Çekingen kişilik inançları ve çocukluk çağında deneyimlenen duygusal ihmal arasındaki ilişkide yetişkin kaygılı ve kaçıngan bağlanma türlerinin aracı rolü
The mediating role of adult anxious and avoidant attachment in the relationship between avoidant personality beliefs and childhood emotional neglect
- Tez No: 775777
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESRA SAVAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Işık Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: 127
Özet
Çocukluk çağında deneyimlenen ihmal ve istismar, nesilden nesle aktarılabilir ve ilerleyen dönemlerde farklı psikolojik problemlerin gelişimine zemin hazırlayabilir. Ancak literatür incelendiğinde, istismar ve ihmalin özellikle duygusal türünün incelendiği araştırmaların yetersiz olduğu gözlenmiştir. Araştırmanın amacı, çocukluk çağındaki duygusal ihmal yaşantısı ve çekingen kişilik inançları arasındaki ilişkide, yetişkin kaygılı ve kaçıngan bağlanma türlerinin aracı rolünü incelemektedir. Yaşları 18-65 yaş arasında değişen 393 katılımcı (O = 33.24, SS = 11.72) araştırmaya katılım sağlamıştır. Veriler, Kişilik İnançları Ölçeği (KİÖ), Çocukluk Çağı Ruhsal Travma Ölçeği (CTQ-33) ve Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri-II (YİYE-II) aracılığı ile çevrimiçi olarak toplanmıştır. Analiz sonuçları, duygusal ihmal ve istismar, fiziksel ihmal ve aşırı koruma-kontrol ile çekingen kişilik inançları ve yetişkin güvensiz bağlanma stilleri arasında anlamlı ve pozitif yönlü korelasyon bulunduğunu göstermektedir. Fiziksel ve cinsel istismar ile negatif yönlü ve istatistiksel olarak anlamsız ilişkiler saptanmıştır. Çoklu regresyon sonuçları, çocukluk çağı olumsuz yaşantılarından duygusal istismar ve ebeveynin aşırı koruma-kontrol davranışının çekingen kişilik inançları üzerinde pozitif yönde yordayıcı etkisi bulunduğunu göstermektedir. Benzer şekilde, güvensiz bağlanma stillerinin her ikisinin de çekingen kişilik inançları üzerinde yordayıcılık etkisine sahip olduğu bulgulamıştır. Diğer alt boyutlarla karşılaştırıldığında, özellikle duygusal istismarın ve kaygılı bağlanma stilinin etkilerinin ön planda olduğu belirlenmiştir. Kaygılı bağlanma ve duygusal istismar arasında stepwise metodu kullanılarak yapılan regresyon analizi, romantik ilişkilerdeki kaygılı bağlanmanın çekingen kişilik inançları üzerinde çocukluk çağında duygusal olarak ihmal edilmeye kıyasla, daha etkili olduğunu göstermektedir. Paralel aracılık modeli sonuçları, erken dönemde maruz kalınan duygusal ihmalin, çekingen kişilik inançları üzerindeki yordayıcılık etkisinin erişkinlik dönemi kaygılı bağlanma stili üzerinden sağlandığını göstermektedir. Çoklu regresyon analizi sonucunda, duygusal ihmalin çekingen kişilik inançlarını üzerinde yordayıcılık etkisinin olmadığı saptanmıştır. Bu nedenle çocukluk çağı ruhsal yaşantıları ile alternatif bir model kurulmuştur. Alternatif model de özellikle kaygılı bağlanma üzerinden giden ilişkilerin anlamlı olduğunu saptamıştır. Araştırmanın bulguları, mevcut literatür ışığında tartışılmış ve gelecek araştırmalara, klinisyenlere ve ailelere önerilerde bulunulmuştur.
Özet (Çeviri)
Childhood neglect and abuse can be passed through generations and can create a base for different psychological problems in later phases of one's life. However, inadequate amount of research on emotional abuse and neglect has been observed. The purpose of this study was to research the mediating role of adult anxious and avoidant attachment styles in the relationship between childhood emotional neglect and avoidant personality beliefs. 393 participants aged between 18-65 (M = 33.24, SD = 11.72) participated to the research as volunteers. Personality Belief Questionnaire (PBQ), Childhood Trauma Questionnaire (CTQ-33) and Experiences in Close Relationship-Revised (ECR-R) were used in online settings to collect the data. Meaningful and positive correlations were observed between emotional neglect, emotional abuse, physical neglect, and overprotection- overcontol with avoidant personality beliefs and adult insecure attachment styles. Relationships with physical and sexual abuse were negatively correlated or were not significant. Multiple regression results showed that childhood emotional abuse and overprotective-controlling behaviors of the parent predicted avoidant personality beliefs, positively. Similarly, both adult insecure attachment styles positively predicted avoidant personality beliefs. Especially, the effects of emotional abuse and anxious attachment style seem to have a bigger role, compared to the other subdimensions. A stepwise regression analysis between anxious attachment and emotional abuse showed that being anxiously attached in a romantic relationship has a bigger influence on avoidant personality beliefs than abused emotionally in childhood. Parallel mediation results indicated that early experienced emotional neglect positively predicted avoidant personality beliefs through adult anxious attachment style. According to the multiple regression results, emotional neglect did not predict avoidant personality beliefs. Therefore, an alternative model with experiences of childhood trauma was set. In alternative model, anxious attachment path was also significant. Research findings were discussed in the consideration of the present literature, and suggestions for later research, experts and families were presented.
Benzer Tezler
- Okul öncesi çocuklarının çekingenlik davranışları üzerine oyun terapisi uygulamalarının etkisi
The effect of play therapy applications on the shyness of the pre-school children
SELDA KOÇKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Eğitim ve ÖğretimDokuz Eylül ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DİĞDEM MÜGE SİYEZ
YRD. DOÇ. DR. DUYGU ÇETİNGÖZ
- Öğretmenlerden yeni tepki: Sessiz istifa
New reaction from teachers: Quiet resignation
YASEMİN TANIR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimAkdeniz ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TÜRKAN AKSU
- Remisyondaki şizofreni hastalarının obsesif-kompülsif belirtileri, kişilik inançları ve toplumsal işlevsellikleri bakımından incelenmesi
Investigation of obsessive-compulsive symptoms, personality beliefs, and social functioning of patients with schizophrenia in remission
ZEHRA BETÜL KOÇAK GÜRBÜZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
PsikolojiFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GAYE SALTUKOĞLU
UZMAN NEŞE ÜSTÜN
- Hemşirelerin öfke ifade etme ve iletişim biçimleri
The anger expression and communication styles of nurses
SELİME YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
HemşirelikHaliç ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
NECMİYE SABUNCU
PROF. DR. SEVİM BUZLU
- Osmanlı arşiv belgelerine göre işgal döneminde İstanbul (13 Kasım 1918-15 Mart 1920)
The occupation period of istanbul acording to Ottoman archive document (13 Novenber 1918 - 15 March 1920)
ŞEYMA ŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
TarihMarmara ÜniversitesiAtatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. VAHDETTİN ENGİN