Derin öğrenme yöntemleri ile elektrik fiyat tahmini: Türkiye gün öncesi elektrik piyasası uygulaması
Electricity price forecast by deep learning methods: An application in the day-ahead electricity market of Turkey
- Tez No: 747499
- Danışmanlar: PROF. DR. MUSTAFA ERDİNÇ TELATAR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Derin öğrenme, Elektrik, Elektrik piyasası, Elektrik sektörü, Enerji fiyatları, Fiyat tahmini, Tahmin, Tahmin yöntemleri, Deep learning, Electricity, Electric market, Electricity sector, Energy prices, Price ferecasting, Estimation, Estimation methods
- Yıl: 2022
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Okan Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İşletme Analitiği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Türkiye gün öncesi elektrik piyasasında, sonraki 24 saatlik piyasa takas fiyatlarını (PTF) tutarlı bir şekilde tahmin etmek için, çeşitli derin öğrenme yöntemlerini analiz etmeyi amaçlamaktadır. Bu amaçla,“öz-dikkat katmanlı dönüştürücü kodlayıcı-çözücü model”ve ayrıca on iki tane de“RNN tabanlı model”oluşturulmuştur. Çalışmada, 2017-2021 dönemi için EPİAŞ Şeffaflık Platformu'ndan sağlanan saatlik üretim, tüketim ve piyasa takas fiyatı verileri kullanılmıştır. Bahsi geçen dönem ve veri için öz-dikkat katmanlı dönüştürücü kodlayıcı-çözücü ağ modeli elektrik fiyatlarını yüksek tutarlılıkla tahmin etmiştir. Bu model veride kullanılan COVID-19 kukla özelliği sayesinde, veride gruplama yaparak, normal dönem ve COVID-19 dönemini ayrı ayrı öğrenerek, dönemsel tahminlerde de yüksek tutarlılık elde etmiştir. Oluşturulan öz-dikkat katmanlı dönüştürücü kodlayıcı-çözücü modelin ne kadar başarılı olduğunu test etmek için, on iki tane RNN (Tekrarlayan Sinir Ağı) tabanlı model, aynı veri seti ile ayrıca test edilmiştir. Çalışmada oluşturulmuş RNN tabanlı modeller fiyatları başarılı bir şekilde tahmin etse de bu modellerden hiçbiri öz-dikkat katmanlı dönüştürücü kodlayıcı-çözücü modelin tahmin gücüne ulaşamamıştır. Diğer yandan, öz-dikkat katmanlı dönüştürücü kodlayıcı-çözücü modelin, elektrik fiyatlarının tahmininde ilk kez kullanılması ise bu çalışmanın alana en önemli katkısı olmuştur.
Özet (Çeviri)
This study aims to analyze various deep learning methods to accurately predict the next 24-hour market clearing prices in the Turkish day-ahead electricity market with deep learning methods. For this purpose, a transformer encoder-decoder with self-attention model and twelve RNN-based models are designed to predict electricity price. In the study, hourly production, consumption, and market clearing price data provided by EPİAŞ Transparency Platform for the period 2017-2021 are used. For the given period and data, the transformer encoder-decoder with self-attention model predicted electricity prices with high accuracy. Through the COVID-19 dummy feature used in the analysis, the model has achieved high accuracy in periodic prediction by grouping the data, learning the normal period and the COVID-19 period separately. To test the success of transformer encoder-decoder with self-attention model, twelve RNN (Recurrent Neural Network) based models were also tested with the same dataset. Although the RNN-based models created in the study successfully predicted prices, none of these models could reach the predictive power of the transformer encoder-decoder with self-attention model. The use of the transformer encoder-decoder with self-attention model for the first time in the prediction of electricity prices is the main contribution of this study to the field.
Benzer Tezler
- Essays on electricity price modeling and forecasting
Elektrik fiyatlarının modellenmesi ve tahmini üzerine makaleler
UMUT UĞURLU
Doktora
İngilizce
2019
İşletmeİstanbul Teknik Üniversitesiİşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OKTAY TAŞ
- Türkiye elektrik piyasasında istatistiksel yöntem ve makine öğrenmesi algoritmaları kullanılarak kısa vadeli gün öncesi elektrik fiyatı tahmini için hibrit bir yaklaşım
A hybrid approach short-term day-ahead electricity price forecasting in the turkish power market using statistical method and machine learning algorithms
CEMRE NUR GÜNGÖR
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Enerjiİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞULE ITIR SATOĞLU
- Predictive modelling of Türkiye's electricity prices: Evaluating machine learning approaches and key impact factors
Türkiye elektrik fiyatının tahmin modellemesi: Makine öğrenme yaklaşımlarının ve temel etki faktörlerinin değerlendirilmesi
BURAK KURUBACAKOĞLU
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
EnerjiBahçeşehir ÜniversitesiBüyük Veri Analitiği ve Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İSMAİL DURU
- Cross-market analysis of deep learning models for electricity price forecasting
Elektrik fiyat tahmini için derin öğrenme modellerinin piyasalar arası analizi
ÇAĞATAY BERKE BOZLAK
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolYıldız Teknik ÜniversitesiKontrol ve Otomasyon Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ CLAUDIA FERNANDA YAŞAR
- The empirical analysis of international climate policies for energy decisions
Uluslararası iklim politikalarının enerji kararları için ampirik analizi
MUHAMMED MÜCAHİT DENK
Doktora
İngilizce
2025
EnerjiKoç ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği ve Operasyon Yönetimi
PROF. DR. CEYDA OĞUZ