Ahlak bağlamında kapitalizm ve islam ekonomisi karşılaştırması
Comparison of capitalism and islamic economics in the context of morality
- Tez No: 735345
- Danışmanlar: PROF. DR. AHMET TABAKOĞLU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Sosyoloji, Ekonomi, Din, Sociology, Economics, Religion
- Anahtar Kelimeler: Ahlak, Din-ahlak ilişkisi, Endüstriyel kapitalizm, Kapitalizm, Siyasal ekonomi, Sosyal ahlak, İslam ekonomisi, İslam toplumu, İş ahlakı, Morality, Religion-moral relation, Industrial capitalism, Capitalism, Political economics, Social ethics, Islamic economy, Islamic society, Business ethic
- Yıl: 2021
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Orta Doğu ve İslam Ülkeleri Araştırmaları Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Ortadoğu Ekonomi Politiği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İktisadi örgütlenmenin bir biçimi olarak ortaya çıkan kapitalist sistemin en temel önermesi bireylerin bireysel çıkara göre hareket ettiğini ve tercihlerini de bireysel çıkara göre yaptığını kabul etmesidir. Özellikle Aydınlanma dönemi sonrası gelişen ve yaygınlaşan, sonrasında ekonominin merkezine oturan bu anlayış kapitalist bir ekonomik sistemde ahlakın da yeri ve pozisyonunun sorgulanmasına neden olmaktadır. Süreç içerisinde kapitalizmde ahlakın işlevine dair birçok yaklaşım geliştirilmekle birlikte, tüm bu yaklaşımlar bireysel çıkar merkezli bir piyasa ekonomisi kurguladığı için, ahlak her zaman dışsal olarak ele alınmıştır. Ahlakın bu şekilde dışsallaştırılması ise zaman içerisinde piyasanın ahlaki sınır kabul etmemesine ve en nihayetinde bireylerde aç gözlülük dürtülerinin baskın olmasına yol açmış ve bu da çeşitli ekonomik krizlere neden olmuştur. Bu ekonomik krizlere karşı çözüm olarak sistem içerisinde üretilen yaklaşımlar ise ahlakı içsel bir düzenleyici ve denetleyici mekanizma olarak ele almamaktadır. İslam ekonomisi olarak ifade edilen ve kendisini mevcut sistemler için bir alternatif gören alanın en önemli ve merkezi tezi ahlakın içsel bir mekanizma olarak birey, aile, toplum ve ekonomik sistemi değiştirici ve inşacı bir sürecin parçası olduğudur. Bu anlayışın temel önermesi, ahlakın diğer ekonomik, toplumsal, hukuki ve siyasal bileşenlerle iç içe olduğu şeklindedir. Böylece kapitalizmin üretmiş olduğu gibi sorunlar karşısında, İslam ekonomisi kendi ahlak esasları etrafında bir sosyo-ekonomi, hukuk ve siyasal sistem oluşturmayı öngörmektedir. Bu çalışmada, kapitalizmde ahlakın yeri, işlevi ve dönüşümü karşısında İslam ekonomisinde ahlakın merkezi ve kurucu rolü politik ekonomik bir karşılaştırma içerisinde sunulmaya çalışılmaktadır.
Özet (Çeviri)
One of the most basic propositions of the capitalist system, which emerged as a special form of economic organization, is that individuals act according to individual interests and make their choices accordingly. This understanding, which developed and became widespread especially after the Enlightenment period and then became the central assumption of the economics, led to the questioning of the place and position of morality in a capitalist economic system. While many approaches have been developed regarding the function of morality in capitalism throughout the process, since all these approaches construct a self-interest-centered market economy, morality has always been seen as external factor. This externalization of morality, on the other hand, has led to the fact that the market does not accept moral limits over time, and ultimately, greedy impulses dominate in individuals and that cause various economic crises. The approaches produced within the system as a solution to these economic crises do not consider morality as an internal regulatory and supervisory mechanism. The most important and central thesis of the field, which is expressed as Islamic economics and sees itself as an alternative for existing systems, is that morality, as an internal mechanism, is a part of a constructive process that changes the individual, family, society, and economic system. The basic premise of this understanding is that morality is intertwined with other economic, social, legal, and political components. Thus, in the face of problems such as those produced by capitalism, Islamic economics envisages creating a socio-economic, legal, and political system based on its own moral principles. In this study, the central and founding role of morality in Islamic economics versus the place, function, and transformation of morality in capitalism is tried to be presented in a political-economic comparison.
Benzer Tezler
- İslam ekonomisi bağlamında kapitalizmin tarihsel sürecinin eleştirisi
A critique of the historical process of capitalism within the context of Islamic economics
MUSTAFA ÇAKIR
Doktora
Türkçe
2026
EkonomiManisa Celal Bayar Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SÜLEYMAN EMRE ÖZCAN
- Faiz temelli kapitalist iktisadi sistemin davranış kodları ve İslam iktisadı ile mukayesesi
The behavioral codes of the interest-based capitalist economic system and its comparison with Islamic economics
HAŞİM YANAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
EkonomiAksaray Üniversitesiİslam İktisadı ve Finansı Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. MEHTERHAN FURKANİ
- The ıslamic“Free market”: Explaining some key aspects of the ıslamic theory of the market and its relation with society
İslami serbest piyasa: Piyasanın İslami teorisinin kimi temel yönleri ve toplumla ilişkisi
ABDUL-RAHIM ADADA MOHAMMED
- İslam toplumlarının ekonomik gelişmesinde M. Weber ve S. Ülgener'in görüşlerinin karşılaştırılması
Comparison views of M. Weber and S. Ülgener on economic development of Islamic societies
YASİN AVCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
EkonomiCelal Bayar Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BÜNYAMİN DURAN
- 1990'lı yıllarda İslamcı dergilerde kapitalizm tartışmaları
Debates on capitalism in Islamic magazines in 1990's
YUNUS VEHBİ KARAMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Sosyolojiİstanbul Sabahattin Zaim ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. LÜTFİ SUNAR
