Bir toplumsal hafıza biçimi olarak“Hacc Anlatıları”
Hajj narratives as a of social memory
- Tez No: 735344
- Danışmanlar: PROF. DR. AHMET TABAKOĞLU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Sosyoloji, Antropoloji, Sociology, Anthropology
- Anahtar Kelimeler: Anlatı, Hac, Kolektif bellek, Kültürel bellek, Sosyal antropoloji, Toplumsal bellek, Narrative, Pilgrimage, Collective memory, Cultural memory, Social anthropology, Social memory
- Yıl: 2021
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Orta Doğu ve İslam Ülkeleri Araştırmaları Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Ortadoğu Sosyolojisi ve Antropolojisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Toplumsal bellek çalışmaları II. Dünya savaşı sonrası sosyal bilimler yazınında gittikçe artan bir popülerliğe kavuşmuştur. Ortaya konan eserler incelendiğinde bu çalışmaların trajedi ve yas merkezli oldukları görülmektedir. İnsan ve toplum hafızasının yaşanmış olan olumsuz olayları daha çok hatırlama ve anması üzerine yatkınlıkları ile hatırlamanın bir de olumlu ciheti bulunmaktadır. İşte bu tez çalışmasında toplumsal belleğin Türkiye'deki hac ve umre anlatıları üzerinden olumlu hatırlama işlevine odaklanılarak bir toplumsal hafıza analizi yapılacaktır. Özellikle hac ibadetini yerine getirmemiş ve kültürel anlamda İslami referanslar içerisinde büyütülmüş olan bireyler, hac anlatıları vasıtası ile sanki haccı deneyimlemişler gibi bir hissiyat içerisine girebilmektedir. Hac anlatıları, toplumsal belleği belirleme ya da etkileme anlamındaki işlevlerinin yanı sıra Müslüman bireylerde hac motivasyonuna da olumlu anlamda etkilediği düşünülmektedir. Tüm bu iddiaları sınanma ve sağlanma imkânı bağlamında yöntemsel olarak saha araştırmasını da içerecek şekilde hacca ve sadece umreye gitmiş olan toplamda 42 kişi ile katılarak gözlem ve sonrasında da 39 kişi ile derinlemesine mülakatlar yapılmıştır. Ayrıca tezi hazırlayanın kendi yaşadıkları ve tanık oldukları üzerinden bir hac anlatısı da oluşturulmuştur. Sonuç olarak hac anlatılarının Türkiyeli Müslüman kimliğinde kurucu bir öğe olarak işlev gördüğü ve özellikle hac anlatılarının dinleyenlerde hacca gitmeye dair olumlu etkiye neden olduğuna dair sonuçlar ortaya çıkmıştır.
Özet (Çeviri)
Social memory studies have gained increasing popularity in the social sciences literature after the Second World War. When the works revealed are examined, it is seen that these works are centered on tragedy and mourning. There is also a positive aspect of remembering with the tendency of human and social memory to remember and commemorate negative events more. In this thesis, a social memory analysis will be made by focusing on the positive remembering function of social memory through the narratives of pilgrimage and Umrah in Turkey. In particular, individuals who have not fulfilled the pilgrimage and have been brought up in culturally Islamic references can feel as if they have experienced the pilgrimage through pilgrimage narratives. Pilgrimage narratives are thought to lead to pilgrimage motivation in Muslim individuals, in addition to their functions in determining or influencing social memory. In the context of testing and ensuring all these claims including field research methodically, with a total of 42 participants who went on pilgrimage and only Umrah an observation has been made and then interviewed with 39 participants in-depth. In addition, a pilgrimage narrative was created based on the experiences and witnesses of the person who prepared the thesis. As a result, results have emerged that the pilgrimage narratives have a function as a founding element in the Turkish Muslim identity and that especially on the audience of the pilgrimage narratives, these narratives have a positive effect on their decision.
Benzer Tezler
- Dinamik bir arşiv olarak beden: Çağdaş sanatta hareketin politikası ve bilgi-iktidar izleri
The body as a dynamic archive: The politics of movement in contemporary art the traces of knowledge-power
HİLAL BALCI
Sanatta Yeterlik
Türkçe
2025
Güzel SanatlarSakarya ÜniversitesiResim Ana Sanat Dalı
DOÇ. DR. ŞİRİN YILMAZ
DOÇ. BURAK DELİER
- Medyanın toplumsal hafıza üzerindeki rolü - Bosna Savaşı örneği
Başlık çevirisi yok
AYŞE SEDA NANİÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
İletişim Bilimleriİstanbul Bilgi ÜniversitesiKültürel Çalışmalar Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYHAN AKTAR
- Bir popüler kültür ürünü olarak tarih konulu Türk dizilerinde tarihin sunumu
The presentation of history in Turkish TV series on history as a popular culture product
HÜSEYİN KOCA
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Radyo-TelevizyonKastamonu ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SARPER BÜTEV
- Hafıza alanı olarak Tunceli/Dersim müzik kültüründe ağıtlar
Laments in the musical culture of Tunceli/Dersim as a site of memory
ERKAN MENGÜŞ
Doktora
Türkçe
2025
MüzikYıldız Teknik ÜniversitesiSanat ve Tasarım Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYRİN ERSÖZ
PROF. DR. CENK GÜRAY
- The role of memory in shaping social relations: A case study about the remembrance of Çorum massacre in 1980
Toplumsal ilişkilerin şekillenmesinde hafızanın rolü: 1980 Çorum katliamının hatırlanması üzerine bir çalışma
LEYLA DEDE
Yüksek Lisans
İngilizce
2017
Sosyolojiİstanbul Şehir ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FERHAT KENTEL