Faiz temelli kapitalist iktisadi sistemin davranış kodları ve İslam iktisadı ile mukayesesi
The behavioral codes of the interest-based capitalist economic system and its comparison with Islamic economics
- Tez No: 981412
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MEHTERHAN FURKANİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ekonomi, Din, Economics, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Aksaray Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İslam İktisadı ve Finansı Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, insanlık tarihinin sosyoekonomik dönüşümlerini, hayatta kalma içgüdüsü ve ihtiyaçların karşılanmasına yönelik arayışlar ekseninde ele almaktadır. Avcılık ve toplayıcılıkla başlayan bu iktisadi evrim, zaman içinde tarım, sanayi ve teknoloji temelli sistemlere doğru ilerlemiş; bu süreçte toplumsal yapılar da kabile düzeninden modern ulus-devletlere kadar çeşitlenmiştir. Özellikle Sanayi Devrimi sonrasında Batı Avrupa'da gelişen sermaye birikimi, günümüz kapitalist iktisadi sisteminin kurumsallaşmasının zeminini hazırlamıştır. Bu sistemin merkezinde yer alan faiz mekanizması, servetin belirli ellerde yoğunlaşmasına, sınıf farklılıklarının derinleşmesine ve küresel düzeyde ekonomik eşitsizliklerin artmasına neden olmuştur. Sömürüye dayalı bu yapı, iç savaşlar, siyasi istikrarsızlıklar ve ekonomik krizler aracılığıyla dünya genelinde toplumsal huzuru tehdit eden bir unsur haline gelmiştir. Bu çalışma, kapitalist iktisadi sistemin faiz merkezli işleyişini eleştirel bir yaklaşımla incelemekte, bu sistemin doğurduğu ekonomik ve sosyal sorunların kökenlerine ışık tutmaktadır. Tez, İslam iktisadının faiz yasağını merkeze alarak, mevcut sisteme alternatif bir model önerisi sunmayı amaçlamaktadır. İslam ekonomisinde yasaklanan faiz, sadece bir finansal araç değil, aynı zamanda sömürüye ve haksız servet transferine dayalı gayrimeşru bir düzenin sembolü olarak değerlendirilmekte; bireyi ve toplumu ekonomik zulümden koruyan ahlaki bir ilke olarak ele alınmaktadır. Çalışma, borca dayalı finans yerine, üretime ve risk-kâr paylaşımına dayalı modelleri ön plana çıkarmaktadır. Öz kaynakların doğrudan yatırıma dönüştürüldüğü ve spekülatif etkilerden arındırılmış finansal yapıları esas alan İslam iktisadı, sürdürülebilir, adil ve insani bir ekonomik düzenin inşasına katkı sunma potansiyeline sahiptir. Bu bağlamda tez, mevcut kapitalist sistemin eleştirisinin ötesine geçerek, İslami bir perspektiften alternatif bir iktisadi paradigma arayışına kapı aralamaktadır. Çalışma, bu amaca ulaşmak için metodolojik olarak karşılaştırmalı analiz yöntemini kullanmakta; kapitalist ve İslam iktisat sistemlerini, temel prensipleri ve sonuçları üzerinden mukayese etmektedir.
Özet (Çeviri)
This thesis examines the socio-economic transformations in human history through the lens of the instinct for survival and the quest to meet basic needs. This economic evolution, which began with hunting and gathering, has progressed over time towards systems based on agriculture, industry, and technology; during this process, social structures have diversified from tribal systems to modern nation-states. Capital accumulation, which developed in Western Europe, particularly after the Industrial Revolution, paved the way for the institutionalization of today's capitalist economic system. The interest mechanism at the heart of this system has led to the concentration of wealth in certain hands, deepening class differences, and increasing economic inequality at the global level. This exploitative structure has become a threat to social peace worldwide through civil wars, political instability, and economic crises. This study critically examines the interest-centered functioning of the capitalist economic system, shedding light on the roots of the economic and social problems it has created. The thesis aims to propose an alternative model to the current system, centering on the prohibition of interest in Islamic economics. Interest, which is prohibited in Islamic economics, is considered not only a financial instrument but also a symbol of an illegitimate order based on exploitation and unjust wealth transfer; it is regarded as a moral principle that protects individuals and society from economic oppression. The study highlights models based on production and risk-profit sharing rather than debt-based finance. Islamic economics, which is based on financial structures that are free from speculative effects and where own resources are directly converted into investment, has the potential to contribute to the construction of a sustainable, fair, and humane economic order. In this context, the thesis goes beyond criticizing the current capitalist system and opens the door to the search for an alternative economic paradigm from an Islamic perspective. To achieve this goal, the study uses comparative analysis as its methodology, comparing capitalist and Islamic economic systems based on their fundamental principles and outcomes.
Benzer Tezler
- Gelişmekte olan ülkelerin dış borç sorunu ve Türkiye'nin dış borçları
Başlık çevirisi yok
MUSTAFA KARAGÖZ
- Karşılaştırmalı kapitalizm, büyüme modelleri ve devlet: Macaristan, Brezilya ve Türkiye üzerine bir inceleme
Comparative capitalism, growth models and the state: An analysis of Hungary, Brazil and Turkey
FATİN ŞEVKİ BULUT
Doktora
Türkçe
2025
MaliyeManisa Celal Bayar ÜniversitesiMaliye Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BİROL KOVANCILAR
- 1929-1980 arası dünya ekonomi krizlerinin, Türkiye ve diğer az gelişmiş ülkelerin kalkınma stratejilerine etkileri
Başlık çevirisi yok
CENGİZ YAVİLİOĞLU
- Riba Debates Between Fazlur Rahman and Abu Al-A'la Mawdudi
Riba Tartışmaları: Fazlur Rahman ve Abu'l A'lā Mavdudi
RECEP ERKMEN
