Geri Dön

Evaluation and follow-up of cognitive function and reward bias in obesity, and their biopsychosocial determinants: A prospective study of obese patients before and after bariatric surgery

Obezitede görülebilen duygusal düzenleme, bilişsel değişiklikler, dürtü kontrol sorunları, ödül sistemindeki bozuklukların bariyatrik- metabolik cerrahi öncesinde ve sonrasında değerlendirilmesi, izlenmesi ve ilişkili biyopsikososyal risk faktörlerinin belirlenmesi

  1. Tez No: 703798
  2. Yazar: CANDAN YASEMİN YAZICIOĞLU
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ HALE YAPICI ESER
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Psikoloji, Psikiyatri, Psychology, Psychiatry
  6. Anahtar Kelimeler: Biliş, Bilişsel işlevler, Duygu düzenleme, Dürtü kontrol bozukluğu, Obezite, Obezite cerrahisi, Psikososyal faktörler, Risk faktörleri, Cognition, Cognitive functions, Emotion regulation, Impulse control disorders, Obesity, Bariatric surgery, Psychosocial factors, Risk factors
  7. Yıl: 2021
  8. Dil: İngilizce
  9. Üniversite: Koç Üniversitesi
  10. Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Nörobilim Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Vücutta aşırı yağ birikmesi ile tanımlanan obezite, hipertansiyon ve diyabet gibi tıbbi durumların yanı sıra depresyon gibi ruhsal bozuklukların riskini ve mortaliteyi artıran kronik bir hastalıktır. Obez kişiler, artmış demans riski altındadır ve özellikle yürütücü işlevler ile ilgili gündelik hayatı etkileyebilen bilişsel bozukluklara sahip olma ihtimalleri yüksektir. Ayrıca obez bireylerde bir ödül bağımlılığı olduğu ve bariyatrik cerrahi sonrasında yemek dışındaki maddelere bağımlılık gösterebildikleri savunulmaktadır. Bariyatrik cerrahi, kilo kaybı ve eşlik eden hastalıklardan iyileşme üzerindeki belirgin etkisi nedeniyle obezite için tercih edilen bir tedavidir. Obez hastalarda ameliyat sonrası ilk aylarda bariyatrik cerrahinin bilişsel işlevi ve ödül mekanizmalarını nasıl etkilediği iyi bilinmemektedir. Bu araştırma, obezite ve ilişkili olduğu bilinen psikiyatrik belirti ve bozuklukları sağlıklı kontroller ile karşılaştırarak geniş bir çevçevede incelemeyi, bilişsel belirtiler ve ödül sistemi merkezde olmak üzere obezitenin beyin üzerine olan etkilerinin ortaya konulabilmesini ve bariyatrik cerrahi sonrası bilişsel özellikler ve ödül işleme üzerine olan etkilerini değerlendirmeyi planlamaktadır. Yöntemler: 42 tüp mide (TM) ameliyatı hastası ve 15 sağlıklı kontrol psikiyatrik değerlendirme için Snaith-Hamilton Keyif Alma Ölçeği (SHKAÖ), Bilişsel Başarısızlıklar Ölçeği (BBÖ), Duygudurum Bozukluğu Anketi, Barratt Dürtüsellik Ölçeği, Beck Depresyon ve Beck Anksiyete özbildirim ölçekleri ile değerlendirilmiştir. Bariyatrik cerrahi hastaları başlangıçta ve ameliyattan 3 ay sonra değerlendirilmiştir. Sağlıklı kontroller ise yalnızca bir kez değerlendirilmiştir. Katılımcıların bilişsel işlevleri Penn-CNP nöropsikolojik test bataryası ve ödül yanlılığı Probabilistik Ödül Görevi (PRT) ile incelenmiştir. Insulin direnci (HOMA-IR), HbA1c, C-reakif protein (CRP), lipid paneli, vitamin B12, folik asit ve ferritin düzeylerini değerlendirmek için tüm değerlendirmelerde kan örnekleri alınmıştır. Obez hastaların 19'una (ameliyat öncesi ve ameliyattan 3 ay sonra) ve 15 kontrole, fonksiyonel değişikliklerin değerlendirilmesi için dinlenme durumunda fonksiyonel manyetik rezonans (fMRI) görüntüleme uygulanmıştır. Odaklanılan ilgi