madde olmadığı ve 13 maddenin de yüksek güvenilirlik düzeyinde olması sebebiyle hiçbir madde çıkarılmamıştır. Ölçeğin geçerlik çalışmasında faktör yapısının belirlenebilmesi için anketteki maddeler üzerinde Varimax döndürme metodu ve temel bileşenler analizi yöntemi ile faktör analizi yapıldı. Açıklanan toplam varyans incelendiğinde 13 madde için yapılan uygulama verilerine göre 3 faktör bulundu. Ölçeğin test-tekrar teste ait korelasyon değeri r=0.771 olarak tespit edildi ve farklı zamanlarda yapılan bu iki uygulama arasında yüksek pozitif yönlü anlamlı ilişki saptandı (p<0.001). Açıklayıcı faktör analizi sonucunda toplam varyansın %72,77sini açıklayan 3 faktörlü yapı elde edildi ve faktör yüklerinin uygun aralıkta olduğu (0.601-0.822) belirlendi. Doğrulayıcı faktör analizi sonucunda, elde edilen modelde genel model uyumu (x2/sd= 2,57, RMSEA=0,024, RMR=0,039) sağlandı. Ölçeğin 'Yeme Üzerinde Kontrol Kaybı', 'Tokluk Eksikliği' ve 'Yiyecekle Meşgul Olma' adında üç faktörlü yapısının geçerli olduğu ve herhangi bir modifikasyona gerek duyulmadığı belirlenmiştir. Türk diline uyarlanan ”Ödül İlişkili Yeme Ölçeği Red-13'ün" kabul edilebilir düzeyde geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu belirlendi.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to adopt the Reward-Related Eating Scale (Red-13) into Turkish with academic and language experts and to examine the validity and reliability of this scale among Turkish adulty. This methodological study was conducted online between January 2020 and December 2020 in Istanbul via Google Forms. The population of the study consists of individuals between the ages of 18-65. The sample of the study is composed of 400 people who fulfilled the inclusion criteria and volunteered to participate. During the data collection process, a form containing the“Sociodemographic Information Form”and the Turkish questions of the“Reward-Related Eating Scale Red-13”was used and data obtained via e-mail. IBM SPSS Statistics for Windows (Version 25.0) and Amos (Version 23.0) programs were used for statistical analysis of the data. The validity of the scale was tested with language and content validity, item validity analysis, exploratory and confirmatory factor analysis. Reliability was evaluated using the Cronbach's alpha coefficient method. The test-retest method was applied to determine the invariance of the scale against time. In the internal consistency reliability analysis of the scale, the Cronbach's alpha ( ) reliability coefficient was calculated for 13 items and was found to be 0.909. Studies with a Cronbach's alpha coefficient above 0.80 are considered reliable. For this reason, it can be said that the scale applied in the study is highly reliable. The item-total correlation value ranged from 0.624 to 0.763. Since the item-total correlation value was not less than 0.30 and 13 items were at high reliability, no items were excluded. To determine the factor structure in the validity of the scale, the Varimax rotation method was applied on the items in the questionnaire and factor analysis was implemented with the principal component analysis method. When the total variance explanation was analysed, 3 factors were found according to the application data for 13 items. The test-retest correlation value of the scale was determined as r=0.771 and a highly positive, significent relationship was observed between these two applications at different times (p<0.001). As a result of the exploratory factor analysis, a 3-factor structure was obtained, which explained 72.77% of the total variance and factor loads were found to be in the appropriate range (0.601-0.822). General model fit (x2/sd= 2,57, RMSEA=0,024, RMR=0,039) was achieved in the model obtained as a result of confirmatory factor analysis. It was determined that the three-factor structure of the scale, namely 'Loss of Control Overeating', 'Lack of Satiety' and 'Preoccupation with Food' was valid and no modification was required. It was determined that the adopted version of“Reward-Related Eating Scale Red-13”into the Turkish language is an acceptable, valid and reliable measurement tool.
Benzer Tezler
- Ebeveynlerde yeme davranışı ile ebeveyn besleme tarzı arasındaki ilişki ve erken çocukluk çağı obezitesi üzerine etkisi
The relationship between parental behavior and parental feeding style in parents and effects on early childhood obesity
HANDE GÜRÜN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
Halk SağlığıMarmara ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DİLŞAD SAVE
PROF. DR. YAŞAR KESKİN
- Tıkınırcasına yeme davranışı olan ergenlerde klinik özellikler ile dinlenme durumu fMRI bulgularının değerlendirilmesi
Evaluation of clinical features and resting state fMRI findings in adolescent with binge eating
BÜŞRA ARSLAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Psikiyatriİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUHAMMED TAYYİB KADAK
- 3-6 yaş okul öncesi çocuklarda ebeveynlerin stres düzeyi, yeme davranış ve tutumlarının çocuğun yeme davranışına etkisi
The effect of parents' stress level, eating behaviors, andattitudes on children's eati̇ng behavior in preschoolchildren aged 3-6 years
GİZEM GÜNCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Beslenme ve Diyetetikİzmir Tınaztepe ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET AKMAN
- İzmir ili hentbol federasyonuna bağlı sporcularda akıllı telefon bağımlılığı ve ilişkili etmenler
Smartphone addiction and related factors among İzmir Handball federation players
SULTAN ŞAHİN KÖYBULAN
- Kendini eleştirme, yaşantısal kaçınma ve ödül bağımlılığının duygusal yeme tutumu üzerinde yordayıcı etkisi
The predictive effect of self criticism, experiential avoidance and reward dependence on emotional eating
SELİN KALMİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Psikolojiİstanbul Medipol ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KAASIM FATİH YAVUZ