Aşı tereddüdü ölçeği'nin Türk toplumunda geçerlik ve güvenirlik çalışması
Validity and reliability study of the vaccine hesitancy scale in Turkish society
- Tez No: 750434
- Danışmanlar: PROF. DR. SÜHEYLA ALTUĞ ÖZSOY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Halk Sağlığı, Hemşirelik, Public Health, Nursing
- Anahtar Kelimeler: aşı reddi, aşı tereddütü, geçerlik, güvenilirlik, Aşı tereddüdü, Aşılama, Aşılar, Güvenilirlik ve geçerlilik, Türk toplumu, Ölçekler, vaccine rejection, vaccine hesitancy, validity, reliability, Vaccination refusal, Vaccine hesitation, Vaccination, Vaccines, Reproducibility of results, Turkish society, Scales
- Yıl: 2022
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Halk Sağlığı Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Aşı Tereddütü Ölçeği'nin Türk Toplumunda Geçerlik ve Güvenilirlik Çalışması Amaç: Bu çalışmada Dünya Sağlık Örgütü Aşı Tereddütü Çalışma Grubu'nun 2014 yılında geliştirdiği Aşı Tereddütü Ölçeği'nin (Vaccine Hesitancy Scale) Türkçe geçerli ve güvenilir olup olmadığını belirlemek için gereken çözümlemelerin yapılarak annelerin çocukluk döneminde yaptırılan aşılara yönelik tereddüt ve ret durumunu öğrenmek hedeflenmektedir. Yöntem: Bu araştırma tanımlayıcı-metodolojik şekilde olup, Manisa ili Yunusemre ilçesinde bulunan 2 aile sağlığı merkezinde Nisan 2021- Ocak 2022 tarihleri arasında yürütülmüştür. Aşı Tereddütü Ölçeği yüz yüze görüşme yöntemi ile aile sağlığı merkezlerine başvuran 7-24 aylık bebeği olan 270 anneye uygulanmıştır. Araştırmada ölçek geçerliğinin incelenmesinde dil geçerliği, kapsam geçerliği, yordama geçerliği ve yapı geçerliğinden yararlanılmıştır. Güvenirliğin incelenmesinde ise madde analizi, iç tutarlılık ve ölçmenin standart hatası hesaplanmıştır. Bulgular: Aşı Tereddütü Ölçeği'nin dil uyarlaması araştırmacı ve danışmanı tarafından yapılmıştır. Kapsam geçerliği analizlerinde ölçek maddeleri için kendi alanında uzman 10 kişiden alınan fikirlere göre Kapsam Geçerlik İndeksi (KGI) değeri 0.96 bulunmuştur. Anne yaşı, annenin öğrenim durumu, annenin mesleği, gelir düzeyi, aşıların koruyuculuğuna olan inanç, aşılar hakkında duyulan olumsuz bilgiler sonrası aşı yaptırma, aşı tereddütü varlığı, aşı reddi varlığı parametreleri ile ölçek puan ortalaması arasında anlamlı bir bağlantı vardır (p<0.001). Yani bu parametreler aşı tereddütünü etkilemiştir. Çocuk sayısı, bebeğin kaç aylık olduğu, bebeğin cinsiyeti ve alerjik durumu parametreleri ile ölçek puan ortalaması arasında anlamlı bir bağlantı yoktur (p>0.001). Bu parametreler aşı tereddütü durumunu etkilememiştir. Doğrulayıcı faktör analizinden önce örneklem boyutu hesaplanmıştır. KMO değeri 0.841 bulunmuştur. Bulunan bu değer örneklem boyutunun yeterli olduğunu göstermektedir. DFA neticesinde ölçeğin 9. maddesinin istatisitiksel açıdan faktör analizine bir katkı sağlamadığı görülmüş ve bu madde çıkarılmıştır. Madde 9 ölçekten çıkarıldıktan sonra bütün maddelere ait yol katsayıları istatistiksel açıdan anlamlı bulunmuştur (p<0,05). Model uyum değerleri CMIN/DF=3,437, GFI=0,934, CFI=0,951, IFI=0,952, TLI=0,927, RMSEA=0,095, SRMR=0,059 olarak elde edilmiştir. Ayrıca ölçek puanına etki eden parametrelerin belirlenmesi için Lineer Regresyon Analizi yapılmıştır. Kurulan lineer regresyon modeli anlamlıdır (F=9,829, p<0,001). İç tutarlılık analizlerinde ölçek genelinin cronbach alpha değeri 0.751 bulunmuştur. Madde toplam korelasyonu incelendiğinde ise korelasyon katsayıları .099 ile .638 aralığında elde edilmiştir. Ölçeğin standart hatası 0.16, çarpıklık katsayısı -0.108, diklik katsayısı 0.254 bulunmuştur. Bulunan neticeler ölçeğin geçerli ve güvenilir olduğunu göstermektedir. Sonuçlar: Aşı Tereddütü Ölçeği yapılan analizler neticesinde geçerli ve güvenilir bulunmuştur. Aşı tereddütü ve reddine yönelik görüşlerin anne yaşı, annenin öğrenim durumu, annenin mesleği, gelir düzeyi, aşıların koruyuculuğuna olan inanç, aşılar hakkında duyulan olumsuz bilgiler sonrası aşı yaptırma, aşı tereddütü varlığı, aşı reddi varlığı parametrelerinden etkilendiği görülmüştür. Çocuk sayısı, bebeğin kaç aylık olduğu, bebeğin cinsiyeti ve alerjik durumu parametrelerinin aşı tereddütü ve reddine yönelik fikirleri etkilemediği anlaşılmıştır. Öneriler: Geçerli ve güvenilir bulunan ölçeğin daha geniş örnekleme ve farklı kültürel özellikler taşıyan gruplara yapılması önerilebilir.
