Demans alt tipleri ayırıcı tanısında uzun süreli potansiyalizasyon-benzeri plastisitenin, kantitatif EEG özelliklerinin ve serum prolaktin, oksitosin ve BDNF seviyelerinin araştırılması
The differential diagnosis of dementia subtypes with long term potentialization-like plasticity, quantitative EEG characteristics and serum prolactin, oxytocin and bdnf levels
- Tez No: 735426
- Danışmanlar: DOÇ. DR. BURÇ ÇAĞRI POYRAZ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Alzheimer Hastalığı, biyobelirteç, Frontotemporal Demans, kantitatif EEG, Lewy Cisimcikli Demans, TMS, uzun süreli potansiyalizasyon, Demans, Elektroensefalografi, Lewy cisimleri, Nörobilişsel hastalıklar, Nöronal plastisite, Prolaktin, Teşhis-ayırıcı, Transkraniyal manyetik uyarı, Alzheimer's Disease, biomarker, Dementia with Lewy Bodies, Frontotemporal Dementia, long term potentiation, TMS, quantitative EEG, Alzheimer disease, Dementia, Electroencephalography, Frontotemporal demantia, Lewy bodies, Neurocognitive disorders, Neuronal plasticity, Prolactin, Diagnosis-differential, Transcranial magnetic stimulation
- Yıl: 2022
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa
- Enstitü: Cerrahpaşa Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Demans; etkilenen bireylerde ağır işlev kaybına yol açarak, dünya çapında önemli bir sağlık sorunu oluşturmaktadır. Çalışmamızda demans sendromlarının tanısında ve ayırıcı tanısında kolay uygulanabilir, hastalığa özgül ve güvenilirliği yüksek olabilecek biyobelirteçlerden; uzun süreli potansiyalizasyon-benzeri plastisiteyi, kantitatif EEG özelliklerini ve serum prolaktin, oksitosin ve BDNF seviyelerini araştırmayı hedefledik. Gereç ve Yöntem: Araştırmamıza; 26'sı Alzheimer hastalığı (AD), 28'i Lewy Cisimcikli Demans (LCD) ve 15'i Frontotemporal Demans (FTD) tanısı ile izlenen hastalar ve 33'ü bilişsel olarak normal yaşlı kontrol grubu olmak üzere toplam 102 katılımcı dahil edilmiştir. Katılımcıların, serum prolaktin, sT3, sT4, TSH, oksitosin, BDNF düzeyleri; TMS ile istirahat motor eşiği (RMT), Uzun Süreli Potansiyalizasyon Benzeri aktiviteleri (LTP) ve 19 kanallı bilgisayarlı EEG verileri elde edilmiştir. Klinik değerlendirmede klinik veri formu, SMMT, NPI-C, ALBA tarama enstrümanı, Global Yıkım Ölçeği ve Klinik Demans Derecelendirme skorları kullanılmıştır. Bulgular: Serum prolaktin düzeyleri LCD erkeklerde, kontrol grubu erkeklere göre anlamlı derecede düşük (p=0.04), AD grubu kadınlarda, post-hoc analizde kontrol ve FTD grubu kadınlara göre yüksek belirlendi (sırasıyla p=0.03, p=0.03). Serum sT3 düzeyleri ve sT3/sT4 oranı LCD'de tüm gruplara göre anlamlı olarak düşük saptandı. (sırasıyla p=0.004, p=0.002). Ek olarak FTD'de serum sT3 düzeyleri kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde düşük bulundu (p=0.01). Serum oksitosin ve BDNF seviyelerinde anlamlı bir farklılık belirlenmedi (p>0.05). TMS'den elde edilen RMT ve LTP benzeri aktiviteler ise AD ve LCD'de kontrole göre anlamlı olarak düşük bulundu. QEEG sonuçlarında LCD'de teta ritmi mutlak gücünün tüm kortikal bölgelerde, tüm gruplara göre anlamlı düzeyde yüksek olduğu belirlendi (p<0.001). Alfa ve beta ritimlerinin teta ve delta ritimlerine spektral oranı LCD'de tüm bölgelerde kontrollere ve FTD'ye göre anlamlı olarak azalmıştı (p<0.001). Bu oran, AD'de parietal ve temporal bölgelerde (parietal p=0.03, temporal p=0.02); FTD'de ise temporal bölgede kontrol grubuna göre anlamlı olarak azalmıştı (p=0.04). Alfa reaktivite indeksi, post-hoc analizde oksipital bölgede LCD ve AD'de, LCD'de daha fazla olmak üzere, kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde artmıştı (p=0,01 ve 0,03). Sonuç: LCD, incelediğimiz alanlarda diğer demanslardan farklı bir patofizyolojik görünüme sahipti. Bu hastalarda, olasılıkla diensefalik yapılardan köken alan işlev bozukluğu sebebiyle hastalığın erken dönemlerinden itibaren hem nöroendokrin hem de elektrofizyolojik değişiklikler meydana gelmekteydi. AD'de ise kortikal seviyede ve daha lokalize değişikliklerin olduğu, bu patolojinin hastalık ilerledikçe tüm kortekse yayıldığı düşünülmüştür. FTD'de görülen dejeneratif süreç hastalığın orta evrelerinde dahi çok daha sınırlı bir kortikal tutulum ile seyretmekteydi. Bu grubun sağlıklılardan nöroendokrin ve nörofizyolojik özellikleri ile anlamlı düzeyde farklılaşmaması dikkat çekicidir.
