Şayim Şavaev'in“Bilal Nazim”romanı örneğinde Yeni Uygur Türkçesinde zarf-fiiller
“The gerundiums in New Uighur Turkish in Şayim Şavaevs novel example”Bilal Nazim
- Tez No: 767199
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ADEM YELOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Dilbilim, Türk Dili ve Edebiyatı, Linguistics, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Dil bilgisi, Dil bilgisi-eylem, Dil bilgisi-zarf, Dil bilim, Edebi eserler, Türk lehçeleri, Uygur edebiyatı, Uygurca, Uygurlar, Şavaev, Şayim, Grammar, Grammar-verb, Grammar-adverb, Linguistics, Literary works, Turkish dialects, Uighur literature, Uighur language, Uighurs, Şavaev, Şayim
- Yıl: 2022
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Şayim Şavaev'in“Bilal Nazim”adlı eserinde yer alan zarf-fiiller üzerine yapılan bir incelemedir. Çalışmada ilk olarak Kazakistan'da yaşayan Uygur Türk'ü Şayim Şavaev'in ve romanın asıl kahramanı olan Bilal Nazim'in hayatı hakkında bilgi verilmiştir. Çevirisi yapılan romanda, Uygur Türklerinin 1800'lü yıllarda yaşadıklarının anlatılması ve tarihi bir roman olması sebebiyle de Türk dünyasına kazandırılmak istenilmiştir. Bu tezde, Türk dilinin Güneydoğu grubunda yer alan Yeni Uygur Türkçesi ile Güneybatı grubunda yer alan Türkiye Türkçesinde kullanılan zarf-fiil eklerinin araştırmacılar tarafından yapılan tanımlarına yer verilmiştir. Şayim Şavaev'in“Bilal Nazim”adlı roman transkript edilerek Türkiye Türkçesine de aktarılmıştır. Eserde yer alan 45 bölüm fişleme yöntemiyle Yeni Uygur Türkçesinde kullanılan zarf-fiiller belirlenmiştir. Çalışmada, tespit edilebilen zarf-fiiller için her bir ek ile ilgili 5 örnek hem transkript edilen hem de Türkiye Türkçesine çevrilen metinden verilmeye çalışılmıştır. Zarf-fiil eklerinin yer aldığı cümlelerde üstlendikleri görevleri, yapıları ve yer yer tarihsel gelişimleri hakkında bilgi verilmiştir. Yeni Uygur Türkçesinde zengin bir kullanıma sahip olan zarf-fiil ekleri ile ilgili yapılan çalışmalar günümüzde oldukça sınırlıdır, bu çalışma ile“Bilal Nazim”adlı romanda belirlenen zarf-fiil ekleriyle katkı sağlamak hedeflenmiştir.
Özet (Çeviri)
This is a study on the gerunds in the work entitled“Bilal Nazim”written by Şayim Şavaev. As the first step, information about Bilal Nazim, the protagonist of the work, as well as Şayim Şavaev, one of the major authors in Kazakh literature, has been given. A historical novel focusing on the experiences of the Uyghur Turks in the 1800s, the work has been translated into Turkish. Definitions of gerund suffixes in New Uyghur Turkish, included in Southeast part of Turkish language, and Turkey Turkish in Southwest part, made by the researchers have been provided.“Bilal Nazim”by Şayim Şavaev has been transcribed and translated into Turkey Turkish. The gerund suffixes in the 45 chapters of the work have been determined. In the study, five examples from the transcribed text as well as the translated text have been given for the gerunds determined. The functions of gerunds in the sentences, their structures and historical transformation have been discussed. Studies concerning gerund suffixes, widely used in New Uyghur Turkish, are relatively limited. This study aims to make contribution to this field with reference to gerund suffixes determined in“Bilal Nazim”.
Benzer Tezler
- Karaçay-Balkarcada çokluk ve iyelik çekimi
Plurals and possessives in Karachay-Balkar
SÜMEYYE ELİBOL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DilbilimHacettepe ÜniversitesiÇağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MELİKE ÜZÜM
PROF. DR. NURETTİN DEMİR
- Sayım ile elde edilen bağımlı değişkende gözlenemeyen heterojenliğin latent sınıf poisson regresyonu kullanılarak modellenmesi
Modeling unobservable heterogeneity using latent class poisson regression in the dependent variable obtained by counting
NUR AYCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
ZiraatVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiZootekni Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDULLAH YEŞİLOVA
- Gama kameranın hassasiyet ve sayım veriminin silindirik kaynak geometrisinde incelenmesi
Investigation on the sensitivity and the counting efficiency of a gamma camera in cylindrical source geometry
RUKİYE ÇAKIR HALİLOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Radyoloji ve Nükleer TıpDokuz Eylül ÜniversitesiMedikal Fizik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZLEM KARADENİZ
PROF. DR. HATİCE DURAK
- Esnaf sayım defterlerine göre 19. yüzyıl sonlarında İstanbul Şekerci esnafı
Accordi̇ng to the inventory books of arti̇san, condy arti̇sans in istanbul in the late 19th century
SEDA GÜMÜŞTAŞ
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
TarihTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SAMETTİN BAŞOL
- Nüfus sayım politikaları bağlamında Kosova'da Türk toplumunun kültürel, sosyal ve siyasi yaşamı
Cultural, social and political life of Turkish community in Kosovo in the context of census policies
DİLEK SUROY
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Uluslararası İlişkilerİstanbul ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURCAN ÖZGÜR BAKLACIOĞLU