Yetişkin kadınların diyet özetkinlik inançları, aşırı besin istekleri ve yeme farkındalıkları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between dietary self-efficacy belief, food craving and mindful eating of adult women
- Tez No: 817718
- Danışmanlar: DOÇ. DR. BERİL KÖSE
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Aşerme, Beslenme, Diyet, Farkındalık, Kadınlar, Yetişkinler, Öz yeterlilik, Craving, Nutrition, Diet, Awareness, Women, Adults, Self-efficacy
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Başkent Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, yetişkin kadınların diyet özetkinlik inançları, aşırı besin istekleri ve yeme farkındalıkları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amacıyla yürütülmüştür. Çalışma Eylül 2022-Ocak 2023 tarihleri arasında Eskişehir ilinde özel bir merkeze başvuran 19-64 yaş arası 167 yetişkin kadın ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya katılmaya gönüllü olan bireylere hazırlanan anket formu yüz yüze görüşme tekniği ile doldurulmuştur. Anket formu; tanımlayıcı bilgiler, sağlık durumu ve yaşam tarzı, diyet öyküsü, beslenme alışkanlıkları ve antropometrik ölçümleri içeren bir form, Diyet Özetkinlik İnançları Ölçeği, Aşırı Besin İsteği Ölçeği (ABİS) ve Yeme Farkındalığı Ölçeği (YFÖ-30)'nden oluşmaktadır. Beden kütle indeksi (BKİ) sınıflamasına göre bireylerin %47.3'ü normal, %29.9'u hafif şişman ve %22.8'i obezdir. Farklı BKİ gruplarındaki bireylerin diyet özetkinlik inançları, ABİS ve YFÖ-30 toplam puan ortalamaları arasında istatiksel açıdan anlamlı bir fark saptanmıştır (p<0.05). Bireylerin diyet özetkinlik inançları ölçeği, ABİS ve YFÖ-30 toplam puan ortalamaları sırasıyla; 118.2±26.00, 113.4±42.63 ve 3.3±0.58 olarak belirlenmiştir. BKİ sınıflamasına göre, normal BKİ değerindeki bireylerin %24.1'inin, hafif şişman bireylerin %42'sinin ve obez bireylerin %63.2'sinin diyet özetkinlik durumu düşük olarak saptanmıştır. Bireylerin diyet özetkinlik inançları ölçeği toplam puanları ile ABİS toplam puanları arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p<0.05). Bireylerin YFÖ-30 toplam puanları ile ABİS toplam puanları arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki belirlenmiştir (p<0.05). Bireylerin diyet özetkinlik inançları toplam puanları ile YFÖ-30 toplam puanları arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki saptanmıştır (p<0.05). Analizlerden elde edilen verilere göre, bireylerin yeme farkındalıkları arttıkça aşırı besin isteklerinin azaldığı, diyet özetkinlik inançlarının ise arttığı görülmüştür. Bununla birlikte, bireylerin aşırı besin istekleri azaldıkça diyet özetkinlik inançlarının arttığı belirlenmiştir. Bireylerin BKİ değerleri arttıkça aşırı besin istekleri de artarken, yeme farkındalıkları ve diyet özetkinlik inançları azalmaktadır. Bu çalışma bir bireyin uygulaması gereken diyet programına başlamadan önce diyete uyumunu etkileyebilecek potansiyel faktörlerin sorgulanması gerektiğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to assess the relationship between adult women's dietary self-efficacy beliefs, food cravings and mindful eating. The study was conducted with 167 adult women aged 19-64 years who applied to a private center in Eskisehir between September 2022 and January 2023. The questionnaire form prepared for the individuals who volunteered to participate in the study was filled out by face-to-face interview technique. The questionnaire consisted of a form including descriptive information, health status and lifestyle, diet history, eating habits and anthropometric measurements, Dietary Self-Efficacy Belief Scale, Food Craving Questionnaire (FCQ) and Mindful Eating Questionnare-30 (MEQ-30). According to body mass index (BMI) classification, 47.3% of individuals were normal, 29.9% were overweight and 22.8% were obese. A statistically significant difference was found between the mean scores of dietary self-efficacy belief scale, FCQ and MEQ-30 total scores of individuals in different BMI groups (p<0.05). The mean total scores of the dietary self-efficacy belief scale, FCQ and MEQ-30 were determined as 118.2±26.00, 113.4±42.63 and 3.3±0.58, respectively. According to BMI classification, 24.1% of individuals with normal BMI, 42% of individuals with overweight and 63.2% of obese individuals were found to have low dietary self-efficacy. A significant negative correlation was found between the total scores of dietary self-efficacy beliefs scale and the total scores of the FCQ (p<0.05). A significant negative correlation was found between the total scores of the individuals' FCQ and MEQ-30 total scores (p<0.05). There was a significant positive correlation between the total scores of dietary self-efficacy beliefs scale and the total scores of the MEQ-30 (p<0.05). According to the data obtained from the analysis, it was observed that as individuals' mindful eating increases, their food cravings decrease and their dietary self-efficacy beliefs increase. However, it was determined that individuals' dietary self-efficacy beliefs increased as their food cravings decreased. As individuals' BMI values increases, their food cravings increase, while their mindful eating and dietary self-efficacy beliefs decrease. This study reveals that potential factors that may affect dietary adherence should be questioned before starting a diet program that an individual should follow.
Benzer Tezler
- Yetişkin kadınların diyet lifi alım miktarlarının ve bilgi düzeylerinin belirlenmesi
Determination of dietary fiber intake and knowledge levels of adult women
EBRU ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Beslenme ve DiyetetikNuh Naci Yazgan ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NERİMAN İNANÇ
- Yetişkin kadınların yeme tutumu, diyet kaliteleri ve beslenme bilgilerinin polikistik over sendromu açısından karşılaştırılması
Comparison of adult women eating attitudes, dietary quality and nutrition knowledge in terms of polycystic ovary syndrome
BÜŞRA DAYIOĞLU ULUDAĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Beslenme ve DiyetetikSelçuk ÜniversitesiÇocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMET ALİ CEBİRBAY
- Şehitkamil Belediyesi Batıkent Kadın Spor Merkezine devam eden yetişkin kadınların beslenme durumu ve diyet kalitesi ile duygu durum düzeyi arasındaki ilişkinin saptanması
Determining the relationship between the nutrition status and diet quality and the level of emotion of adult women continuing to the Batikent Women's Sports Center of Şehitkamil Municipality
ESRA NUR DÖŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Beslenme ve DiyetetikAcıbadem Mehmet Ali Aydınlar ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ DUYGU SAĞLAM
- Batman'da yaşayan yetişkin kadınların eğitim durumlarının diyet örüntüleri ve diyet kalite indeksleri üzerine etkisini inceleme çalışması
Investigative study on the impact of education levels on the dietary patterns and diet quality indices among adult women living in Batman
AYDAN ÖZÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Beslenme ve DiyetetikBaşkent ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜL KIZILTAN
- Özel bir beslenme ve diyet danışmanlık merkezine başvuran yetişkin kadınların tatlandırıcılı ve şekerli besinleri tüketim sıklığının ve durumlarının belirlenmesi
Determination of the consumption frequency and status of sweetened and sugary foods of adult women applied to a private nutrition and diet counseling center
ZEYNEP ÖZKOYUNCU
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Beslenme ve DiyetetikSelçuk ÜniversitesiÇocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EBRU BAYRAK