Geri Dön

Return prediction in Turkish stock market via machine learning

Makine öğrenmesi ile Türk hisse senetleri piyasasında getiri tahmini

  1. Tez No: 758813
  2. Yazar: SELEN BABAYAKALI
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMRAH AHİ
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Bilim ve Teknoloji, Mühendislik Bilimleri, Maliye, Science and Technology, Engineering Sciences, Finance
  6. Anahtar Kelimeler: Borsa İstanbul, Getiri tahmin edilebilirliği, Hisse senetleri, Makine öğrenmesi, İstanbul Stock Exchange, Return predictability, Stocks, Machine learning
  7. Yıl: 2022
  8. Dil: İngilizce
  9. Üniversite: Özyeğin Üniversitesi
  10. Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Finans Mühendisliği ve Risk Yönetimi Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Finans Mühendisliği ve Risk Yönetimi Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışmada, İstanbul Menkul Kıymetler Borsası'nda (Borsa İstanbul) işlem gören Türk hisse senetlerinin hisse senedi getirilerini tahmin etmek için makine öğrenimi yöntemleri karşılaştırılmıştır. Ana makine öğrenimi modeli olarak Enstrümanlı Temel Bileşen Analizini (IPCA) ve kıyaslama modeli olarak Fama-French Faktör Modelini kullanılmıştır. IPCA modeli, model içinde tahmin edilen gözlemlenebilir stok düzeyi ve firma düzeyi özellikleri ve gizli ortak faktörlere dayalı olarak stok düzeyinde beklenen getirileri üretir. Modelde stok düzeyi özellikleri faktör betalarını, yani hisse senedi getirilerinin gizli ortak faktörlerle kovaryanslarını belirler. Hisse senedi tahmini karşılaştırmalı analizi için 3 ila 5 faktör Fama-French modelleri kullanılmıştır. IPCA modelinde 3 ila 6 faktör kullanılmış ve 10 karakteristik kullanır. Örneklem, BIST TUM Endeksindeki tüm hisse senetlerini kapsıyor ve örnekleme dönemi, 2010 ile 2022 arasındaki tahminleri içeriyor. Borsa İstanbul BIST TUM Endeksi'nde yer alan 252 firmanın panel verilerini kullanarak IPCA ve Fama-French modellerinin karşılaştırmalı performansları analiz edilmiştir. Daha spesifik olarak, her bir hisse senedinin gerçekleşen ve tahmin edilen seri getirilerini karşılaştırarak modellerin örnek içi ve örnek dışı performanslarına bakılmıştır. IPCA modelinin, örnek R-kare düzeylerinden ve getiri tahminleri ile gerçekleşen getirilerin korelasyonundan önemli ölçüde daha yüksek elde ederek Fama-French modelinden önemli ölçüde daha iyi performans gösterdiğini bulunmuştur. Fama-French ve IPCA modelleri arasındaki performans farkı, ABD borsası için (Kelly, Pruitt and Su 2018) sonuçlarına kıyasla Türkiye borsasında daha belirgindir. Bu nedenle, sonuçlarım, makine öğrenimi tekniklerine dayalı varlık fiyatlandırma modellerinin kullanımının gelişmekte olan ülke borsalarında daha iyi sonuçlar sağlayabileceğini ima ediyor.

Özet (Çeviri)

In this study I compare machine learning methods for predicting the stock returns of individual Turkish stocks listed in the Istanbul Stock Exchange (Borsa Istanbul). As the main machine learning model I use the Instrumented Principal Component Analysis (IPCA) and as a benchmark model I use Fama-French Factor Model. The IPCA model generates the stock-level expected returns based on observable stock-level and firm-level characteristics and latent common factors estimated within the model. Within the model stock-level characteristics determine the factor betas, namely the covariances of stock returns with the latent common factors. I estimate versions of the benchmark Fama-French models between 3 to 5 factors. The versions of the IPCA models use between 3 and 6 factors and use 10 characteristics. The sample covers all stocks in the XUTUM Index and the sample period includes forecasts between 2010 and 2022. Using a panel data of 252 firms listed in the Borsa Istanbul XUTUM Index and I analyze the comparative performance of the IPCA and Fama-French models. More specifically, I look at the in sample and out of sample performances of the models by comparing the realized and predicted series of returns for each individual stock. I find that the IPCA model significantly outperforms the Fama-French model by obtaining significantly higher out of sample R-squared levels and correlation of return forecasts and realized returns. The performance difference between Fama-French and IPCA models is more pronounced in the Turkish stock market compared to results of (Kelly, Pruitt and Su 2018) for the US stock market. Therefore, my results imply that the use of asset pricing models based on machine learning techniques may provide better results in emerging stock markets.

Benzer Tezler

  1. Network analysis of co-search-based investor attention on stock prices

    Ortak arama tabanlı yatırımcı dikkatinin hisse senedi fiyatları üzerindeki ağ analizi

    MÜGE ÖZDEMİR

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2025

    İşletmeİstanbul Teknik Üniversitesi

    İşletme Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. OKTAY TAŞ

  2. A stress testıng framework for the Turkısh bankıng sector: an augmented approach

    Türk bankacılık sektörü için bir stres testi çerçevesi: Bir genişletilmiş yaklaşım

    BAHADIR ÇAKMAK

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2014

    EkonomiOrta Doğu Teknik Üniversitesi

    İktisat Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. NADİR ÖCAL

  3. Kredi kartları riskleri ve güvenlik önlemlerinin sigortacılık açısından incelenmesi

    Research on the risks of credit cards and security implementations in the view of insurance

    AYŞEGÜL BÖLÜKBAŞI

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1995

    BankacılıkMarmara Üniversitesi

    DOÇ.DR. ÖMÜR Ş. BABAOĞLU

  4. Forecasting stock market return using artificial neural networks

    Hisse senedi getirisinin yapay sinir ağları ile tahmini

    VOLKAN DOĞAN

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2006

    Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolBoğaziçi Üniversitesi

    Sistem ve Kontrol Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    PROF.DR. FİKRET GÜRGEN