alanları başlıca medial prefrontal korteks, hipokampus, nükleus akumbens, orbitofrontal korteks (OFC), kaudat, putamen, amigdala, insular korteks,“default mode”(DMN),“dorsal attention”ve“salience”ağlarıdır. Bulgular: Depresyon, anksiyete, dürtüsellik, stres ve anhedoni skorları obez hastalarda cerrahi sonrası 3. ayda ameliyat öncesine göre anlamlı bir değişiklik göstermemiştir. Penn-CNP bataryasında, görsel-uzaysal algı ve hafıza ile ilgili görevlerde (32.53 ± 3.37, 35.21 ± 3.80, p <0.001, yüz hafızası görevi için; 33.97 ± 3.59'a karşı 35.92 ± 3.58, p =0.001, gecikmiş yüz hafızası görevi için; 15.26 ± 2.59 'a karşı 16.13 ± 2.53, p=0.002, görsel nesne öğrenme görevi için) ve görsel dikkat ve dürtüsellik ile ilgili görevlerde (109.76 ± 12.18'e karşı 114.56 ± 6.75, p=0.002, sürekli performans görevi için) cerrahi öncesi ve cerrahi sonrası 3 ay arasında anlamlı bir artış bulunmuştur. Ayrıca, bataryadaki genel performans puanı da (-0.17 ± 0.81 vs. 0.29 ± 1.07, p<0.001) anlamlı bir yükseliş göstermiştir. Çoklu regresyon analizi, vücut kitle indeksinin (VKİ) görsel nesne öğrenme görevinde (SVT) toplam doğru yanıtları negatif olarak etkilediğini göstermiştir. HOMA-IR, CRP ve trigliseritlerin ise SVT üzerinde bir etkisi bulunmamıştır. Penn-CNP puanları açısından obez hastalar ve sağlıklı kontroller arasında istatistiksel fark saptanmamıştır. Obez grupta ameliyat sonrası 3. ayda, PRT'nin ana çıktıları olan ödül yanlılığı ve ayırt edilebilirlik değişkenlerinde anlamlı bir fark tespit edilmemiştir. Öte yandan, obez hasta grubu ve sağlıklı kontrol grubu karşılaştırıldığında, obeze hastalarda PRT'de daha fazla yanıt yanlılığı (0.144 ± 0.225'e karşı 0.072 ± 0.149, p=0.022) bulunmuştur. Obez hastalarda cerrahi sonrası sol hipokampus ve precuneus arasında fonksiyonel bağlantısallık artmıştır. Korelasyon analizi, cerrahi sonrası obez hastalarda yüz belleği görevinde (IFAC_TOT) toplam doğru yanıtlarındaki değişiklik ile“salience”ağındaki sağ ön prefrontal kortex alan arasında negatif bir ilişki saptanmıştır. Cerrahi sonrası, obez hastalarda DMN ve ödül sisteminin ana alanlarında (akumbens, putamen, ön insula) fonksiyonel bağlantı farkı bulunmamıştır. Obez hastalar ve sağlıklı kontroller arasında da önemli fonsiyonel bağlantı değişiklikleri gözlemlenmiştir. Kontrollere kıyasla obez hastalarda sağ supramarjinal girus (SMG) - sağ ön insula ve sağ insular korteks - sağ OFC arasındaki fonksiyonel bağlantı anlamlı olarak yükselmiştir ve sol prekuneus - sol amigdala arasındaki fonksiyonel bağlantı anlamlı olarak düşmüştür. Ayrıca, obez hastalarda kontrollere kıyasla sol ön kutup - sol OFC; sol orta ve üst frontal girus - sol ve sağ putamen arasındaki fonksiyonel bağlantı anlamlı olarak düşmüştür ve sağ postcentral girus - sağ intraparietal sulkus (IPS) arasındaki fonksiyonel bağlantı anlamlı olarak daha yükselmiştir. Sonuç: Bariyatrik cerrahi, ameliyattan üç ay sonra bile bilişsel görev puanlarında iyileşme ile ilişkili bulunmuştur, ancak hastalarda ödül yanlılığı değişmemiştir. Analizimiz, bilişsel işlev testlerindeki gelişmenin HOMA-IR, CRP ve trigliserit düzeylerindeki iyileşme ile ilişkisinin olmadığını, ancak beyindeki işlevsel bağlantı değişiklikleriyle ilgili olabileceğini göstermektedir. GLP-1, leptin, ghrelin ve inflamatuar sitokinler gibi diğer belirteçler ve beyindeki yapısal değişiklikler bu ilişkiye aracılık ediyor olabilir; bu konularda daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır.

