Uçhisar kalesi (Nevşehir) çevresini etkileyebilecek kaya düşmelerinin 2 ve 3-boyutlu analizlerle değerlendirilmesi
Evaluation of rockfalls around Uçhisar castle (Nevsehir) with 2 and 3-dimensional analyses
- Tez No: 731478
- Danışmanlar: PROF. DR. MUTLUHAN AKIN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Jeoloji Mühendisliği, Geological Engineering
- Anahtar Kelimeler: Kaya düşmesi, kinetik enerji, sıçrama yüksekliği, Uçhisar Kalesi, yuvarlanma mesafesi, Kayalar, Nevşehir, Sıçrama, rockfall, kinetic energy, bounce height, Uchisar Castle, runout distance, Rocks, Nevşehir, Jump
- Yıl: 2022
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kapadokya tarihi, kültürü ve doğası bakımından Türkiye'nin ve dünyanın önemli turistik yerlerinden birisidir. Kapadokya'nın merkezinde, Nevşehir ili sınırları içerisinde bulunan Uçhisar Kalesi turistik açıdan oldukça önemli bir noktadadır. Öte yandan, bulunduğu konum itibariyle de bölgenin zirve noktasıdır. Söz konusu kale, günümüzde Kapadokya'ya gelen yerli ve yabancı turistler tarafından oldukça yoğun bir şekilde ziyaret edilmektedir. Bölgenin en büyük peribacalarından biri olarak da kabul edilen Uçhisar Kalesi'nde ignimbiritleri kesen düşey süreksizlik düzlemlerinden kopan bloklar zaman zaman kaya düşmelerine sebebiyet vermektedir. Bu kaya düşmeleri kaleyi ziyaret eden turistler açısından can ve mal güvenliği riski taşımaktadır. Bu tez çalışması kapsamında, Uçhisar Kalesi'nde meydana gelebilecek ve kale ile yakın çevresini etkileyebilecek kaya düşmelerinin analizleri 2 ve 3- boyutlu analizler yardımı ile değerlendirilmiştir. 3-boyutlu kaya düşme analizlerinde insansız hava aracı (İHA) ile elde edilen yüksek çözünürlüklü fotoğraflardan fotogrametrik yöntemlerle hazırlanan yaklaşık 3 cm çözünürlüğe sahip nokta bulutu kullanılarak hazırlanan sayısal yüzey modeli kullanılmıştır. Bununla birlikte, hazırlanan nokta bulutu üzerinden 6 farklı yönelimde kalenin tüm çevresini kapsayacak şekilde kesitler alınmış ve 2-boyutlu kaya düşme analizleri bu kesit hatları üzerinde gerçekleştirilmiştir. Gerçekleştirilen kaya düşme analizleri düşen blokların sıçrama yüksekliklerinin ve toplam kinetik enerjilerinin oldukça yüksek olabileceğini işaret etmektedir. Sayısal yüzey modeli kullanılarak yapılan 3-boyutlu olasılıksal kaya düşme analizi sonucunda genel olarak dairesel bir morfolojiye sahip olan kale çevresindeki kaya düşme hatlarının yoğun bir şekilde ziyaret edilen turistik sahadaki yürüyüş güzergahlarına rahatlıkla ulaşabildiği ve kalenin özellikle kuzey ve kuzeybatı kesimlerinde kaya düşmelerinin daha uzak mesafelere ulaşabildiği ortaya konmuştur. Uçhisar Kalesi'nin yüksek ve dik yamaçlarından düşebilecek kaya bloklarında blok sıçrama yüksekliklerinin genel olarak 5 m'nin altında olduğu ancak, kalenin güneybatı yönündeki yamaçlarda sıçrama yükseklikleri serbest düşmeye de bağlı olarak 20 m'nin üzerine çıkabildiği belirlenmiştir. Bundan dolayı olası kaya düşmelerinin kale ve çevresine olumsuz etkilerinin önlenmesiiçin gerekli iyileştirme tedbirlerinin alınması gerekmektedir.
Özet (Çeviri)
Cappadocia region is one of the important touristic places of Turkey and world in terms of history, culture and nature. Uçhisar Castle, located in the center of Cappadocia, within the borders of Nevsehir province, is a very important touristic place. On the other hand, it is the summit point of the region as its location. The castle at issue is heavily visited by local and foreign tourists coming to Cappadocia today. In Uçhisar Castle, which is also considered one of the largest fairy chimneys in the region, the blocks detaching from the discontinuity surfaces that cut the ignimbrites sometimes cause rockfalls. These rockfalls have a risk to life and property for tourists visiting the castle. Within the scope of this thesis study, the analyses of rockfalls affecting the castle and its surroundings that may occur in Uçhisar Castle was evaluated with the help of 2 and 3-dimensional analyzes.The digital surface model prepared by using a point cloud with a resolution of about 3 cm prepared by photogrammetric methods from high resolution photographs obtained by an unmanned aerial vehicle (UAV) was used in 3-dimensional rockfall analyses. Additionally, cross-sections covering the entire perimeter of the castle in 6 different orientations were obtainedover the prepared point cloud, and 2-dimensional rockfall analyzes were carried out on these cross sections. The rockfall analyzes indicate that the bounce heights and total kinetic energies of the falling blocks can be quite high. As a result of the 3-dimensional probabilistic rockfall analysis using the digital surface model, it was concluded that the rockfall trajectories around the castle, which has a circular morphology in general, can easily reach the walking routes in the heavily visited touristic area, and that the rockfalls, especially in the north and northwest parts of the castle, can reach further. It has been determined that the bounce heights of the rock blocks that may fall from the high and steep slopes of the Uçhisar Castle are generally below 5 m, but the bounce heights of the slopes in the southwest of the castle can exceed 20 m depending on the free fall. Therefore, it is necessary to prevent the negative effects of possible rockfalls on the castle and its surroundings.
Benzer Tezler
- Başbakanlık Osmanlı Arşivi 17 numaralı Zehair-i Rikab Defteri'ne (1788-1791) göre İstanbul'un iaşesinin te'mini
Başlık çevirisi yok
HALİL UTKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1995
Ekonomiİstanbul Üniversitesiİktisat Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TEVFİK GÜRAN
- 1950 sonrası Türk şiirinde Bahaettin Karakoç
Bahaettin Karakoç in Türkish poem after 1950 s.
MEHMET NARLI
Yüksek Lisans
Türkçe
1996
Türk Dili ve EdebiyatıKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MUHSİN KALKAŞIM
- Edebiyatta Üsküdar
Üsküdar in literature
UĞUR İBRAHİMHAKKIOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
Türk Dili ve EdebiyatıMersin ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZAFER ÖNLER
- Hisar ve Türk Edebiyatı dergilerinde hikaye ve roman yazıları
Writing related to story and novel from the Hisar and Türk Edebiyatı
NECDET AKAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2001
Türk Dili ve EdebiyatıÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiY.DOÇ.DR. MESUT TEKŞAN
- Orhan Gazi Dönemi'ndeki İznik kenti ve mimarisi
City of Iznik and its architecture during the reign of Orhan Gazi
HASAN YILMAZYAŞAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Sanat TarihiHacettepe ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FİLİZ YENİŞEHİRLİOĞLU
- Kapadokya bölgesinin peyzaj analizi ve planlaması
The planning and analysis landscape of Cappadocia
BASRİ MUTLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Şehircilik ve Bölge PlanlamaYıldız Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEMRA ATABAY