Eski Uygur Türkçesinde fiil
Verb in old Uyghur Turkish
- Tez No: 816416
- Danışmanlar: PROF. DR. HACER TOKYÜREK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Anlam, Dil bilgisi, Dil bilgisi-eylem, Eski Uygur Türkçesi, Köken bilim, Sıklık analizi, Yapısal özellikler, Meaning, Grammar, Grammar-verb, Old Uighur Turkish, Etymology, Frequency analysis, Structural properties
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Eski Uygur Türkçesi dönemi ile ilgili taranan eserlerde tespit edilen fiillerin anlam ve yapı bakımından incelenmesi, fiillerin kullanım sıklıklarının ortaya konulması bu çalışmanın konusunu oluşturmaktadır. Fiil konusunda Türkçenin tarihî ve çağdaş dönemlerini ilgilendiren pek çok çalışma yapılmıştır. Ancak doğrudan Eski Uygur Türkçesiyle ilgili bütünleşik bir çalışmanın olmaması ve fiillerin kullanım sıklıklarına yer verilmemesi dolayısıyla böyle bir çalışmanın yapılması planlanmıştır. Çalışmada nitel araştırmada veri toplama araçlarından biri olan doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. Çalışmanın evrenini Eski Uygur Türkçesi dönemi ile ilgili eserler, çalışmanın örneklemini ise dönemin önemli eserlerinden Altun Yaruk, Maytrisimit, Kuanşi İm Pusar ve Daśakarmapathāvadānamālā adlı metinler oluşturmaktadır. Bu eserlerde tespit edilen fiillerin anlam ve yapı bakımından incelenmesi ve fiillerin kullanım sıklıklarının belirlenmesi ile Eski Türkçeye özgü fiillerin anlamlandırılmasına katkı sağlanması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda; 1293 farklı fiil tespit edilmiş olup tekrar eden fiil sayısı 32.630'dur. Fiillerle oluşturulmuş farklı ikileme sayısı 624 olup fiillerle oluşturulmuş tekrar eden ikileme sayısı ise 2052'dir. 163 fiilin de sadece ikileme yapısında görüldüğü sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
The subject of this study is examining the verbs determined in the scanned works related to the Old Uyghur Turkish period in terms of meaning and structure, put forward frequency of occurrence of the verbs. There have been many studies on verbs concerning the historical and contemporary periods of Turkish. However, not to be a study directly on Old Uyghur Turkish and the frequency of occurrence of verbs is not included, such a study is planned which make. In the study was used the document analysis method, which is one of the data collection tools in qualitative research. The universe of the study consists of works related to the Old Uyghur Turkish period, and the sample of the study consists of texts named Altun Yaruk, Maytrisimit, Kuanşi İm Pusar and Daśakarmapathāvadānamālā which are important works of the period. It is aimed to contribute to the interpretation of the verbs specific to Old Turkish by examining the verbs determined in these works in terms of meaning and structure and determining the frequency of occurrence of the verbs. In accordance with this purpose; 1293 different verbs have been determined and the number of repeating verbs is 32,630. The number of different hendiadys formed with verbs is 624, and the number of repetitive hendiadys formed with verbs is 2052. It has been concluded that 163 verbs are seen only in the hendiadys structure.
Benzer Tezler
- Eski Uygur Türkçesinde fiillerin eş dizim sözlüğü
Collocation dictionary of verbs in Old Uyghur Turkish
SÜMBÜL BEGÜM KÖRTELLİ
Doktora
Türkçe
2025
Türk Dili ve EdebiyatıOndokuz Mayıs ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERKAN ŞEN
- Maitrisimit bağlamında Eski Uygur Türkçesinde kör- fiili
The verb kör- in Old Uighur Turkish in the context of maitrisimit
BÜŞRA ÖZBEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Türk Dili ve EdebiyatıEskişehir Osmangazi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BÜLENT GÜL
- Eski Uygur Türkçesinde ikilemeler
Reduplications in the old Uyghur Turkish
MELTEM CAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
Türk Dili ve EdebiyatıUludağ ÜniversitesiTürk Edebiyatı Bölümü
PROF. HATİCE ŞAHİN
PROF. DR. EMİNE YILMAZ
- Eski Uygur Türkçesinde öz (core) - dış (peripheral) katmanlı birleşik yapılarda zamansallık
Temporal clauses in core and peripheral junctures in old Uighur Turkish
GÜLSER ERSOY
Doktora
Türkçe
2021
Türk Dili ve EdebiyatıEskişehir Osmangazi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FERRUH AĞCA
- Eski Uygur Türkçesinde ağızlar
Dialects in Old Uighur
HAYRİYE GÜL
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Türk Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET BİCAN ERCİLASUN