Özet (Çeviri)

Objectives: Obesity, defined by excess accumulation of body fat in the body, is a chronic disease that increases the risk of medical conditions such as hypertension and diabetes, in addition to mental disorders such as depression, and also mortality. Obese people are at increased risk of dementia and are more likely to have cognitive deficits. It is also argued that obese individuals have a reward dependence which makes them vulnerable to addictions other than food. Bariatric surgery (BS) is a preferred treatment for obesity because of its apparent effect on weight loss and recovery from concomitant diseases. It is not well known how BS affects the cognitive function and reward bias in obese patients in the early months post-surgery. Here it has been aimed to evaluate and monitor cognitive characteristics and reward responses of obese patients at baseline compared to healthy controls and before and after BS, along with determining associated psychiatric symptomatology and stress-related factors using computerized and standard measures, resting-state functional imaging, and potential biomarker measurements. Methods: 42 sleeve gastrectomy (SG) patients and 15 healthy controls were evaluated with self-report scales: Snaith-Hamilton Pleasure Scale (SHAPS), Cognitive Failures Scale (CFS), Mood Disorder Questionnaire, Barratt impulsivity, Beck Depression and Beck Anxiety scales to assess psychiatric symptomatology. BS patients were evaluated at baseline, and 3 months post-surgery. Healthy controls were assessed once. Participants completed laboratory-based measures of cognitive function (a neuropsychological test battery, Penn-CNP) and a reward learning task (the probabilistic reward task, PRT). Blood samples were collected at all assessments to assess HOMA-IR, HbA1c, CRP, lipid panel, vitamin B12, folic acid, and ferritin levels. 19 of the BS patients (pre-surgery and 3 months post-surgery) and 15 controls underwent resting-state functional magnetic resonance (fMRI) imaging for evaluation of functional connectivity (FC). The regions of interest on FC were default mode network (DMN), dorsal attention network, medial prefrontal cortex, hippocampus, nucleus accumbens, orbitofrontal cortex (OFC), caudate, putamen, amygdala, insular cortex, and salience network. Results: Depression, anxiety, impulsivity, stress, and anhedonia scores, in addition to self-report cognitive symptoms, did not change significantly at 3 months post-surgery compared to pre-surgery in obese patients. There was a significant increase in scores related to visuospatial perception and memory (32.53 ± 3.37 vs. 35.21 ± 3.80, p <0.001 for face memory task, 33.97 ± 3.59 vs. 35.92 ± 3.58, p =0.001 for delayed face memory task, 15.26 ± 2.59 vs. 16.13 ± 2.53, p=0.002 for visual object learning task) and visual attention and impulsivity (109.76 ± 12.18 vs. 114.56 ± 6.75, p=0.002 for continuous performance task) between pre-surgery and 3 months post-surgery, along with an increased overall performance score (-0.17 ± 0.81 vs. 0.29 ± 1.07, p<0.001). Mixed-effects regression analysis revealed that the model was a significant predictor of total correct responses for the visual object learning task (SVT). BMI negatively predicted SVT, while insulin resistance (HOMA-IR), C-reactive protein (CRP) and triglycerides did not. For the other improved cognitive scores, the model including BMI, HOMA-IR, CRP and triglycerides was not significant. There were no statistical differences between obese patients and healthy controls regarding Penn-CNP tasks scores at baseline. There was no significant difference in reward bias and discriminability variables, main outputs of the PRT, in the 3 months post-surgery in the obese group. When the obese patient group was compared with the healthy control group at baseline, obese patients had greater response bias (0.144 ± 0.225 vs. 0.072 ± 0.149, p=0.022) in PRT. Increased FC was found between the left hippocampus and precuneus cortex post-surgery in obese patients. There was a negative correlation between the change in total correct responses in the face memory task (IFAC_TOT) and the right PFC in the salience network in obese patients after BS. There were no FC differences in the DMN and in the major areas of the reward network, such as nucleus accumbens, putamen, ventromedial PFC, and the anterior insula post-surgery in the obese group. Significant FC changes were observed between obese patients and healthy controls. Right anterior insula FC with right supramarginal gyrus (SMG) and right OFC FC with right insular cortex were significantly higher and left amygdala FC with left precuneus was significantly lower in obese patients compared to controls. Also, left OFC FC with left frontal pole; left and right putamen FC with left middle and superior frontal gyrus were significantly lower and right intraparietal sulcus (IPS) with right postcentral gyrus was significantly higher in obese patients compared to controls. Conclusion: Bariatric surgery may cause improvement of cognitive task scores, even as early as three months post-surgery, however, reward bias in patients may remain unchanged. Our analysis shows that improvement of cognitive function may be devoid of the improvement of HOMA-IR, CRP, and triglyceride levels, but that it may relate to functional connectivity changes in the brain. Other biomarkers as GLP-1, leptin, ghrelin, and inflammatory cytokines might be mediating this relationship and it needs further assessment in conjunction with structural changes in the brain.

