Geri Dön

Tip II diyabetlilerde sağlık okuryazarlığı ve glikoz profili arasındaki ilişki

The relationship between health literacy and glycemic profile in type II diabetic patients

PDF İndir

  1. Tez No: 790545
  2. Yazar: AYBÜKE GÖKÇEN ABBAN
  3. Danışmanlar: PROF. DR. NERİMAN İNANÇ
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
  6. Anahtar Kelimeler: Beslenme Alışkanlıkları, Glisemik Kontrol, Sağlık Okuryazarlığı, Tip 2 Diyabet, Beslenme, Diabetes mellitus, Diabetes mellitus-tip 2, Glisemik indeks, Glükoz, Nutritional Habits, Glycemic Control, Health Literacy, Type 2 Diabetes, Nutrition, Diabetes mellitus, Diabetes mellitus-type 2, Glycemic index, Glucose
  7. Yıl: 2023
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Nuh Naci Yazgan Üniversitesi
  10. Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu kesitsel çalışma Muğla'da bir Aile Sağlığı Merkezi'ne başvuran en az bir yıllık Tip 2 Diabetes Mellitus (T2DM) tanılı hastalar arasından randomize seçilen 90 hastanın sağlık okuryazarlığı düzeyleri ile glisemik kontrol durumları arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla yürütüldü. Hastaların sosyodemografik özellikleri ve antropometrik ölçümleri araştırmacı tarafından yüz yüze, biyokimyasal bulguları hasta veri sisteminden elde edildi. Ayrıca Sağlık Okuryazarlığı ölçeği kullanılarak hastaların aldıkları puanlara göre zayıf, orta, iyi ve çok iyi olarak gruplandırıldı. Hastalardan elde edilen sosyodemografik özellikler, antropometrik ölçümler, biyokimyasal bulgular bu gruplamaya göre değerlendirildi. Yaşları 60 (54-62) yıl olan hastaların %52,2'si kadın, %47,8'si erkek, %7,8'i birinci derecede obez, %36,7'si lise mezunu ve %5,56'nın sağlık okuryazarlık düzeyi zayıf, %53,33'nin ise çok iyi idi. Sağlık okuryazarlığı orta olanların serum açlık kan şekeri (AKŞ), düzeyleri iyi ve çok iyi olanlardan, Hemoglobin A1c (HbA1c) düzeyleri, zayıf, iyi ve çok iyi olanlardan yüksekti. T2DM'li hastaların AKŞ düzeyleri ile fonksiyonel sağlık okuryazarlığı (r -0,220, p=0,037) ve iletişimsel sağlık okuryazarlığı puanları (r_0,222, p=0,036) arasında negatif yönlü anlamlı bir ilişki vardı. Hastaların serum HbA1c (%) düzeyleri arttıkça, fonksiyonel sağlık okuryazarlığı puanlarında anlamlı azalma olduğu saptandı (r=-0,308, p=0,003). Ayrıca, hastaların serum düşük dansiteli lipoprotein (LDL mg/dL) düzeyi ile iletişimsel sağlık okuryazarlığı puanları (r=0,030, p=0,779) arasında negatif bir ilişki vardı. Karıştırıcı faktör olarak yaş, cinsiyet ve eğitim durumu ile ilgili düzenlemede yapılmadan Model 0'da fonksiyonel okuryazarlık puanının AKŞ'de 0,220, HbA1c'de 0,302 birim; olası karıştırıcı faktörlerin düzeltildiği Model 1'de ise AKŞ'de 0,247, HbA1c 0,346 birimlik azalmaya neden olduğu görülmüştür (p<0,05). Çalışma sonucunda T2DM'li hastalarda sağlık okuryazarlığının glisemik kontrolde etkili olduğu vurgulandı ve diyabetli hasta eğitiminin gerekliliği ortaya kondu.