Özet (Çeviri)
Objective: Dementia causes severe functional loss in affected individuals and constitutes an important health problem worldwide. In our study, we aimed to investigate the role of several easily measurable potential biomarkers in the differential diagnosis of dementia syndromes: long-term potentiation-like plasticity, quantitative EEG characteristics, and serum prolactin, oxytocin and BDNF levels. Method: A total of 102 participants; 26 subjects including patients with Alzheimer's disease (AD), 28 subjects Lewy Body Dementia (LBD) and 15 subjects Frontotemporal Dementia (FTD) and 33 elderly subjects with normal cognition were enrolled. Participants' serum prolactin, fT3, fT4, TSH, oxytocin, BDNF levels; Resting Motor Thresholds (RMT), Long Term Potentialization-like activities (LTP) acquired by TMS, and 19-channel computerized EEGs were obtained. Clinical features were evaluated by a clinical interview form, SMMT, NPI-C, ALBA screening instrument, Global Deterioration Scale and Clinical Dementia Rating Scale. Results: Serum prolactin levels were found to be significantly lower in male LBD patients compared to male controls (p=0.04). Prolactin was also higher in female AD patients compared to female controls and FTD (p=0.03, p=0.03) in the post-hoc analysis. Serum fT3 levels and fT3/fT4 ratio were significantly lower in the LBD group compared to other groups (p=0.004, p=0.002). Also, serum fT3 levels in the FTD group were significantly lower than controls (p=0.01). There was no significant difference between the groups in oxytocin and BDNF serum levels. RMTs and LTP-like activities were significantly lower in the AD and LBD compared to controls. Power spectral analyses of EEG data revealed that mean absolute power of theta rhythm was significantly higher in patients with LBD compared to other groups at all cortical regions (p<0.001). Spectral ratios of alpha and beta to theta and delta rhythms were significantly lower in patients with LBD compared to controls and patients with FTD at all regions (p<0.001). This ratio was significantly lower in patients with AD at parietal and temporal regions (parietal p=0.03, temporal p=0.02); and in patients with FTD at temporal regions (p=0.04) compared to controls . In the post-hoc analyses, alpha reactivity indices at occipital regions were found to be significantly increased in patients with LBD and AD compared to controls, more profoundly in the LBD group (p=0.01 and 0.03). Conclusion: LBD had a distinct pathophysiological profile compared to other dementia subtypes. Neuroendocrine and electrophysiological changes were more prominent in this dementia, probably even at earlier stages, most likely due to involvement of the diencephalic structures. In AD, the alterations were more limited and were probably of cortical origin, and these may spread to entire cortex as the disease progresses. In FTD, the alterations were even more limited, which indicate that only specific cortical regions were involved by the neurodegenerative process, even at middle stages of the disease. Notably, patients with FTD did not differ significantly from healthy controls in terms of both neuroendocrine and neurophysiological features.
Benzer Tezler
- Diferansiyel demans teşhisi için biyomimetik derin öğrenme: EEG tabanlı analiz için purkinje hücre modeli ilhamlı bir sinir katmanı
Biomimetic deep learning for differential dementia diagnosis: A purkinje cell model inspired neural layer for EEG-based analysis
SHAFIQ MOHAMED ISMAIL
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolKonya Teknik ÜniversitesiYazılım Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BURAK YILMAZ
- Demans alt tipleri ile sarkopeni ilişkisinin araştırılması
Investigation of the relationship between sarcopenia dementia subtypes
BESRA HAZAL YEŞİL GÜREL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
GeriatriDokuz Eylül Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET TURAN IŞIK
- Demans hastalarında kognitif bozukluk ve disfaji ilişkisinin antropometrik ölçümlerle incelenmesi
Investigation of the relationship between cognitive impairmentand dysphagia in patients with dementia using anthropometricmeasurements
TÜLİN ÇOBANOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Beslenme ve DiyetetikMalatya Turgut Özal ÜniversitesiAnatomi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HIDIR PEKMEZ
- Analysis of the genetic overlap between dementia and psychiatric disorders using statistical genetics tools
İstatistiksel genetik araçları kullanarak demans ve psikiyatrik bozukluklar arasındaki genetik örtüşmenin analizi
GÜNEŞ ŞAYAN CAN
Doktora
İngilizce
2026
PsikiyatriDokuz Eylül ÜniversitesiGenom Bilimleri ve Moleküler Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YAVUZ OKTAY
- Transkranyal manyetik uyarımın frontotemporal lobar demansın izole semptomları üzerine etkilerinin araştırılması
The research on the effects of transcranial magnetic stimulation on isolating of symtoms of frontotemporal dementia
GÜVEN TOPRAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Nörolojiİstanbul Medipol ÜniversitesiSinir Bilim Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. LÜTFÜ HANOĞLU