Özel yetenekli çocuklarda ebeveyn akademik başarı baskısı ve desteği ile akademik motivasyon arasındaki ilişkiler: Öz düzenlemenin aracı rolü
Relationships between parental academic achievement pressure and support, and academic motivation in gifted children: The mediating role of self-regulation
- Tez No: 717691
- Danışmanlar: DOÇ. DR. DAVUT HOTAMAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Aile desteği, Akademik başarı, Ebeveyn başarı baskısı, Ebeveyn davranışı, Ebeveynler, Motivasyon, Öz düzenleme becerisi, Üstün yetenek, Üstün yetenekli çocuklar, Family support, Academic achievement, Parental achievement pressure, Parenting behaviors, Parents, Motivation, Self-regulation skill, Gifted, Gifted children
- Yıl: 2022
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Özel yetenekli çocukların akademik motivasyonları ve öz düzenleme becerileri bilim dünyasında tartışılan önemli konular arasında yer almaktadır. Benzer şekilde özel yetenekli çocukların akademik, sosyal ve duygusal gelişim süreçlerinde ebeveyn tutumları da ele alınan kritik konulardan biridir. Bu çalışmada özel yetenekli çocuklarda ebeveyn akademik başarı baskısı ve desteğiyle akademik motivasyon arasındaki ilişkide öz düzenlemenin aracı rolü, öz belirleme kuramı temel alınarak incelenmiştir. Çalışma ilişkisel modelde tasarlanmıştır. Veri toplama aracı olarak“Ebeveyn Akademik Başarı Baskısı ve Desteği Ölçeği”,“Akademik Güdülenme Ölçeği”,“Algılanan Öz Düzenleme Ölçeği”ve“Kişisel Bilgi Formu”kullanılmıştır. Veriler, Türkiye'nin altı farklı ilinde Bilim ve Sanat Merkezlerine devam eden yaşları 9-18 arasında değişen 203 kız, 234 erkek, özel yetenekli çocuktan toplanmıştır. Veri analiz tekniği olarak betimsel istatistikler, pearson korelasyon katsayısı, doğrulayıcı faktör analizi ve yapısal eşitlik model analizi kullanılmıştır. Analizler sonucunda özel yetenekli çocuklarda ebeveyn akademik başarı baskısı ile öz düzenleme ve akademik motivasyon arasında negatif yönde anlamlı ilişkilerin olduğu saptanmıştır. Özel yetenekli çocuklarda ebeveyn akademik başarı baskısı ile akademik motivasyon arasında öz düzenlemenin kısmi aracı rolü olduğu belirlenmiştir. Öte yandan özel yetenekli çocuklarda ebeveyn akademik başarı desteği ile öz düzenleme ve akademik motivasyon arasında pozitif yönde anlamlı ilişkilerin olduğu saptanmıştır. Özel yetenekli çocuklarda ebeveyn akademik başarı desteği ile akademik motivasyon arasındaki ilişkide öz düzenlemenin tam aracı rolü olduğu belirlenmiştir. Elde edilen bulgular, öz belirleme kuramıyla örtüşmüştür. Sonuçlar, ilgili literatür kapsamında tartışılmış ve çeşitli öneriler sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
Academic motivation and self-regulation skills of gifted children are among some of the significant subjects discussed by scientists. Similarly, parental attitudes in the academic, social and emotional development processes of gifted children are one of the critical issues addressed. In this study, the mediating role of self-regulation in the relationship between parental academic achievement pressure and support, and academic motivation in gifted children was examined based on self-determination theory. The correlational design was adopted in the present study. Data were obtained through the application of the“Parent Academic Achievement Pressure and Support Scale”,“Academic Motivation Scale”,“Perceived Self-regulation Scale”, and“Personal Information Form”. The data were collected from 203 gifted girls and 234 gifted boys aged between 9-18, attending Science and Art Centers in six different provinces of Turkey. Data analysis techniques involved descriptive statistics, Pearson correlation coefficients, confirmatory factor analysis, and structural equation modeling. The results showed that parent academic achievement pressure was negatively and significantly related to self-regulation and academic motivation in gifted children. Self-regulation was found to have a partial mediating role in the relationship between parent academic achievement pressure and academic motivation in gifted children. On the other hand, the analyses revealed that parent academic achievement support was positively and significantly related to self-regulation and academic motivation in gifted children. Self-regulation was found to have a mediating role in the relationship between parent academic achievement support and academic motivation in gifted children. The findings are in line with the self-determination theory. The results were discussed within the scope of the relevant literature and various recommendations were presented.
Benzer Tezler
- Üniversite hazırlık sürecindeki öğrencilerin meslek seçiminde aile desteği ve ebeveyn başarı baskısının incelenmesi
Investigation of family support and parental success pressure in career choice of students in the university preparation process
SADİYE TOPSAKAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimKto Karatay ÜniversitesiAile Danışmanlığı Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DR. ÖĞR. ÜYESİ İLKNUR EKİZ ATAŞER
- Üstün yetenekli 7 ve 8. sınıf öğrencilerin akademik başarılarına etki eden faktörler
Factors affecting 7th and 8th grade gifted students' academic achievements
SANİYE MECEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Eğitim ve ÖğretimMehmet Akif Ersoy Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERDAL TAŞLIDERE
- Okul öncesi dönem üstün yetenekli çocuklar ile normal gelişim gösteren çocukların sosyal beceri düzeyleri ve anne baba tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Study on relationship between social skill levels and parental attitudes of gifted children and normally developing children in preschool period
CANSU BOZAN DENİZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiOkul Öncesi Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZEYNEP KURTULMUŞ
- Filial terapinin özel yetenekli çocukların öz düzenleme becerileri ve akademik azim düzeyleri üzerine etkisi
The impact of filial therapy on the self-regulation skills and academic perseverance levels of gifted children
HELİN YARCEL
Doktora
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FUAT TANHAN
- Üstün yetenekli çocuklara sahip ailelerin danışmanlık ihtiyaçlarının saptanması
Identification of the requirements for counseling for the families with gifted and talented children
ŞULE IHLAMUR
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Eğitim ve Öğretimİstanbul Ticaret ÜniversitesiAile Danışmanlığı ve Eğitimi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. OYA ÖZKARDAŞ