Tütün dumanından pasif etkilenim tutum ölçeği: Lise öğrencilerinde bir ölçek geliştirme çalışması
Passive exposure to tobacco smoke attitude scale: A scale development study in high school students
- Tez No: 816062
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MAKBULE TOKUR KESGİN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Halk Sağlığı, Hemşirelik, Public Health, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Ergenler, Lise öğrencileri, Pasif içicilik, Sigara dumanı kirliliği, Tutumlar, Tütün, Ölçek geliştirme, Ölçekler, Adolescents, High schools students, Passive smoking, Tobacco smoke pollution, Attitudes, Tobacco, Scale development, Scales
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, lise öğrencilerinin tütün dumanından pasif etkilenim tutumlarını ölçebilecek geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı geliştirmek amacıyla metodolojik olarak yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini Bolu İli merkez ilçesinde bulunan yedi farklı lisede öğrenim gören 1000 öğrenci oluşturmuştur. Araştırmanın verileri“Tanıtıcı Bilgi Formu”ve“Tütün Dumanından Pasif Etkilenim Tutum Ölçeği”kullanılarak toplanmıştır. Literatür taraması ve nitel görüşmelerin içerik analizleri sonucunda oluşturulan taslak ölçek için uzman görüşleri alınarak kapsam geçerliliği değerlendirilmiştir. Veri analizlerinde, tanımlayıcı analizler, açıklayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi, madde toplam korelasyonu, madde silinirse Cronbach alfa katsayısı, Cronbach alfa iç tutarlılık katsayısı, alt-üst gruplara dayalı madde analizi, Pearson korelasyon analizi, Hotelling's T² ve Tukey Toplanabilirlik testleri kullanılmıştır. Araştırmanın kapsam geçerliliği 0.94, açıklayıcı faktör analizine ait Kaiser-Meyer-Olkin değeri 0.929 ve Bartlett Küresellik testi ki kare değeri 3403.45 ve p<0.001 olarak belirlenmiştir. Açıklayıcı faktör analizi sonucuna göre ölçeğin, faktör yük değerleri 0.636 ile 0.802 arasında değişen, varyansın %58.728'ini açıklayan, üç faktörlü bir yapıya sahip olduğu tespit edilmiştir. Doğrulayıcı faktör analizi sonucuna göre, uyum indeksleri x²/sd=2.33, CFI=0.96, RMSEA=0.05, GFI=0.94, AGFI=0.92, RMR=0.06, NFI=0.93, TLI=0.95 ve IFI=0.96 olarak saptanmıştır. Yapılan güvenilirlilik analizlerinde ölçeğin madde toplam korelasyon değerleri 0.433 ile 0.735 arasında olduğu bulunmuştur. Alt-üst gruplara dayalı madde analizi sonucunda ölçek maddelerinin ayırt edici özellikte olduğu belirlenmiştir. Ölçeğin toplamına ait Cronbach alfa katsayısı 0.906, alt boyutlarına ait Cronbach alfa katsayıları duman maruziyeti için 0.903, arkadaşlık için, 0.710 ve açık alan için 0.693 olarak saptanmıştır. Test-tekrar test Pearson korelasyon sonucunun 0.926 olduğu bulunmuştur. Ölçeğin toplanabilir özellikte olduğu ve tepki yanlılığının bulunmadığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak, Tütün Dumanından Pasif Etkilenim Tutum Ölçeği'nin lise öğrencileri için on altı maddeli üç faktörlü yapıda, geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
This study, carried out methodologically in order to develop a valid and reliable measurement tool that can measure high school students' attitudes toward passive exposure to tobacco smoke. The study sample consisted of 1000 students studying in seven different high schools in the central district of the city of Bolu. The data collection of the study took place using the“Descriptive Information Form”and the“Passive Exposure to Tobacco Smoke Attitude Scale”. The content validity of the draft scale, which was created as a result of the literature review and content analysis of the qualitative interviews, was evaluated by taking expert opinions. In data analysis, descriptive analyses, explanatory and confirmatory factor analysis, item-total correlation, Cronbach's alpha coefficient if the item is deleted, Cronbach's alpha internal consistency coefficient, item analysis based on lower and upper groups, Pearson correlation analysis, Hotelling's T² and Tukey Summability tests were used. The content validity of the study was 0.94, the Kaiser-Meyer-Olkin value of the exploratory factor analysis was 0.929, and the Bartlett Sphericity test chi-square value was 3403.45 and p < 0.001. According to the results of the explanatory factor analysis, it was determined that the scale had a three-factor structure with factor loading values varying between 0.636 and 0.802, explaining 58.728% of the variance. According to the results of confirmatory factor analysis, fit indices were determined as x²/sd=2.33, CFI=0.96, RMSEA=0.05, GFI=0.94, AGFI=0.92, RMR=0.06, NFI=0.93, TLI=0.95 and IFI=0.96. The reliability analyses determined that the item-total correlation values of the scale were between 0.433 and 0.735. As a result of the item analysis based on the lower-upper groups, the study determined that the scale items were distinctive. The Cronbach's alpha coefficient for the total scale was 0.906, while the Cronbach's alpha coefficients for the subdimensions were 0.903 for smoke exposure, 0.710 for companionship, and 0.693 for open space. The test–retest correlation result was 0.926. The scale was summable, and there was no response bias. As a result, it was determined that the Passive Exposure to Tobacco Smoke Attitude Scale is a valid and reliable measurement tool with sixteen items and three-factor structure for high school students.
Benzer Tezler
- Sağlık çalışanlarının üçüncü el sigara dumanı hakkındaki bilgi,tutum ve inançları ile maruziyet durumları arasındaki ilişki
The relationship between healthcare professionals' knowledge, attitudes and beliefs about third-hand smoke and their exposure status
MUHAMMED SAİT ÖĞÜT
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Halk SağlığıSivas Cumhuriyet ÜniversitesiHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEMRA KOCATAŞ
- İnönü Üniversitesi Turgut Özal Tıp Merkezi'nde çalışan asistan doktor ve hemşirelerin sigara kullanım durumu, etkileyen faktörler ve pasif sigara içiciliği farkındalık düzeyleri
Smoking status, affecting factors and passive smoking awareness levels of assistant doctors and nurses working at İnönü University Turgut Özal Medical Center
DENİZ BEKTAŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Halk Sağlığıİnönü ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. METİN FİKRET GENÇ
- Bornova Eğitim ve Araştırma Sağlık Grup Başkanlığı bölgesinde 0-4 yaş grubu çocuklarda pasif içicilik
Başlık çevirisi yok
VİLDAN MEVSİM
- Kayseri il merkez'indeki aile sağlığı merkezlerine başvuran sigara kullanan veya kullanıp bırakmış olan 18 yaş ve üzeri bireylerde sigarayı bırakma teşebbüsü,uygulanan yöntemler ve başarı durumu
Assessment of smoking cessation, treatment methods and success rate of indivuduals that 18 years or older that applied to primary care services at Kayseri provi̇nce
MEHMET TEMEL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Halk SağlığıErciyes ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET ÖZTÜRK
- Aktif ve pasif sigara içicilerine verilen eğitimin bağımlılık şiddeti, karbonmonoksit, ve solunum fonksiyon testleri üzerine etkisi
The effect of education on active and passive smokers on addiction severity, carbonmonoxide and pulmonary function test
SERKAN KÖKSOY