Özet (Çeviri)
Validity and Reliability Study of the Vaccine Hesitancy Scale in Turkish Society Objective: In this study, the necessary analyzes were made to determine whether the Vaccine Hesitancy Scale, developed by the World Health Organization Vaccine Hesitancy Working Group in 2014, is valid and reliable in Turkish, and the views of mothers on vaccine hesitancy and rejection against childhood vaccines were made. It is aimed to learn. In the study, language validity, content validity, predictive validity and construct validity were used to evaluate the validity of the scale. In the evaluation of reliability, internal consistency coefficient, item analysis and standard error of measurement were calculated. Method: This research has a descriptive-methodological design and was conducted in 2 family health centers in Yunusemre district of Manisa province between April 2021 and January 2022. Vaccine Hesitancy Scale, whose validity and reliability analyzes were performed, was applied to 270 mothers with 7-24 month old babies who applied to family health centers with face-to-face interview technique. In the study, language validity, content validity, predictive validity and construct validity were used to evaluate the validity of the scale. In the evaluation of reliability, internal consistency coefficient, item analysis and standard error of measurement were calculated. Results: The language adaptation of the Vaccine Hesitancy Scale was made by the researcher and his advisor. In the content validity analysis, the content validity index (CGI) value was found to be 0.96 according to the opinions of 10 experts in the field for the scale items. There is a significant relationship between the variables of maternal age, mother's education level, mother's occupation, income level, belief in the protection of vaccines, getting vaccinated after negative information about vaccines, presence of vaccine hesitancy, presence of vaccine refusal and the scale mean score (p<0.001). In other words, these variables affected the vaccine hesitation status. There was no significant relationship between the number of children, the age of the baby, the gender of the baby and the allergic status variables and the mean score of the scale (p>0.001). These variables did not affect the vaccine hesitation status. Since there was no scale sub-dimension in the construct validity analysis, a single factor confirmatory factor analysis was performed. Sample adequacy was calculated before confirmatory factor analysis. The KMO value was found to be 0.841. This value shows that the sample adequacy is very good. As a result of CFA, it was observed that the 9th item of the scale did not contribute to the factor analysis statistically, and this item was removed. After item 9 was removed from the scale, the path coefficients of all items were found to be statistically significant (p<0.05). Model fit values were obtained as CMIN/DF=3.437, GFI=0.934, CFI=0.951, IFI=0.952, TLI=0.927, RMSEA=0.095, SRMR=0.059. In addition, Linear Regression Analysis was performed to determine the factors affecting the scale score. linear regression model established was found to be statistically significant (F=9,829, p<0.001). In the internal consistency analysis, the cronbach alpha value of the overall scale was found to be 0.751. When the item-total correlation coefficients were examined, the item-total correlation coefficients were obtained between .099 and .638. The standard error of the scale was 0.16, the skewness coefficient was -0.108, and the steepness coefficient was 0.254. The results show that the scale is valid and reliable. Conclusions: The Vaccine Hesitancy Scale was found to be valid and reliable as a result of the analysis. It has been observed that the views on vaccine hesitancy and rejection are affected by the variables of maternal age, mother's education level, mother's occupation, income level, belief in the protection of vaccines, getting vaccinated after negative information about vaccines, presence of vaccine hesitancy, presence of vaccine refusal. It was understood that the variables of the number of children, the age of the baby, the gender of the baby and the allergic status did not affect the views on vaccine hesitancy and refusal. Recommendations: It can be suggested that the scale, which is found to be valid and reliable, should be applied to larger sampling and groups with different cultural characteristics.
Benzer Tezler
- Çocukluk çağı aşılarına ilişkin Ebeveyn Tutumları Ölçeği'nin geçerlilik ve güvenilirlik çalışması
The validity and reliability study of the parental attitudes scale about childhood vaccines
EMİNE BAŞ
Doktora
Türkçe
2021
HemşirelikGaziantep ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEYNEP GÜNGÖRMÜŞ
- Aşı Tereddüdü Ölçeğinin Türkçeye uyarlanması: Güvenirlik ve geçerlik çalışması
Adaptation of the Vaccine Hesitancy Scale to Turkish: Validity and reliability study
KÜBRA TEMEL ASLAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Aile HekimliğiMarmara ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEMNUNE ÇİĞDEM APAYDIN KAYA
- Çocukluk aşıları hakkında ebeveyn tutumları ölçeği ve aşı tereddüdü ölçeği'nin Türkçe geçerlilik güvenirlik çalışması
Parent attitudes about childhood vaccines and validity and reliability of Turkish version of the vaccine hesitancy scale
EMİNE NURDAN CEYHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
HemşirelikSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BERNA EREN FİDANCI
- Tokat il merkezindeki beş yaş altı çocukların ebeveynlerinde aşı tereddüdü reddi ve ilişkili faktörler
Vaccination hesitancy, refusal and related factors in parents of children under five in the city center of Tokat
GONCA SOYSAL
- Anne adaylarına verilen çocukluk çağı aşılarına yönelik eğitimin aşı tereddüdü ve aşı okuryazarlığına etkisi: randomize kontrollü deneysel çalışma
The effect of training on childhood vaccines given to expectant mothers on vaccine hesitation and vaccine literacy: a randomised controlled experimental study
EDA NUR MUHAFİZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
HemşirelikVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET BULDUK