Benzer Tezler

  1. Bipolar bozuklukta eşlik eden psikoz yüksek risk sendromunun bilişsel fonksiyonlar ve işlevsellikle ilişkisi

    The relationship of psychosis high-risk syndrome in bipolar disorder with cognitive functions and functionality

    SİMGE UZMAN ÖZBEK

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    PsikiyatriDokuz Eylül Üniversitesi

    Psikiyatri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. İBRAHİM EMRE BORA

  2. Yenidoğan taramasıyla fenilketonüri tanısı almış yetişkinlerin takip ve tedavi başarısını etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi

    Evaluation of factors affecting the success of follow-up and treatment of adults diagnosed with phenylketonuria by newborn screening

    ZELAL TANDOĞAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    Beslenme ve Diyetetikİstanbul Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ASUMAN GEDİKBAŞI

    PROF. DR. GÜLDEN FATMA GÖKÇAY

  3. Genel anestezi altında genel cerrahi ameliyatı olacak 65 yaş ve üzeri hastalarda preoperatif anksiyetenin postoperatif kognitif fonksiyonlara etkisinin stai ölçeği ve mini mental test ile değerlendirilmesi

    Evaluation of the effect of preoperative anxiety on postoperative cognitive functions in patients aged 65 and over undergoing general surgery under general anesthesia using the stai scale and mini-mental test

    MEHMET UÇAR

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Anestezi ve ReanimasyonSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ESRA ÖZAYAR

  4. Sol ventrikül destek cihazı implantasyonu veya kalptransplantasyonu planlanan kalp yetmezliği hastalarında bilişsel fonksiyonlar, anksiyete, depresyon ve yaşam kalitesi düzeylerinin izlemi

    Follow-up of cognitive functions, anxiety, depression and quality of life levels in heart failure patients planned for left ventricular assist device implantation or heart transplantation

    GÖKSU SERTCAN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    PsikiyatriEge Üniversitesi

    Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ÖZEN ÖNEN SERTÖZ

    DOÇ. DR. ÖZLEM KUMAN TUNÇEL

  5. Kalp yetersizliği nedeniyle sol ventrikül destek cihazı implantasyonu veya kalp nakli planlanan hastalarda bilişsel fonksiyonlar, anksiyete, depresyon ve yaşam kalitesi: Uzunlamasına bir izlem çalışması

    Cognitive functions, anxiety, depression and quality of life in patients with heart failure planned for left ventricular assist device implantation or heart transplantation: A longitudinal follow-up study dissertation

    MUSA ÇİÇEK

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    PsikiyatriEge Üniversitesi

    Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ÖZEN ÖNEN SERTÖZ

    DOÇ. DR. ÖZLEM KUMAN TUNÇEL