Geri Dön

Hükümet sistemleri ve yüksek denetim: Sayıştay'ın konumu üzerine bir inceleme

Government systems and supreme audit: An examination of supreme audit institutions with special reference to Turkish Court of Accounts

PDF İndir

  1. Tez No: 726831
  2. Yazar: KADİR YÜCEL
  3. Danışmanlar: PROF. DR. BARIŞ ÖVGÜN
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Hukuk, Kamu Yönetimi, Siyasal Bilimler, Law, Public Administration, Political Science
  6. Anahtar Kelimeler: Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemi, Denetim, Denetim sistemleri, Dış denetim, Hükümet sistemi, Kamu denetimi, Sayıştay, Presidential government system, Control, Control systems, Externel audition, Government system, Public inspection, Court of Accounts
  7. Yıl: 2022
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Ankara Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Yönetim Bilimleri Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Uzun tarihsel mücadelelerin sonucunda, tüm güçleri elinde bulunduran hükümdarların iktidarını sınırlandıran parlamentoların ortaya çıkmasıyla devlet iktidarı yasama, yürütme ve yargı erkleri olarak üçe ayrılmıştır. Bu erklerin farklı kurumlarca yerine getirilmesini ve denge içerisinde işlemesini öngören hükümet sistemi kavramı söz konusu kuvvetlerin birliğine ve ayrımına dayalı olmak üzere iki başlıkta incelenmektedir. Kuvvetler ayrımına dayanan ve her biri demokratik hükümet sistemleri olan parlamenter, başkanlık ve yarı-başkanlık sistemleri farklı zamanlarda gelişerek, kamu yönetimi örgütlenmesinin şekillenmesinde önemli etkide bulunmuşlardır. Parlamentolar geliştikçe yürütme iktidarını bütçe hakkı aracılığıyla hesap verebilir kılmaya başlamış, bütçe hakkı olgusu ise yüksek denetimin varlık nedenini oluşturmuştur. Büyük ölçüde yasama ve yürütme arasındaki ilişkilerin değişimiyle belirginleşen farklı hükümet sistemlerinde yüksek denetimin de bu değişime uyum gösterdiğini savunan bu çalışmada her hükümet sisteminin ortaya çıktığı model ülkeler ve bu ülkelerin yüksek denetim sistemleri incelenmiştir. Ayrıca bu sistemleri transfer ederek kendi ülkelerinde uygulamaya koymasına karşın başarısızlıkla sonuçlanan devletler de sapma örneği olarak ele alınmıştır. Hükümet sistemlerindeki değişimin bir kamu örgütü olan Sayıştay'ı denetimde etkinlik ve kurumsal özerklik açısından etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Bu etkileşimde en önemli faktörlerden biri ise güçlü yürütme organları tarafından uygulanabilecek politik baskı olarak ortaya çıkmaktadır. Bu çalışmanın Türkiye açısından ulaştığı sonuç; Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemine geçişle birlikte parlamentonun bütçe hakkının aşındırıldığı ve yürütme organının yeni bir merkezileşme ile Cumhurbaşkanlığı teşkilatında toplanacağıdır. Dolayısıyla hükümet sistemindeki değişim tüm kamu yönetimini dönüştürme gücüne sahip olduğundan yüksek denetim sisteminin de bu dönüşüm çerçevesinde yeniden kurgulanmasının muhtemel olduğu değerlendirilmektedir.

Özet (Çeviri)

As a result of long historical struggles, Parliaments began to emerge undermining the power of the omnipotent monarchs who posses all the forces, and the power of the state was divided into three as legislative, executive and judicial. The concept of the government system, which envisages the fulfillment of these powers by different institutions operating in balanced manner, is examined under two headings, based on the unity and separation of the powers. The parliamentary, presidential and semi-presidential systems, which are based on the separation of powers and each of which is democratic government system, developed at different times and had a significant impact on the formation of the public administration organization. As the parliaments gained power, they initiated to make the executive power accountable through the budget right which formed the raison d'etre of the supreme audit. In this study, it is defended that different government systems which are affected by the relations between the legislature and the executive to a large extent have an impact over the supreme audit institutions (SAI). With this goal, the model countries in which each government system emerges and the supreme audit systems of these countries are examined. Additionally, governments adopting these systems and putting them into practice in their own countries but then failed were also considered as examples of deviation. It has been concluded that an alteration in government systems affects the SAIs, which are public organizations, in terms of effectiveness of audit and institutional autonomy. One of the most important factors in this interaction is the political pressure that can be applied by powerful executive organs. The outcome of this study for Turkey is that the transition to the Presidential Government System, will erode the budget right of the parliament and the whole executive force will be gathered under the Presidency of Turkey with a new centralization. Therefore, since the change in the government system has the power to transform the whole public administration, it is considered that the supreme audit system will be reconstructed within the framework of this transformation.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    891054

    Sayıştay denetiminde kalite

    Quality in Turkish Court of Accounts audit

    AHMET UĞUR CEBECİ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Maliyeİzmir Katip Çelebi Üniversitesi

    Maliye Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. İBRAHİM ATTİLA ACAR

  2. Tez No

    1001296

    Hükümet sistemlerinde iktisadi denetim mekanizmalarının etkinliği; İngiltere, Norveç, İsviçre ve Türkiye örnekleri

    Effectiveness of economic control mechanisms in government systems; examples of England, Norway, Switzerland and Türki̇ye

    ORHAN GAZİ KOCA

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Ekonomiİskenderun Teknik Üniversitesi

    Ekonomi ve Finans Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)

    DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ BİRVURAL

  3. Tez No

    369078

    Tarihsel süreç içerisinde bütçe hakkının gelişimi

    The evolution of the power of purse in the historical process

    SÜLEYMAN DİKMEN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2014

    MaliyeSüleyman Demirel Üniversitesi

    Maliye Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. HÜSEYİN GÜÇLÜ ÇİÇEK

  4. Tez No

    454518

    Bilinirliği yüksek yabancı denetim firmalarının kurumsallaşma ve toplumsal itibar düzeyinin Türk denetim firmaları ile karşılaştırılması

    Comparison of highly reputable foreign audit firms incorporation and social reputation levels with Turkish audit firms

    FATİH MEHMET ALTAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    Maliyeİstanbul Aydın Üniversitesi

    Muhasebe ve Finansal Yönetim Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. FARİS KOCAMAN

  5. Tez No

    921979

    Comparision of Turkey and France occupational health and safety systems

    Türkiye ve Fransa iş sağlığı ve güvenliği sistemleri karşılaştırması

    MARİE YOULA KAPANCI

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    KazalarMarmara Üniversitesi

    İş Güvenliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. YAHYA BOZKURT

    DR. ÖZKAN KAAN KARADAĞ

Geri Dön