İnsülin kullanan tip 2 diyabetes mellituslu hastaların hastalığa yönelik tutum ile öz-etkililik düzeyleri
Diabetes attitude and self-efficiency levels of patients with type 2 diabetes mellitus taking insulin
- Tez No: 732060
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ DERYA TÜLÜCE
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Diabetes mellitus, Diabetes mellitus-tip 2, Hemşirelik, İnsülin, Diabetes mellitus, Diabetes mellitus-type 2, Nursing, Insulin
- Yıl: 2022
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Harran Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Hemşirelik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma insülin kullanan tip 2 diyabetes mellituslu hastaların hastalık tutumları ile öz-etkililik düzeylerini belirlemek amacı ile tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Araştırma, Ocak-Nisan 2021 tarihleri arasında Balıklıgöl Devlet Hastanesinin dahiliye polikliniklerine başvuran, dahil edilme kriterleri karşılayan ve insülin kullanan 120 tip 2 diyabet tanılı hasta ile gerçekleştirilmiştir. Verilerin toplanmasında kişisel bilgi formu, diyabet tutum ölçeği ve tip 2 diyabet öz-etkililik ölçeği kullanılmıştır. Veriler Statistical Package of Social Sciences 25.0 paket programında analiz edilmiştir. Verilerin analizinde sayı, yüzde, ortalama, standart sapma gibi tanımlayıcı analizler, Mann Whitney U testi, Kruskal Wallis testi ve Spearman Korelasyon testi kullanılmıştır. Anlamlılık değeri p<0.05 olarak kabul edilmiştir. Araştırmaya katılan bireylerin yaş ortalaması 53.32+11.42 ve %65'i kadındır. Hastaların diyabet tanı süresi 7.32+7.05 yıl ve insülin kullanma süresi 4.22+5.59 yıl olarak bulunmuştur. Hastaların diyabet tutum ölçeği toplam puan ortalaması 3.68±0.71 olarak belirlenmiş ve pozitif tutuma sahip oldukları bulunmuştur. Diyabet tutum ölçeği alt boyutlarından; en yüksek puan ortalaması hastanın yaşamı üzerine diyabetin etkisi (4.11±0.71) alt boyutuna aitken, en düşük puan ortalaması tip 2 diyabetin ciddiyeti (2.54±1.42) alt boyutuna aittir. Hastaların tip 2 diyabet öz-etkililik ölçeği toplam puan ortalaması 57.25±19.07 olarak bulunmuştur. Araştırmada diyabet tutum ölçeği ve diyabet öz-etkililik ölçeği arasındaki pozitif yönde güçlü bir ilişki olduğu saptanmıştır (p<0.05). Tip 2 diyabet öz-etkililik ölçeği alt boyutlarından diyet+ayak kontrolü alt boyutu ile diyabet tutum ölçeği alt boyutlarından özel eğitim ihtiyacı, hastanın yaşamı üzerine etkisi, hasta uyumuna karşı xi tutum ve ekip bakımına karşı tutum alt boyutları arasında pozitif yönde orta düzeyde ilişki bulunurken, tip2 diyabet ciddiyeti, kan glukoz kontrol ve komplikasyonlar, hasta otonomisine karşı tutum alt boyutları arasında pozitif yönde ve yüksek düzeyde ilişki olduğu saptanmıştır (p<0.05). Tıbbi tedavi ile kan glukoz kontrolü ve komplikasyonlar alt boyutları arasında pozitif ve yüksek düzeyde ilişki olduğu belirlenirken, diğer diyabet tutum ölçeği alt boyutları ile orta düzeyde pozitif ilişki bulunmuştur (p<0.05). Fiziksel egzersiz alt boyutunda ise; tip 2 diyabet ciddiyeti alt boyutu ile pozitif yönde ve orta düzeyde ilişki bulunurken, diğer diyabet tutum ölçeği alt boyutları ile pozitif ve zayıf düzeyde ilişki bulunmuştur (p<0.05). Araştırma sonucunda, insülin kullanan tip 2 diyabetli bireylerin pozitif tutuma ve orta düzeyde öz-etkililiğe sahip oldukları belirlenmiştir. Hastaların diyabet tutumu arttıkça öz-etkililik düzeylerinin de arttığı saptanmıştır. Bu sonuçlara dayanarak diyabetli bireylerin tutum ve öz-etkililik düzeylerinin belirlenmesi hemşirelik açısından önem taşımaktadır. Hemşireler, tip 2 diyabetli bireylerin negatif tutumlarının iyileştirilmesine, pozitif tutumlarının geliştirilmesine ve öz-etkililik düzeylerinin arttırılmasına yönelik hemşirelik bakımı planlanmalı ve uygulamalıdır
Özet (Çeviri)
This study was conducted with descriptive design to determine the disease attitudes and self-efficacy levels of patients with type 2 diabetes mellitus taking insulin. The study was conducted with 120 patients diagnosed with type 2 diabetes mellitus, who applied to the internal medicine outpatient clinics of Balıklıgöl State Hospital between January and April 2021, met the inclusion criteria and took insulin. Personal information form, Diabetes Attitude Scale, and Self-Efficacy in Type 2 Diabetes scale were used to collect data. The data were analyzed in the Statistical Package of Social Sciences 25.0 software. Descriptive analyses such as number, percentage, mean, and standard deviation as well as Mann Whitney U