Özet (Çeviri)

This cross-sectional study aimed to determine the relationship between the health literacy levels and glycemic control of 90 randomly selected type 2 diabetic patients who had been diagnosed for at least one year and applied to a Primary Health Care Cervices in Muğla. The patients' sociodemographic characteristics and anthropometric measurements were obtained through face-to-face interviews with the researcher, and their biochemical findings were obtained from the patient data system. Additionally, using the Health Literacy Scale, patients were classified as weak, moderate, good, or very good based on their scores. The sociodemographic characteristics, anthropometric measurements, and biochemical findings obtained from the patients were evaluated according to this classification. The patients, whose average age was 60 (54-62) years, consisted of 52,2% females and 47,8% males. 7,8% of the patients were first-degree obese, 36,7% were high school graduates, and 5,56% had weak health literacy, while 53,33% had very good health literacy. Patients with moderate health literacy had higher fasting blood glucose (FBG) levels than those with good and very good health literacy, while their Hemoglobin A1c (HbA1c) levels were higher than those with weak, good, and very good health literacy. There was a significant negative correlation between the functional health literacy and communication health literacy scores and the FBG levels of patients with type 2 diabetes (r = -0.220, p = 0.037 and r = -0.222, p = 0.036, respectively). As the serum HbA1c (%) levels of the patients increased, a significant decrease in their functional health literacy scores was observed (r = -0.308, p = 0.003). Additionally, there was a negative correlation between the serum low-density lipoprotein (LDL mg/dL) levels and communication health literacy scores of the patients (r = -0.030, p = 0.779). In Model 0, without making any adjustment for confounding factors such as age, gender, and education level, there was a significant negative correlation between the FBG levels and functional health literacy (r = -0.220, p = 0.037) and communication health literacy scores (r = -0.222, p = 0.036). After adjustment for confounding factors in Model 1, it was determined that an increase in the FBG and HbA1c levels by one unit (β = -0.220, 0.022, β = -0.346, p = 0.003, respectively) caused a decrease in functional health literacy scores. The study emphasized the importance of health literacy in glycemic control in patients with type 2 diabetes and highlighted the necessity of diabetic patient education.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    787779

    Tip II diyabetlilerde sağlık okuryazarlığının diyabet öz yeterlilik ve ayak öz bakımına etkisi

    The effect of health literacy on diabetes self-efficiency andfoot self-care in type ii diabetes

    BURCU KARATÜN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıGaziantep Üniversitesi

    Hemşirelik Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE SERAP KOÇAK

    DOÇ. DR. EMİNE KAPLAN SERİN

  2. Tez No

    730500

    İç hastalıkları kliniği'nde yatan ve ayaktan başvuran tip 2 diyabetli hastalarda kontrolsüz hipertansiyonun prevalansı ve ilişkili risk faktörleri

    Prevalence and related risk factors of uncontrolled hypertension in patients with TYPE 2 diabetes in the internal medicine clinic

    BÜŞRA ENGÜR

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. REFİK DEMİRTUNÇ

  3. Tez No

    908253

    Diabetes mellitus tanılı hastaların erişkin aşılama ile ilgili aşı farkındalıkları, aşılanma oranları ve etki eden faktörler

    Vaccination awareness, rates and influencing factors related to adult immunization in patients diagnosed with diabetes mellitus

    MERVE ÇELİK

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Aile Hekimliğiİstanbul Medeniyet Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. HACER HİCRAN MUTLU

  4. Tez No

    741662

    Tip 2 diyabetli hastalarda kardiyovasküler komplikasyon farkındalığının tedavi uyumu ve yaşam tarzı değişikliğine etkisi

    The effect of awareness of cardiovascular complication on treatment adherence and lifestyle change in patients with TYPE 2 diabetes

    NESLİHAN OLGUN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Aile HekimliğiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SÜLEYMAN GÖRPELİOĞLU

  5. Tez No

    577241

    Diyabetli bireylerde insülin enjeksiyonu, parmak delme korkusu ve metabolik kontrol değişkenlerinin değerlendirilmesi

    Assessment of insulin injection, finger sticking fear and metabolic control parameters among patients with diabetes melli̇tus

    BURCU BAYRAK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    HemşirelikManisa Celal Bayar Üniversitesi

    Hemşirelik Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. ÖZDEN DEDELİ ÇAYDAM

Geri Dön