Kronik böbrek yetmezliği olan hastalarda psikolojik sağlamlık, tedaviye uyum, algılanan sosyal destek ve depresyon arasındaki ilişki
The relatons between perceived social support, depression, resilience and theratment compliance in the patients with chronic renal failure
- Tez No: 713643
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGE SUKUT
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Algılanan sosyal destek, Böbrek hastalıkları, Böbrek yetmezliği, Böbrek yetmezliği-kronik, Depresyon, Psikolojik sağlamlık, Sosyal destek, Tedaviye bağlılık ve uyum, Perceived social support, Kidney diseases, Kidney failure, Kidney failure-chronic, Depression, Resilience, Social support, Treatment adherence and compliance
- Yıl: 2022
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Okan Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Araştırma, kronik böbrek yetmezliği olan hastalarda psikolojik sağlamlık ve tedaviye uyumda algılanan sosyal desteğin ve depresyonun etkisini incelemek amacı ile planlandı. Araştırmanın örneklemini, İstanbul ilindeki bir Eğitim Araştırma Hastanesinde araştırma kriterlerine uyan amaçlı örnekleme yöntemi ile seçilen 410 hasta oluşturdu. Araştırmaya eksik ve hatalı doldurulan anketler çıkarılarak toplam 397 hasta verileri dâhil edildi. Araştırmanın verileri, etik kurul izni alındıktan sonra, Ekim 2020 – Temmuz 2021 tarihleri arasında bilgi formu, BECK Depresyon Ölçeği, Algılanan Sosyal Destek Ölçeği, Psikolojik Sağlamlık Ölçeği ve Morisky Tedaviye Uyum Ölçeği ile hastalarla yüz yüze görüşme yapılarak toplandı. Toplanan verilerin ortalama±standart sapma, medyan minimum-maksimum) ve yüzdeleri belirlenerek, değişkenler arasındaki ilişkinin ve etki düzeyinin belirlenebilmesi için Pearson korelasyon ve çoklu regresyon analizleri SPSS programı kullanılarak yapıldı. Araştırmaya katılan KBY hastalarının %41,6'sının depresyon durumunun olmadığı, %25'inin ise orta derecede depresyon durumu olduğu bulundu. KBY hastalarının sosyal destek grupları içerisinde ailenin daha önemli bir yere sahip olduğu, buna karşın en az desteği arkadaşlarından aldığı, hastaların psikolojik sağlamlıkları ve kendilik algısı arttıkça depresyon durumlarının azaldığı, psikolojik sağlamlığı arttıkça tedaviye uyumlarının da arttığı ve tedaviye uyumları arttıkça depresyon belirtilerinin azaldığı ve algılanan sosyal destek arttıkça tedaviye uyumun da arttığı bulundu. KBY hastalarının psikolojik sağlamlığında arkadaşlarının %47 oranında, sosyal desteklerinin % 48,1 oranında, psikolojik sağlamlıkta depresyonun %50 oranında etkisi olduğu tespit edilmiştir. Psikolojik sağlamlıkta tedaviye uyumun %6 oranında ve depresyon durumuna ise %10 oranında etkisi olduğu görüldü. KBY hastalarının aile üyelerinin sosyal destek olarak önemli bir yere sahip olduğu, arkadaşlarının ise psikolojik sağlamlık düzeyinde önemli bir etken olduğu görülmektedir. Psikolojik sağlamlığın ve depresyon belirtilerinin az olması, hastaların tedaviye uyumunda etkili olduğu görüldü. KBY hastalarının ruh sağlığı ve bireysel güçlenmesi açısından konsültasyon liyezon hemşireleri tarafından takip edilmesi ve birincil sosyal desteklerine bu konuda da psikoeğitim verilmesi tedavi sürecinde kritik bir yere sahip olduğu düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
This study was outlined to examine the relaitons between perceived social support, depression, resilience and treatment compliance in patients with chronic renal failure (CRF). The sample of the study consisted of 410 patients selected by purposive sampling method, who met the research criteria in a Training and Research Hospital in Istanbul.A total of 397 patient data were included in the study by removing the incomplete and incorrectly filled questionnaires.The data of the study were collected by face-to-face interviews with the patients using the patient information form, the Beck Depression Inventory (BDI), Perceived Social Support Scale, Resilience Scale and MoriskyMedication Adherence Scale (MMAS) between October 2020 and July 2021, after obtaining the ethics committee approval.Pearson correlation and multiple regression analyzes were performed using SPSS program to determine the relationship and the effect level between the variables by establishing the mean±standard deviation, median, minimum-maximum and percentages of the collected data. It was found that 41.6% of the patients with CRF participating in the study did not have depression, and 25% had moderate depression. Family was seen to be of more importance among the social support groups of patients with CRF, but patients received the least support from their friends. It was discovered that as the resilience and self-perception of the patients increased, their depression status decreased; as their resilience increased, their adherence to treatment increased; as their adherence to treatment increased, their symptoms of depression decreased; and as perceived social support increased, their adherence to treatment increased. The effect of friends, social support and depression on the resilience of patients with CRF was determined 47%, 48.1% and 50%, respectively. Also, resilience had an effect of 6% on compliance to treatment and 10% on depression status. It was observed that family members of patients with CRF had a significant place as social support, and their friends are an important factor in the level of resilience. Resilience and mild depression symptoms were found to be effective in patients' treatment compliance. In terms of mental health and individual empowerment of patients with CRF, it is thought that monitoring by consultation liaison nurses and providing psychoeducation to their primary social support in this regard have a critical place in the treatment process.
Benzer Tezler
- Evaluation of quality of life and fluid accumulation problem in patients with renal failure in hospital dialysis centers in Diyala / Iraq
Diyala / Irak'ta hastane diyaliz merkezlerinde böbrek yetmezliği olan hastalarda yaşam kalitesi ve sıvı birikimi sorununun değerlendirilmesi
HAYDER HUSSEIN MOHAMMED MOHAMMED
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
HemşirelikÇankırı Karatekin ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ CEYHUN TÜRKMEN
- Kronik böbrek yetmezliği tanısı almış hemodiyaliz hastalarında depresyon düzeyleri, algılanan duygu dışavurum düzeyleri ve algılanan sosyal destek düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relations among depression levels, perceived expressed emotion levels and perceived social support levels in hemodialysis patients diagnosed with chronic renal failure
BETÜL KESKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
PsikolojiHaliç ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. PERVİN SEVDA BIKMAZ
- Kronik böbrek yetmezliği tanılı bireylere verilen akran desteğinin hastalığa uyum ve öz bakım gücüne etkisi
The impact of peer support on disease adaptation and self- care capacity in individuals diagnosed with chronic kidney disease
SİNEM BAYER
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Hemşirelikİstanbul Medipol ÜniversitesiHemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ PINAR DOĞAN
- Kronik böbrek yetmezliği hastalarında yaşam kalitesinin uyku kalitesi ve depresyon ile ilişkisi
The relationship of life quality with sleep quality and depression in chronic renal failure patients
CANSU ARICA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
NefrolojiManisa Celal Bayar Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYSUN TORAMAN
- Hemodiyaliz ve periton diyaliz alan hastaların yaşam kalitesi, fiziksel performans, fiziksel aktivite, günlük yaşam aktivitesi, depresyon düzeyi ve ağrı düzeyi karşılaştırılması
Comparison of the quality of life, physical performance, physical activity, daily life activity, depression level and pain level of patients on hemodialysis and peritoneal dialysis
NİMET AYDIN SERMENLİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Fizyoterapi ve RehabilitasyonTrakya ÜniversitesiFizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAKAN TUNA