Birinci basamakta 55 yaş ve üstü kadınların osteoporoza yönelik tutum ve farkındalıklarının değerlendirilmesi ve osteoporoz risklerinin belirlenmesi
Evaluation of attitudes and awareness towards osteoporosis of women aged 55 and over in primary care and determination of osteoporosis risks
- Tez No: 791178
- Danışmanlar: UZMAN HÜSEYİN AKSOY
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Osteoporoz, farkındalık, risk faktörleri, kadın, Birinci basamak sağlık hizmetleri, Kadınlar, Tutumlar, Osteoporosis, awareness, risk factors, woman, Primary health care, Women, Attitudes
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Adana Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmada birinci basamakta takip edilen 55 yaş ve üzeri kadınların osteoporoz hakkındaki tutum ve farkındalıklarının değerlendirilmesini ve osteoporoz risklerinin belirlenmesini amaçlıyoruz. Gereç ve Yöntem: Bu kesitsel tip çalışma Adana Afetevler Aile Sağlığı Merkezi'ne kayıtlı 55 yaş ve üstü kadınlar üzerinde ardışık örnekleme yöntemi kullanılarak gerçekleştirildi. Katılımcıların sosyodemografik verileri, özgeçmişe ait verileri, osteoporoz tarama aracına göre risk durumları, Türkiye Endokrin Metabolizma Derneği (TEMD) kılavuzundan hazırlanan osteoporoz risk faktörlerinin verileri, katılımcıların osteoporoza yönelik tutumlarını ölçen soruların cevapları ile ilgili tanımlayıcı veriler kaydedildi. Ardından tüm katılımcılara Osteoporoz Farkındalık Ölçeği ve Osteoporotik Kırıktan Korunma Ölçeği uygulandı. p<0,05 değeri anlamlı olarak kabul edildi. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 252 kadın katılımcının ortanca yaş değeri 60,0 yıl olup (min:55, maks:83), %81,7'si (n=206) evli, %65,8'i (n=166) eğitim düzeyi orta, %48,8'inin (n=123) gelir düzeyi orta, %93,2'si (n=235) çalışmıyordu. Katılımcıların osteoporoz tarama aracına göre risk durumları incelendiğinde %72,6'sı düşük riskli, %25,4'ü orta riskli, %2'si yüksek riskli grupta bulundu. Katılımcıların %83,7'sinde TEMD kılavuzuna göre osteoporoz yönünden en az bir risk faktörü mevcuttu. Katılımcıların %48,8'i daha önce kemik taraması yaptırmıştı. En az bir risk faktörü olduğu halde kemik taraması yaptırmayan kişilerin oranı ise %38,8 olarak bulundu. Çalışmamızda katılımcıların osteoporoza yönelik farkındalık düzeylerini belirleyen (puan aralığı 27-108) ölçekten katılımcıların aldığı puanın ortanca değeri 60 olup (min:27, maks:108) düşük-orta düzeyde bulundu. Çalışmamızda katılımcıların Osteoporotik Kırıktan Korunma ölçeğinden (puan aralığı 22-110) alınan puanın ortanca değeri 78 (min:41, maks:103) olarak bulundu. Sonuç: Özellikle postmenopozal dönemdeki kadınlarda osteoporoz oranı yüksek olarak görülmektedir. Birinci basamakta özellikle postmenopozal dönemdeki kadınlarda osteoporoza yönelik ayrıntılı risk sorgulaması yapılmalı, koruyucu önlemler alınmalı ayrıca tanı ve tedavi için riskli gruplar hastaneye yönlendirilmelidir.
Özet (Çeviri)
Aim: In this study, we aimed to evaluate the attitudes and awareness of women aged fifty-five and over followed in primary care and to determine their osteoporosis risks. Materials and methods: This cross-sectional study was carried out on women aged fifty-five and over who werw registered at Adana Disaster Family Health Center using the sequential sampling method. Descriptive data on participants' sociodemographic data, background data, risk status according to osteoporosis screening tool, data on osteoporosis risk factors prepared from the Turkish Endocrine Metabolism Association (TEMD) guide, answers to questions measuring participants' attitudes towards osteoporosis were recorded. Then, the Osteoporosis Awareness Scale and the Osteoporotic Fracture Prevention Scale were administered to all participants. The significance value was accepted as p<0.05. Results: The median age of 252 female participants included in the study was 60.0 years (min:55, max:83), 81,7% (n=206) were married, 65,8% (n=166) had education level medium, 48,8% (n=123) had medium income, 93,2% (n=235) were not working. When the risk status of the participants according to the osteoporosis screening tool was examined, 72,6% were found in the low-risk group, 25,4% in the mediım-risk group, and 2% in the high-risk group. According to the TEMD quideline, 83,7% of the participants had at least one risk factor for osteoporosis. 48,8% of the participants had previously had a bone scan. The rate of people who did not have a bone scan despite at least one risk factor was found to be 38,8%. In our study, the median score of the participants from the scale, which determines the awareness levels of the participants towards osteoporosis (score range 27-108), was 60 (min:27, max:108) and it was found to be low-moderate. In our study, the median score of the participants from the Osteoporotic Fracture Protection scale (score range 22-110) was found to be 78 (min:41, max:103). Conclusion: Especially in postmenopausal women, the rate of osteoporosis is high. In primary care, especially in postmenopausal women, a detailed risk examination for osteoporosis should be done, protective measures shpuld be taken and risky groups should be directed to the hospital for diagnosis and treatment.
Benzer Tezler
- Elli yaş ve üstü kadınlarda osteoporoz kırık riski ve osteoporotik kırıklardan korunma davranışının değerlendirilmesi
Evaluation of osteoporosis fracture risk and osteoporotic fracture prevention behaviors in women aged fifty and over
AYŞE CAN ERÇİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET ÖZEN
- İnflamatuar biyobelirteçlerin kemik mineral yoğunluğu ile ilişkisi ve osteoporozu öngörmedeki yeri
The relationship between inflammatory biomarkers and bone mineral density and their role in predicting osteoporosis
YASEMİN ELİF ELMAS BOYACI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZLEM POLAT
DR. EVİN BOZKUR
- Birinci basamakta periferik arter hastalığı'nın ankle brakial indeks yöntemi ile taranması ve risk faktörleri açısından değerlendirilmesi
Examining of the peripheral arterial disease (pad) with ankle brachial index method and evaluating the pad risk factors in primary care
TOLGA VURAL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2011
Aile HekimliğiDokuz Eylül ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHTAP KARTAL
PROF. DR. DİLEK GÜLDAL
- 65 yaş ve üstü kişilerde polifarmasinin tedaviye uyum ve nütrisyonel duruma etkisinin araştırılması
Investigation of the effect of polypharmacy on treatment adherence and nutritional status in people aged 65 and over
EMRE ASAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FUNDA GÖKGÖZ DURMAZ
DOÇ. DR. MUHAMMET CEMAL KIZILARSLANOĞLU
- Kardiyoloji kliniğinde yatan kadın hastalarda kardiyak hastalıkların yaş gruplarına göre dağılımı
Distribution of cardiac diseases according to age groups in female patients hospitalized in the cardiology clinic
YÜSRA AYALP
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiHarran ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞENAY KOÇAKOĞLU