test, Kruskal Wallis test and Spearman Correlation test were used to analyze the data. Significance value was accepted as p<0.05. The average age of the participants was 53.32+11.42 and 65% of them were female. Diabetes diagnosis duration of the patients was 7.32+7.05 years, and they were taking insulin for 4.22+5.59 years. It was determined that the diabetes attitude scale total mean score of the patients was 3.68±0.71 and they had a positive attitude. Among diabetes attitude scale subscales, the highest mean score (4.11±0.71) was detected in the impact of diabetes on the patient's life subscale; whereas, the lowest mean (2.54±1.42) score was detected in the seriousness of type 2 diabetes subscale. The total mean score of the patients was found to be 57.25±19.07 for the self-efficacy in type 2 diabetes scale. In the study, it was determined that there was a strong positive correlation between diabetes attitude scale and diabetes self-efficacy scale (p<0.05). xiii While there was a moderate positive correlation between the diet + foot control subscale of the self-efficacy in type 2 diabetes scale and the need for special training to provide diabetes care, impact of diabetes on the patient's life, patient compliance and team care subscales of the diabetes attitude scale, there was a positive and high level correlation between seriousness of type 2 diabetes, the relationship between blood glucose levels and complications, and patient autonomy subscales (p<0.05). While there was a positive and high level correlation between subscales of medical treatment and the relationship between blood glucose levels and complications, a moderate positive correlation was found with other diabetes attitude scale subscales (p<0.05). While the physical exercise subscale had a positive and moderate correlation with the seriousness of type 2 diabetes subscale, a positive and weak correlation was found with the other subscales of diabetes attitude scale (p<0.05). Consequently, it was determined that individuals with type 2 diabetes who were taking insulin had a positive attitude and a moderate level of self-efficacy. As the diabetes attitude of the patients increased, their self-efficacy levels also increased. Based on these results, it is important for nursing to determine the attitudes and self-efficacy levels of individuals with diabetes. Nurses should plan and implement nursing care aimed at improving the negative attitudes of individuals with type 2 diabetes, developing their positive attitudes, and elevating their self-efficacy levels
Benzer Tezler
- İnsülin ve oral antidiyabetik kullanan diyabetli yaşlılarda hastalığa ilişkin tutum ve problem alanlarının karşılaştırılması
Comparison of disease-related attitudes and problem areas in elderly with diabetes using insulin and oral antidiabetics
MERVE KAYALIOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
HemşirelikBolu Abant İzzet Baysal ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. YASEMİN YILDIRIM USTA
- Tip II diyabetli hastalarda diyabet belirtileri kontrolü
Control of diabetes symptoms in type II diabetics
NADİRE ŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
HemşirelikMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. FATMA BİRGİLİ
- İnsülin kullanan tip 2 diabetes mellituslu hastalarda stres faktörlerinin kan şeker regülasyonu üzerine etkisi
To determine that stress factors have to impact on blood glucose control of the patients with type 2 diabetes mellitus who have used insulin
BİRGÜL AYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıUludağ ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SELÇUK KIRLI
- İnsülin infüzyon pompası kullanan Tip 1 diyabetes mellitus tanılı çocuk ve adolesanlarda COVID-19 salgınının hasta ve bakım verende yaşam kalitesine etkisinin araştırılması
Investigation of the effect of COVID 19 outbreak in children and adolescents with type 1 diabetes mellitus using insulin infusion pump on the quality of life in patients and caregivers
NURCAN ÜNAL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıDüzce ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. İLKNUR ARSLANOĞLU
- Tip 2 diyabetli bireylerde tedaviye uyum ve hipoglisemi korkusu ve bunları etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi
Evaluation of treatment adherence and fear of hypoglycemia and affecting factors in individuals with TYPE 2 diabetes
BERNA KIRIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
HemşirelikSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA İLKNUR ÇINAR